EŞİK: 5. Yargı Paketi kadın ve çocukları korumuyor



EŞİK, 5. Yargı Paketi’nde yer alan İcra İflas Kanunu’nun bazı maddelerinde önerilen değişikliklerin çocuklar ve kadınlar açısından ciddi riskler içerdiğini vurgulayarak, “Yasalara dokunma, uygula!” dedi.


Onlarca kadın ve LGBTİ+ örgütün bir araya gelerek oluşturduğu Eşitlik İçin Kadın Platformu (EŞİK), 5 Kasım’da TBMM Adalet Komisyonunda görüşülerek Genel Kurula gönderilen 5. Yargı Paketi’nde yer alan İcra İflas Kanunu’nun bazı maddelerinde önerilen değişikliklerin çocuklar ve kadınlar açısından ciddi riskler içerdiğini vurguladı.

 “EŞİK olarak yasalara dokunma uygula temel görüşümüz doğrultusunda Sarayın kalın duvarları arkasında yapılmış yasalara ‘hayır’ diyoruz. Tüm tarafların ve uzmanların katılımıyla, çoğulcu, kapsayıcı ve müzakereci yöntemlerle demokratik ortamda, toplumsal cinsiyet eşitliği perspektifiyle tasarlanmayan hiçbir yasal değişikliği kabul etmiyoruz” diye seslenilen EŞİK açıklamasında yapılacak düzenlemede kadının can güvenliğinin riske atıldığı, çocuğun üstün yararının gözetilmediği ve uzman eşliğinde teslimin muğlak ve belirsiz bırakıldığı vurgulandı.

Açıklamada EŞİK’in “Yasalara dokunma, uygula” kampanyasının doğruluğunun bu düzenlemeyle bir kez daha açığa çıktığı vurgulanarak, kadın ve çocukları koruyan mevcut yasal düzenlemelerin uygulanmayarak, hatta hukuksuz bir şekilde ortadan kaldırılarak “reform” adı altında sunulan hiçbir yasal değişikliğin lehte değişiklikler olmadığı belirtildi.

EŞİK’in düzenlemeye dair görüşleri şöyle:

Eğer çocuğa ve/veya kadına karşı bir şiddet tehdidi ve/veya çocuğun velayet sahibi ebeveynden kaçırılarak zorla alınması ihtimali varsa kadınlar, çocuğa kişisel görüşme hakkının kullandırılması işleminin İcra Daireleri aracılığıyla gerçekleştirilmesini isteyebilir. Bu yöntemle çocuk, bir pedagog, bir icra memuru ve bir polis vasıtayla anneden alınıp, sonra aynı şekilde anneye teslim edilir.

Süreçte uzmanların yer alması görüşmenin çocuğun üstün yararı ilkesi ile gerçekleşmesi bu ilkeye aykırı ihtimalleri tespit ettiği takdirde işlemi durdurmayı sağlamak amaçlıdır. Bu özellikleri barındıran mevcut sistemde polisin varlığı ise şiddet ihtimaline karşı koruyucu önlem olduğu gibi icra dairelerine harç yatırma usulü de çocuğun, velayet sahibi olmayan ebeveyn tarafından teslim alındığını tespit ederek kaçırılmasını önlemek için gerekli ve yararlı bir tedbirdir.

‘Çocuk haczi’ denilerek olumsuz algı yaratılan çocuğun anne ve babası ile kişisel ilişki kurma hakkı, doğrudan doğruya kadınların ve çocukların can güvenliği ve mahkeme tarafından çocuğun üstün yararı doğrultusunda belirlenmiş olan velayet hakkına yönelik olası ihlali önlemekle ilgilidir.

Kanun teklifinde ‘çocuğumu özledim’, ‘çocuğumu görmek istiyorum’ diyerek annenin yanından alınan ve görüşme sırasında babaları tarafından öldürülen çocuklar, şiddete maruz kalan ve öldürülen kadınlar görmezden gelinmiş. Erkeklerin icra masraflarından kaçmak için değiştirilmesini istediği yürürlükteki düzenlemeye dokunulması, çocukların ve kadınların can güvenliğini tehlikeye atacak ve haklarını ihlal edecek. Mevcut yasanın değiştirilmesi değil etkin uygulanması için kamu idaresinin üzerine düşen sorumluluğu layıkıyla yerine getirmesi yeterlidir.

Alelacele Adalet Komisyon’undan geçirilen kanun teklifinde; 

Kadının can güvenliği yok

Çocuğun üstün yararı lafta kalmış 

Uzman eşliğinde teslim muğlak ve göstermelik

Özetle; 5. Yargı Paketi, kadınların ve çocukların kazanılmış haklarını ve hayatlarını tehdit eden kişisel görüşme hakkının düzenlenmesine ilişkin maddeleri sorun çözmek yerine yeni toplumsal sorunlar üretme özelliğine sahiptir. 

Çocuğun kişisel görüşme hakkına ilişkin maddeler tekliften çıkarılmalıdır. İlgili yasa maddeleri olduğu gibi korunmalı ve genelgelerle belirlendiği şekliyle etkin, özenli ve hassasiyetle uygulama sorumluluğu kamu idaresinindir. Toplumsal ihtiyaç, yasanın oldu bitti yöntemlerle değiştirilmesi değil etkin uygulanmasıdır.

Eşitlik İçin Kadın Platformu -EŞİK olarak yasalara dokunma uygula temel görüşümüz doğrultusunda Sarayın kalın duvarları arkasında yapılmış yasalara ‘hayır’ diyoruz. Tüm tarafların ve uzmanların katılımıyla, çoğulcu, kapsayıcı ve müzakereci yöntemlerle demokratik ortamda, toplumsal cinsiyet eşitliği perspektifiyle tasarlanmayan hiçbir yasal değişikliği kabul etmiyoruz.

Önümüzdeki yasama yılında her an yeni yasa teklifleri ile yoksulluk nafakasının süreye bağlanması, 6284 şiddet yasasının budanması, TCK 103 çocuk istismarcılarına af getirilmesi gibi girişimlerin Meclise getirilmesi olasılığa kaşı gözümüz açık ve takipteyiz.”