2023 bütçe tasarısı konuşuyor

Rejimin ideolojik-siyasi-ekonomik yaklaşımlarının da tercümesi olan Cumhurbaşkanlığı’nın 2023 Yılı Bütçe Teklifi yine şaşırtmadı. En fazla pay 2 trilyon 210 milyar TL’yle Hazine ve Maliye Bakanlığı’na ayrılırken gerek Diyanet’e gerekse Saray harcamalarına ayrılan pay geçen yılı misliyle katladı. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın tüm bakanlıkların toplam bütçesine eşdeğer harcamalarının esas olarak patronlara ayrılan paylarla alakalı olduğunu, mevcut enflasyon koşullarında beyhude “dengeleme” harcamalarına seferber edileceği açık. Sanayileşmeden, “yeni ekonomi modelinden” bahseden iktidarın Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’na 36 milyar 65 milyon TL ayırırken, Diyanet İşleri Başkanlığı’na geçen yıla göre yüzde 117 artışla 35 milyar 910 milyon 653 bin TL’lik bütçe ayırmasıysa manidar bir ironi oldu.

Faiz harcamalarına 565 milyar, tarıma 54!

Yine gıda enflasyonunun yüzde 100’ü aştığı, tarımsal yıkımın önlenemez noktaya geldiği bu koşullarda tarıma 54 milyar TL ayırıp, faiz ödemelerini geçen yıla göre yüzde 66 artışla 565 milyar TL’lik bir ödenek ayırmak mevcut iktidarın ekonomik-politik tercihlerini anlamak açısından önemli bir veri olsa gerek.

Halkın dilencileştirilmesine seçim ayarı

2022’de ek bütçeyle birlikte 148 milyar TL olan sosyal yardım harcamalarının 2023’te 100 milyar TL’ye yakın artıyor oluşuysa halkın dilencileştrilmesi politikalarında seçimlere uygun bir ayarlamaya gidildiğinin ifadesi gibi.

Diyanet’e 35 milyar 910 milyon 653 bin TL’lik bütçe

Cumhurbaşkanlığı tarafından hazırlanan 2023 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi’ne göre gelecek yılın bütçe giderleri 4 trilyon 469 milyar TL, bütçe geliri ise 3 trilyon 810 milyar TL olarak hedeflendi. Bütçenin esas kaynağıysa yine vergiler, fakat onlar da yetmeyecek ve keza 2023’te 659 milyar TL’lik açık beklendiği belirtildi.

Teklife göre, iktidar yine icracı bakanlıklardan çok Diyanet’i düşünecek. 16,1 milyar TL’lik bütçe ile 2022’ye başlayan Diyanet İşleri Başkanlığı’na bu kez yüzde 117 artışla 35 milyar 910 milyon 653 bin TL’lik bütçe ayrıldı. Günlüğü ortalama 98 milyon TL’ye denk düşen bütçe, İçişleri, Enerji ve Tabii Kaynaklar, Çevre ve Şehircilik, Ticaret, Dışişleri ile Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın bütçesini geride bıraktı.

5,5 milyar TL ödenek

Önceki yıl 3,8 milyar TL’lik bütçeye sahip olan Cumhurbaşkanlığı’nın 2023 bütçesi, yüzde 72 artışla 6 milyar 637 milyon TL olarak belirlendi. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin bütçesi ise 5 milyar 580 milyon TL oldu.

Teklife göre, bakanlıkların 2023 yılı bütçeleri şöyle:

Hazine ve Maliye Bakanlığı: 2 trilyon 210 milyar TL

Milli Eğitim Bakanlığı: 435 milyar 351 milyon TL

Sağlık Bakanlığı: 293 milyar 368 milyon TL

Milli Savunma Bakanlığı: 182 milyar 770 milyon TL

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı: 166 milyar 382 milyon TL

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı: 160 milyar 348 milyon TL

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı: 149 milyar 868 milyon TL

Tarım ve Orman Bakanlığı: 133 milyar 682 milyon TL

Adalet Bakanlığı: 75 milyar 603 milyon TL

Gençlik ve Spor Bakanlığı: 66 milyar 544 milyon TL

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı: 36 milyar 65 milyon TL

İçişleri Bakanlığı: 32 milyar 631 milyon TL

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı: 24 milyar 321 milyon TL

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı: 18 milyar 861 milyon TL

Ticaret Bakanlığı: 17 milyar 124 milyon TL

Dışişleri Bakanlığı: 16 milyar 778 milyon TL

Kültür ve Turizm Bakanlığı: 16 milyar 505 milyon TL

Büyüme vaadi

Bütçe teklifi hakkında değerlendirmelerde bulunan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay, ekonomide yaşanan soruna rağmen, “büyüme hedefi”ne değindi. Oktay, yıl genelinde ekonomik büyümenin yüzde 5 olarak gerçekleşmesinin öngörüldüğünü aktardı. Oktay, hazırladıkları bütçe teklifine ilişkin şöyle dedi: “2022 yılı genelinde ekonomideki canlılığın sürmesiyle yıl sonu itibarıyla istihdamdaki yıllık artışın 1,9 milyona yaklaşarak işsizlik oranının yüzde 10,8’e gerilemesi, 2023 yılında da bu oranının yüzde 10,4’lere düşmesi hedeflenmektedir.”

565 milyar TL’lik faiz giderleri!

Teklife göre, 2023 yılı bütçe ödeneklerinin ekonomik sınıflandırmaya göre dağılımı şöyle olacak:

• Personel giderleri için toplam 1 trilyon 102,7 milyar TL
  •Mal ve hizmet alım giderleri 318,7 milyar TL
  •Cari transferler 1 trilyon 682 milyar TL
  •Sermaye giderleri 315,8 milyar TL
  •Sermaye transferleri 37,3 milyar TL
  •Borç verme giderleri 359,2 milyar TL
  •Yedek ödenekler 88,2 milyar TL
  •Faiz giderleri 565,6 milyar TL