MAN’da işçiler resmen bedavaya çalıştırılıyor

MAN Türkiye yılın ilk iki haftasında üretim yapmadı. Kovid-19 salgını ile başlayan talep eksikliği ve dünya genelinde daralan pazar MAN Türkiye bünyesinde çalışan işçileri vurdu.

Evrensel’den Özgür Kaya’nın haberine göre MAN’ın Türkiye’de kurulu fabrikasında 2 yıla yakın bir süredir sık sık üretim durduruldu. Talepte yaşanan bu gerileme ve beraberinde gelen üretim durdurma kararlarıyla işçiler de bir süredir ‘saatlik ücret’ bazında borçlandırılıyor. Üretimin olmadığı günlerde ödenen saatlik ücretler, sipariş olduğu dönemlerde de fazla mesai yoluyla işçilerden alınıyor.

İŞÇİLERİN SAAT ÜCRETİ GASBEDİLİYOR

İşçiler ise bu uygulamadan rahatsız. ‘Borç ödemesinin hesaplanma şekline tepki gösteren bir işçi, “Biz normalde fazla mesai saatlerinde normal saat ücretinin 2 katı ücret alıyoruz. Ama bu yeni uygulamada borçtan düşerken 1 fazla mesai saatini 1.5 saat olarak borçtan düşüyorlar. Bu hesapla parasını almadığımız ama çalıştığımız saatler olmuş oluyor” dedi. Çalışmanın düzensizliğine de tepki gösteren işçiler “Mesai ile borç ödeyeceğiz diye bazen 3-4 ay gecelere kadar çalışıyoruz. Evimizi barkımızı, çoluk çocuğu unutuyoruz böyle çalışılmaz” dedi.

“ÇALIŞMA SAATİ BORCU OLAN YILLIK İZNİYLE ÖDÜYOR”

İşçiler bu uygulamanın yıllık izinlerinden kesilmesinin de onları çok zor durumda bıraktığını söylüyor. Çalışma saati borcu olan işçiler için mesaiden önceki ilk ödeme şekli yıllık izin. İşçi, üretimin olmadığı günler için yıllık izin kulanmış gösteriliyor; böylece işçi isteği dışında izin kullanmış oluyor. “İhtiyaç olduğunda, acil bir durum olduğunda kullanacak iznimiz bile kalmadı. Yazın çocuklarla ailecek tatil yapardık şimdi yaza iznimiz kalacak mı o bile belli değil. Satamıyorlar diye biz niye cefasını çekiyoruz” diyen bir işçi de duruma tepkisini gösterdi.

“UMUTLA EK ZAM BEKLİYORUZ”

MAN işçisinin diğer bir gündemi de enflasyon ve geçim derdi. Son toplu iş sözleşmesinden bu zamana ücretlerinin enflasyon tarafından eridiğini anlatan işçiler temel gıda maddelerine bile ulaşmakta zorlandıklarını söyledi. “Eve et almayı unuttuk, peynirin zeytinin bile hesabını yapar olduk. Kış gelince mecburen doğalgaz yakıyoruz para yetişmiyor. Yetsin diye marketten kısıyoruz” diyerek durumunu anlatan bir işçi, saat ücretlerin acilen artırılmasını istedi. “Asgari ücretle aramızda bir fark kalmadı. Ne faturaya ne de markete para yetiyor” diyen bir işçi “Herkes şimdi ek zam bekliyor” diyerek zam talebini dillendirdi.

İŞÇİLERİN PLANI: EMEKLİ OLUP ÇALIŞMAYA DEVAM EDEREK EK GELİR YARATMAK

MAN işçisinin bu dönem ‘ek gelir’ yaratma yöntemi ise emeklilik. Emeklilikte yaş sınırının kalkacağı yönünde yapılan açıklamadan sonra MAN’da bulunan yaklaşık 800 EYT’li de emekli maaşını ek gelir olarak beklemeye başladı. İlk etapta emekli olacak işçilerin sayısı 350 civarında. Bu işçilerin planı ise emekli olup çalışmaya devam etmek. Emekli maaşı ile geçinemeyeceklerini düşünen işçiler, fabrika ile tekrar devam etmek üzere anlaşmayı düşünüyor. İşçiler fabrikanın da bu duruma sıcak bakmak isteyeceğini düşünüyorlar. Çünkü emekli olacak işçiler uzun yıllardır fabrikada çalışan deneyimli nitelikli işçiler ve onlar devam etmediğinde üretimin ağır yaralar alacağını söylüyor. Akıllardaki soru ise tekrardan işe alınırken ücretlerde bir kayıp olup olmayacağı. Mart ayından sonra saatlik ücretlerin 50 TL’nin üzerinde olması bekleniyor. Başlangıç ücreti ise saatlik 48 TL. Emekli olup devam edecekler tekrardan işe başlamış olacakları için başlangıç ücretine tabi olacak ve arada bir kayıp oluşmuş olacak. İşçiler böyle bir uygulama olur ise kabul etmeyeceklerini söylüyorlar. “İşveren bizi çalıştırmaya muhtaç işi eskiler olmadan çeviremez. Biz de çıkış yaptığımız ücretten geri girmek konusunda ısrarcıyız. Sorun olacağını düşünmüyorum. Anlaşırız diye düşünüyorum” diyen bir işçi ücret kaybı yaşamadan emekli olarak devam etmeyi düşündüğünü dile getirdi.