Alınteri Gazetesi 21. Yüzyıla Sosyalizmi Yazacağız!
DİSK Araştırma Merkezi (DİSK-AR), “Sermaye büyüdü emek küçüldü” başlıklı raporunu yayınladı. TÜİK’in 31 Mayıs 2022’de açıkladığı Dönemsel Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSHY) Birinci Çeyrek: Ocak-Mart, 2022 sonuçlarını değerlendiren raporda Türkiye’nin büyüdüğü, ama asıl üretici güç olan işçilerin bu büyümeden payını alamadığı kaydedildi. Covid-19 pandemisinin, enflasyon ve ekonomik krizin bölüşüm ilişkileri arasındaki uçurumu derinleştirdiği vurgulandı.
Rapor, TÜİK verilerinin yorumlanmasıyla devam eden ve onun kullandığı kavramlar yerine sınıfsal kavramlar kullanılan raporda, 2020’nin birinci çeyreğinde emeğin payının yüzde 39,1 olduğu ama bu oranın 2022 birinci çeyrekte yüzde 31,5’e düştüğü, sermaye payının ise 2020-2022 arasında yüzde 41,7’den yüzde 47,6’ya çıktığına işaret edildi.
2022 birinci çeyrekte cari fiyatlarla sermaye geliri yüzde 88 artarken emek gelirinin yüzde 59,7 arttığı, sermayenin ortalama büyümeden daha hızlı büyüdüğü, emeğin ortalama büyümenin çok altından kaldığının altı çizildi.
Sermaye gelirlerinin 2 yılda emeğin 2 katı kadar arttığı, 2 yıl içinde emeğin pastadaki payının yüzde 20 civarında azaldığı ifade edilen raporda “Covid-19, yüksek enflasyon ve ekonomik kriz bölüşüm ilişkilerini kötüleştirdi” denildi.
2021 ve 2022 yıllarında üst üste emeğin geliri ortalama GSYH büyümesinin oldukça altında kalırken sermayenin geliri ortalama GSYH büyümesinin çok üzerinde arttı. Bu durum gelirin sınıfsal dağılımını kötüleştirdi.
Öte yandan Covid-19 salgınının bölüşüm ilişkilerini kötüleştirdiğini söylemek mümkündür. GSYH’den emeğin ve sermayenin aldığı pay 2020’den bu yana açılma eğilimi gösteriyor.
Raporun tamamına buradan ulaşabilirsiniz