Dünyada korona (5 Haziran 2020)



Hong Kong’ta gösteri yasağı; ABD’de devletin kolluk güçleri iki yeni cinayet işledi; ‘Meksika’da inşaat işçisi, Filipinler’de bir kişi ‘maske takmadığı için’ öldürüldü


YAŞANACAK DÜNYA

Hong Kong: Yasağa rağmen gösteri

Hong Konglular Pekin yönetimine rağmen Tiananmen olaylarında hayatını kaybeden “demokrasi yanlılarının” anısına toplandı. Yasakları delen binlerce kişi mum yakarak anma töreni gerçekleştirdi. Polis sabah saatlerinde gösterileri engellemek için Viktoria Park‘ın etrafına bariyerler kurdu, ancak göstericiler bariyerleri yararak parkın içine girdi. Virüs nedeniyle gösteriler yasaklanmış olmasına rağmen polis göstericilere müdahale etmedi.

Pekin yanlısı Hong Kong hükümeti covid-19’u bahane göstererek anma törenlerini yasaklamış, 3 bin çevik kuvvet polisini görevlendirmişti. Geçen yıl Viktoria parkta 180 bin kişi mum yakarak anma gösterisi yapmıştı.

Çin’de 1989 yılının Nisan ayından başlayarak 4 Haziran’a kadar süren ve başkent Pekin’deki Tiananmen Meydanı’nda güç kullanarak bastırılan olaylarda resmi olmayan rakamlara göre 2 binden fazla kişi hayatını kaybetti. “Demokrasi ve ifade özgürlüğü” talebi, enflasyon, siyasi bozulma ve yozlaşma gibi nedenlerle başlayan protestolara ülkedeki aydın kesim ve öğrenciler başta olmak üzere yoğun katılım olmuştu.

ABD: Google’a ‘ırkçı’ yazınca Trump çıkıyor

Sosyal medya platformu twitterda İngilizce “ırkçı” araması yapılınca ilk sırada ABD Başkanı Trump yer aldığı ortaya çıktı. Analistlere göre ise bu durum 81 milyondan fazla takipçisi bulunan Trump’ın rakipleri tarafından platform üzerinde ırkçı olarak etiketlenmesinden kaynaklanıyor.

ABD’nin New York şehrinde bir cezaevinde bulunan siyah mahkum, hücresinde biber gazıyla müdahale edilmesi sonucu yaşamını yitirdi. Jamel Floyd adlı mahkumun protesto icin hücresine barikat kurması üzerine gardiyanların yoğun biber gazı sonucu fenalaşan Floyd kaldırıldığı hastanede yaşamını kaybetti.

Yine New York’ta sokağa çıkma yasağına rağmen binlerce protestocuyla polis arasında çatışma çıktı, on kişi gözaltına alındı.

Bir yandan ırkçı-faşist şiddete karşı isyan eden milyonların sokaklara taşan öfkesi, bir yandan ABD tarihinin en yüksek işsizlik oranındaki durdurulamayan artış… Çalışma Bakanlığı geçen hafta 1,8 milyon çalışanın daha işsizlik ödeneği için başvurduğunu duyurdu. Mart ayı ortasından beri 43 milyon kişi işsiz kaldı, bu ABD’deki işgücünün dörtte birine denk geliyor.

Irkçılık karşıtı protestolarda sokağa çıkma yasağını ihlal ve polisin dağılın uyarısına uymamak gibi nedenlerle suçlanan 10 bin kişi gözaltına alındı. Çok az sayıda kişinin yağma ve soygundan gözaltına alındığı bildirildi. Apple ve diğer dijital satış mağazalarında el konulan cihazlarla ilgili Apple, “Cihazların merkezi sistemle devre dışı bırakıldığını ve dijital olarak bu cihazların takip edildiğini, suç duyurusunda bulunacaklarını” bildirdi.

ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi, Pazartesi akşamı Beyaz Saray önünde yapılan George Floyd gösterilerinde polisin ses bombası ve biber gazıyla saldırmasını eleştirerek “Nedir burası? Muz Cumhuriyeti mi?” ifadelerini kullandı. Bu arada Trump göstericiler dağıtıldıktan sonra bir kiliseye gitmiş, İncil’le kilise önünde poz vermiş ve büyük tepki çekmişti.

Beyaz Saray sözcüsü McEnany, Trump’ın gerekli görmesi halinde ülkede devam eden protestolara “Kolluk kuvvetlerinin yetersiz kaldığı durumlarda iç karışıklarda ordunun sokağa çıkmasını ve askeri güç kullanmanın yolunu açan İsyan Yasası’nı kullanacağını” ifade etti. İsyan Yasası’yla zaten birçok yetkiye sahip kolluk güçleri ve Ulusal Muhafızların göstericilere karşı daha da sert müdahale etmesi ve katletmesi, mülkiyeti koruma adına uygulanabiliyor.

San Francisco‘da, diz çöküp teslim olan Sean Monterrose adındaki eylemci bir dükkandan kaçmaya çalışırken bir anda durup diz çökerek ellerini başının üstüne koyup teslim olmasına rağmen,  polis tarafından ateş edilerek öldürüldü.

Irkçılık ve sistematik şiddete karşı protestolar devam ederken New York eyaletine bağlı Buffalo’da çekilen bir görüntü büyük tepki çekti. Buffalo’nun merkezindeki belediye binası önünde çekilen görüntülerde 75 yaşındaki bir adam bir anda polisin arasında kalıyor. Bu sırada bir polis yaşlı adamı çok sert bir biçimde yere ittiriyor. Bayılan ve ayağa kalkamayan adamın kafasının arkasından ve kulaklarından kan akmaya başlayınca bazı polis memurları ilk yardım ekiplerini arıyor. Görüntülerde adamı ayağa kaldırmak isteyen bir polis memurunu mesai arkadaşının engellediği görülüyor.

Öte yandan ABD’de neredeyse 1 milyon 750 bin koronavirüs vakası görünürken, can kaybı 100 bini aştı.

Frans: 14 Temmuz Bastille Hapishanesi baskını için tören yapılacak

14 Temmuz 1789‘da Paris’te gerçekleşen Bastille Hapishanesi baskını, Fransız devriminde önemli bir gün olarak kutlanıyor. Elysée Sarayı’ndan yapılan açıklamada salgın nedeniyle törenin iptal edildiği, Paris’in merkezindeki Concorde Meydanı‘nda bir tören yapılacağı bildirildi.

BM: ‘Küresel Aşı Zirvesi’ için 7 milyar 800 milyon euro

İngiltere‘nin ev sahipliğinde 50‘den fazla ülkenin katıldığı Küresel Aşı Zirvesi aşı programları için 7 milyar 800 milyon euroluk kaynak taahhüdünde bulundu. Beş yıllık zaman diliminde 300 milyon çocuğun çocuk felci, tifo ve kızamık gibi hastalıklara karşı aşılanması hedefleniyor.

BM genel Sekreteri Guterres covid-19‘a karşı aşı geliştirme çabalarında ülke liderlerini işbirliği çağrısı yaparak, “Aşı, küresel bir kamu malı olarak görülmelidir” diye vurguladı.

Hollanda: Mahkeme, ‘Simit Saray’ını haksız buldu

Amsterdam Mahkemesi, kent merkezinde şubesi bulunan kafe ve restoran zinciri Simit Sarayı‘nın koronavirüs salgını nedeniyle çalışanlarının maaşlarını yarı yarıya azaltmasını haksız buldu. İranlı bir öğrenci olan çalışan bu uygulamaya karşı mahkemeye şikayette bulunmuştu. Mahkeme Simit Sarayı’nın Mart ayından bu yana eksik ödediği maaşların kalan kısmını derhal işçilere ödemesine hükmetti.

Meksika: İnşaat işçisi ‘maske takmadığı için’ öldürüldü

Son günlerde koronavirüs vaka sayısında ciddi bir artışın yaşandığı Meksika’da polis şiddeti ve sosyal medyada paylaşılan bir video ülke gündemine bomba gibi düştü. 105 binden fazla covid-19 hastasının olduğu ve 12 binden fazla insanın da koronavirüsüne bağlı sebeplerle yaşamını yitirdiği ülkede Giovanni Lopez isimli bir inşaat işçisinin maske takmadığı bahanesiyle polis tarafından saldırıya uğradığı görüntüler ortaya çıktı.  Lopez’in öldürülmesi ülkeyi ayağa kaldırdı. Bu olay Meksika’nın en büyük ikinci kenti Guadalajara’yı da ayağa kaldırdı. Koronavirüsü önlemleri kapsamında maske takması gerekirken, yüzünde maske olmadığı için gözaltına alındığı sırada saldırıya uğrayan Lopez’in son anları sosyal medyada paylaşıldı.

Mayıs ayının sonunda çekildiği açıklanan videoda bir anda polisin saldırısına uğrayan ve yoldan geçenlerin tepkilerine rağmen şiddet gören Lopez daha sonra polis aracına bindirilip götürüldü. Bu sırada duruma tepki gösterenler polisin şiddet uyguladığını söyleyerek videoyu internete yükleyeceklerini söylese de daha sonra Lopez’in öldüğü haberi geldi. Bu haberin duyulmasından sonra Guadalajara kentinde çok sayıda insan sokaklara çıktı. Çok sayıda bina ve araç kundaklanırken polis ile göstericiler arasında çatışma çıktı.

Jalisco Valisi Enrique Alfaro videolu bir mesaj yayınlayarak, “Adam maske takmadığı için gözaltına alınmadı” derken konuyla ilgili başka bir açıklama yapmaması da Meksika kamuoyunda soru işaretlerini gidermeye yeterli olmadı. Alfaro, yaşananlarla ilgili bir soruşturma başlatılacağını da açıkladı.

Filipinler: Bir kişi ‘maske takmadığı için’ polis tarafından öldürüldü

Filipinler basınında yer alan habere göre, ülkenin güneyinde Agusan del Norte şehrinde yer alan Nasipit kasabasında 63 yaşındaki bir kişi, koronavirüs kontrol noktasında sağlık görevlileri ve polis tarafından maske takması gerektiği konusunda uyarıldı. Yetkililer, maske takmayı reddeden kişinin kontrol noktasındakilere bıçakla saldırması üzerine polis tarafından vurularak öldürüldüğünü kaydetti.

Filipinler Devlet Başkanı Rodrigo Duterte, hükümetin koronavirüs salgınıyla mücadele kapsamında yaptığı kısıtlamalara karşı gelinmesi halinde emniyet güçlerine sorun çıkaranları vurmaları ve gıda ile nakit yardımlarını durdurma emrini vereceğini açıklamıştı. Ülkede ise covid-19 vaka sayısı 3 bini geçmiş, 144 kişi hayatını kaybetmişti.