Alınteri Gazetesi 21. Yüzyıla Sosyalizmi Yazacağız!
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 11 Mayıs 2020 günü açıkladığı Şubat 2020 dönemi Hanehalkı İşgücü Araştırması (HİA) ile İŞKUR tarafından 8 Mayıs 2020’de açıklanan işgücü verileri değerlendirmesini inceleyen Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi’nin (DİSK-AR), önümüzdeki aylarda işsizliğin devasa boyutlara ulaşacağını belirtti.
TÜİK tarafından 11 Mayıs’ta açıklanan verilerin Şubat 2020 dönemi (Ocak-Şubat-Mart) HİA sonuçlarını yansıttığı, bu verilerde Covid-19’un yarattığı ekonomik depremin sonuçlarının, işsizlikteki artış ve istihdam kaybının henüz yer almadığı vurgulanan raporda, salgının etkilerini haziran ve temmuz aylarında görmenin mümkün olabileceği ifade edildi. Her iki kurumun verileri ve istihdamdaki düşüşün dikkate alınmasıyla Covid-19’un ilk dönemlerinde dar tanımlı iş ve istihdam kaybının 12 milyona, geniş tanımlı işsizliğin ise 15-16 milyon civarına ulaşabileceğinin tahmin edildiği dile getirildi.
İşgücü ve istihdam birlikte düşüyor
Açıklanan verilerin salgın dönemini kapsamamasına rağmen bu haliyle bile vahim bir tabloya işaret ettiği kaydedilen raporda, TÜİK verilerine göre işgücü ve istihdamın birlikte düştüğünün görüldüğüne dikkat çekildi.
2019 Şubat ayına göre işgücünün 1 milyon 102 bin azalarak 30 milyon 982 bine gerilediği, istihdamın ise son bir yılda 602 bin azaldığı belirtilen raporda, istihdamın son iki yılda ilk kez 27 milyonun altına gerilediği kaydedildi. İstihdam kaybının ekonomik krizin başladığı Ağustos 2018’e göre 2 milyon 565 bin olarak gerçekleştiğine işaret edildi.
Ümidini kaybeden işsiz sayısı artıyor
Öte yandan iş aramayıp çalışmaya hazır olanların ve özellikle de ümidini kaybeden işsizlerin sayısında ciddi bir tırmanış olduğuna dikkat çekilen raporda, “Örneğin ümidini kaybeden işsiz sayısı bir önceki yıla göre 486 bin artarak 1 milyon 107 bine yükseldi. Bu tablo işsizlerin iş arama ümidini kaybettiklerini gösteriyor” denildi.
Türkiye ekonomisinin istihdam yaratma kapasitesi düşüyor
İşsiz sayısı 2020 Şubat döneminde geçen yılın aynı dönemine göre 502 bin kişi azalarak 4 milyon 228 bin kişi olarak gerçekleşse de bu durumun işgücü piyasalarında bir iyileşme anlamına gelmediği vurgulanan raporda, aksine Türkiye ekonomisinin istihdam yaratma kapasitesinin günden güne zayıfladığına dikkat çekildi.
Önümüzdeki ay veriler daha vahim hale gelecek
Bu verilerin Covid-19 salgını öncesini yansıttığı düşünülecek olursa önümüzdeki ay çok daha vahim bir tablonun ortaya çıkacağını söylemenin mümkün olduğu kaydedilen raporda şunlar ifade edildi:
Nisan ayı açık iş ve işe yerleştirme sayılarında düşüş
TÜİK tarafından açıklanan Şubat 2020 verileri Covid-19 ile ilgili güncel durumu yansıtmasa da İŞKUR tarafından açıklanan Nisan 2020 açık iş ve işe yerleştirme istatistikleri Covid-19’un yaratacağı işsizlik dalgasının öncü göstergesi niteliğinde. İŞKUR verilerine göre Nisan 2020’de açık işler bir önceki aya göre 114 bin 888 azalarak 52 bin 418’e geriledi. Açık işlerde yaşanan azalma yüzde 68,7 oranında. Bu durum Covid-19’un yaratacağı depremin öncü göstergesi niteliğinde.
Covid ilk aylarda tahminen 7-8 milyon yeni istihdam ve iş kaybına yol açacak
Şimdiye kadar açıklanan çeşitli verileri dikkate alarak Covid-19 nedeniyle yaşanacak iş/istihdam kaybını tahmini olarak hesaplamak mümkündür. Tahminimiz Covid-19’un ilk aylardaki etkisinin (Mart-Nisan-Mayıs) 7 ile 8 milyon yeni istihdam ve iş kaybına yol açacağı yönündedir. Böylece Covid-19’un ilk dönemlerinde dar tanımlı iş ve istihdam kaybının 12 milyona, geniş tanımlı işsizliğin ise 15-16 milyon civarına ulaşabileceğini tahmin ediyoruz.
DİSK-AR hazırladığı rapordaki tahminlerde kısa çalışma, işsizlik ve ücretsiz izin ödeneklerine başvuranlar ile istihdamda olup sokağa çıkması yasaklanan 65+ ile 15-17 yaş çalışanlar, kendi hesabına çalışanlar ile kentsel kayıt dışı istihdamdan işsiz kalanların da hesaba katıldığını, verilerin bir bölümünün resmî açıklamaya dayalı iken bir bölümünün tahmini olduğunu dile getirdi.
.