Alınteri Gazetesi 21. Yüzyıla Sosyalizmi Yazacağız!
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi, yüzde 68’ini ulusal basından; yüzde 32’sini ise işçilerin mesai arkadaşları, aileleri, iş güvenliği uzmanları, işyeri hekimleri, sendikalar ve yerel basından edindiği bilgilerle hazırladığı aylık raporunu açıkladı. Buna göre kasım ayında 127, 2022 yılının ilk on bir ayında da (334 günde) en az 1658 işçi hayatını kaybetti…
Her gün en az beş işçi…
Raporda bu yıl her gün en az beş işçinin iş cinayetlerinde hayatını kaybettiği, raporlar açıklandıktan sonra da o ayara ilişkin verilerin aktığı, Covis-19 nedeniyle yaşanan ölümleriyse tespit edemediklerini belirtti.
İş cinayetlerinin bu yıl da “mevsimlik çalışmanın arttığı” (esas olarak tarım) Mayıs-Eylül periyodunda artış gösterdiği, ekim ayında da yükseliş olduğu ama bunun Amasra’daki katliam nedeniyle böyle olduğu ifade edildi.
SGK’nın kendi nam ve hesabına çalışırken hayatını kaybedenlerin verilerini sağlıklı şekilde iş kazası verilerine eklemediği kaydedilen raporda, “Ancak bu yıl geçen yıllara göre bu ölümlerde bir düşüş var, bunun nedenini “çiftçi ve esnafların da ücretliler ordusuna katılmasındaki artış” olarak değerlendiriyoruz” denildi.
Kuralsız-güvencesiz çalışma
İş cinayetlerinin kuralsız çalışmanın hakim olduğu inşaat, tarım ve taşımacılık işkollarında yüksek olduğu kaydedilen raporda, “Bu yıl moto kurye ölümleri de bu nedenlerden dolayı ölümlerin arttığı bir meslek olarak raporlarımızda öne çıkıyor. Şu ana kadar 50 moto kurye iş cinayetlerinde hayatını kaybetti. Diğer yandan sanayi işkollarındaki ölümler ilk dört sırada olmasa da sanayinin çok farklı işkollarında (maden, metal, enerji, tekstil, kimya, gıda vd.) olduğu gerçeğinin altını çizmek gerekiyor. Aslında bu işkollarının toplamını aldığımızda “sektörel olarak en fazla ölüm sanayide” tespitleri yapıldı.
“İş cinayetlerinin bir numaralı nedeni trafik, servis kazaları” olduğu, fakat bu ölümlerin iş cinayeti kategorisine alınmadığı ifade edilen raporda, kadın ve çocuk işçi ölümlerine ilişkin de resmi kayıtların gerçeği yansıtmadığı, oranların açıklananın üstünde olduğu ifade edildi.
Sadece sendikalı olmak yetmez
Göçmen işçilerin çoğunun kayıtsız çalışması nedeniyle iş cinayetleri istatistiklerine girmedikleri kaydedilen raporda, sendikalı olmanın da bu konuda bir güvence anlamına gelmediği şöyle anlatıldı:
İş cinayetlerinde ölen işçilerin 89’u sendikalı (Bu işçilerin 42’si Bartın Amasra’daki maden patlamasında hayatını kaybetti). Bir yandan tüm iş cinayetlerinde ölen işçilerin yüzde 5’i sendikalıdır tespitiyle “sendikalı olmak iş cinayetlerini önler” diyebiliriz. Diğer yandan Amasra örneğini de değerlendirince “sadece sendikalı olmak yetmez örgütlü de olmak gerekir” demek lazım. Zira iş cinayetlerini işçi örgütlülüğü, denetimi önler; sendikaya üye olmak ve toplu sözleşme imzalamak, Soma’da olduğu gibi Amasra’da da bu örgütlülüğün ve denetimin hayata geçirilmediğini göstermiştir.
11 ayda iş cinayeti tespit edilmeyen tek il Bitlis
İş cinayetlerinin esas olarak sanayileşmiş büyükşehirlerde yoğunlaştığı kaydedilen raporda, “Diğer yandan tarımsal bölgelere ve her şehirdeki inşaat faaliyetlerine dikkat çekmek gerekiyor. Yine Anadolu şehirlerinin neredeyse tamamına yayılan “OSGB gerçekliği” var. On bir ayda iş cinayeti tespit edemediğimiz tek şehir ise Bitlis” denildi.
2022’NİN İLK 10 AYINDA…
Aylara göre
2022 yılının ilk on bir ayında iş cinayetlerinin aylara göre dağılımı şöyle: Ocak ayında 120, Şubat ayında 109, Mart ayında 122, Nisan ayında 129, Mayıs ayında 178, Haziran ayında 189, Temmuz ayında 173, Ağustos ayında 188, Eylül ayında 161, Ekim ayında 162 ve Kasım ayında 127 işçi hayatını kaybetti…
İstihdam biçimlerine göre
2022 yılının ilk on bir ayında iş cinayetlerinin istihdam biçimlerine göre dağılımına baktığımızda 1440 ücretli (işçi ve memur) ve 218 kendi nam ve hesabına çalışan (çiftçi ve esnaf) hayatını kaybetti. Yani ölenlerin yüzde 87’sini ücretliler yüzde 13’ünü ise kendi nam ve hesabına çalışanlar oluşturuyor…
İşkollarına göre
2022 yılının ilk on bir ayında iş cinayetlerinin işkollarına göre dağılımı şöyle: İnşaat, Yol işkolunda 338 işçi; Tarım, Orman işkolunda 327 emekçi (166 işçi ve 161 çiftçi); Taşımacılık işkolunda 194 işçi; Madencilik işkolunda 100 işçi; Metal işkolunda 92 işçi; Belediye, Genel İşler işkolunda 87 işçi; Ticaret, Büro, Eğitim, Sinema işkolunda 86 emekçi; Konaklama, Eğlence işkolunda 81 işçi; Sağlık, Sosyal Hizmetler işkolunda 58 işçi; Enerji işkolunda 48 işçi; Gemi, Tersane, Deniz, Liman işkolunda 39 işçi; Petro-Kimya, Lastik işkolunda 32 işçi; Tekstil, Deri işkolunda 29 işçi; Savunma, Güvenlik işkolunda 29 işçi; Ağaç, Kâğıt işkolunda 20 işçi; Gıda, Şeker işkolunda 19 işçi; Çimento, Toprak, Cam işkolunda 14 işçi; Basın, Gazetecilik işkolunda 7 işçi; Banka, Finans, Sigorta işkolunda 3 işçi; İletişim işkolunda 2 işçi; Elimizdeki veriler ışığında çalıştığı işkolunu belirleyemediğimiz 53 işçi hayatını kaybetti…
Nedenlerine göre
2022 yılının ilk on bir ayında iş cinayetlerinin nedenlerine göre dağılımı şöyle: Trafik, Servis Kazası nedeniyle 376 işçi; Ezilme, Göçük nedeniyle 309 işçi; Yüksekten Düşme nedeniyle 260 işçi; Kalp Krizi, Beyin Kanaması nedeniyle 179 işçi; Patlama, Yanma nedeniyle 92 işçi; Elektrik Çarpması nedeniyle 76 işçi; Zehirlenme, Boğulma nedeniyle 71 işçi; Şiddet nedeniyle 65 işçi; İntihar nedeniyle 62 işçi; Covid-19 nedeniyle 45 işçi; Nesne Çarpması, Düşmesi nedeniyle 22 işçi; Kesilme, Kopma nedeniyle 13 işçi; Diğer nedenlerden dolayı 88 işçi hayatını kaybetti…
Cinsiyete göre
2022 yılının ilk on bir ayında iş cinayetlerinin cinsiyetlere göre dağılımı şöyle: 94 kadın işçi ve 1564 erkek işçi hayatını kaybetti…
Yaş gruplarına göre
2022 yılının ilk on bir ayında iş cinayetlerinin yaş gruplarına göre dağılımı şöyle: 14 yaş ve altı 26 çocuk işçi, 15-17 yaş arası 35 çocuk/genç işçi, 18-27 yaş arası 275 işçi, 28-50 yaş arası 791 işçi, 51-64 yaş arası 342 işçi, 65 yaş ve üstü 93 işçi, yaşını bilmediğimiz 96 işçi hayatını kaybetti…
Göçmen/mülteci işçiler
2022 yılının ilk on bir ayında 84 mülteci/göçmen işçi hayatını kaybetti. Bu işçilerin geldikleri ülkelere bakarsak: 39 işçi Suriyeli; 18 işçi Afganistanlı; 7 işçi Türkmenistanlı, 4 işçi Özbekistanlı; 3’er işçi İranlı ve Rusyalı; 1’er işçi Azerbaycan, Belaruslu, Endonezyalı, Iraklı, Kuveytli, Nijeryalı, Pakistanlı, Sırbistanlı, Ukraynalı ve Yunanistanlı…
Örgütlülük durumuna göre
2022 yılının ilk on bir ayında iş cinayetlerinde ölenlerin 89’u (yüzde 5,36) sendikalı işçi, 1569’u ise (yüzde 94,64) sendikasız. Sendikalı işçiler madencilik, metal, belediye, kimya, enerji, sağlık, taşımacılık, tarım, iletişim, eğitim, tersane ve güvenlik işkollarında çalışıyordu.
Raporun tamamına buradan ulaşabilirsiniz