Ülkenin Dört Bir Yanında Kadınlar Sokaklardaydı



Kadınlar, ülkenin dört bir yanında erkek egemenliğine karşı sokakları doldururken, Ortadoğu’da süren savaş ve çatışmalara da dikkat çekerek bölgeye yönelik barış taleplerini dile getirdi


Türkiye’nin birçok kentinde ve Kürt illerinde kadınlar 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü’nde alanlara çıktı. Kadın örgütleri artan kadın cinayetleri, emperyalist işgaller, 6284 sayılı kanunun uygulanmaması, geçen yıl başlatılan “Aile Yılı” politikalarının 10 yıla yayılarak genişletilmesi ve devlet eliyle artırılan nefret söylemine karşı eylemler düzenledi.

Kadınlar, ülkenin dört bir yanında erkek egemenliğine karşı sokakları doldururken Ortadoğu’da süren savaş ve çatışmalara da dikkat çekerek bölgeye yönelik barış taleplerini dile getirdi. Eylemlerde özellikle “jin, jiyan, azadî” (kadın, yaşam, özgürlük) sloganı öne çıkarken kadınlar laiklik vurgusu yaparak gerici politikalara karşı direniş mesajı verdi.

Antalya: “Saçlarımız Onur ve Direniş Sembolü”

Antalya Aydın Kanza Parkı’nda toplanan kadınların yürüyüşe başlaması öncesinde, DEM Parti’nin hazırladığı pankart, ‘8’ rakamının saç örgüsü biçiminde tasarlanması gerekçe gösterilerek alana alınmadı. Bu karara tepki gösteren kadınlar, polisin keyfi tutumuyla karşılaştı. Ardından polis ekipleri, dövizleri toplayarak katılımcıların kimliklerinden GBT sorgusu yaptı.

Yaşanan bu müdahale, SDG-HTŞ çatışması sürecinde Rami Deheş isimli HTŞ militanının bir SDG savaşçısının saç örgüsünü kestiğini iddia ettiği videonun sosyal medyada dolaşıma girmesinin ardından kadınların “saçlarımız onur, hafıza ve direnişin sembolüdür” mesajıyla başlattıkları kampanyayı akıllara getirdi. Uzun süre bekletilen kadınlar, daha sonra Cumhuriyet Meydanı’na yürüyerek basın açıklaması yaptı.

Mersin/Tarsus: Tarikat İstismarı ve Gerici Uygulamalar Protesto Edildi

Tarsus Kadın Platformu’nun çağrısıyla Halk Eğitim Merkezi önünde bir araya gelen kadınlar, Yarenlik Alanı’na yürüdü. Eylemde kadın cinayetlerine, aile politikaları adı altında kadınların ve LGBTİ+’ların hayatın her alanından dışlanmasına ve özellikle okullardaki gerici uygulamalara dikkat çekildi.

Tarikattaki istismarın ardından ölüme sürüklenen Fatmanur Çelik ve kızı Hifa Nur’u da anan kadınlar, “Öfkeliyiz, isyandayız. Hayatlarımızı kuşatan, hayatlarımızı yok eden dinci gericilik karşısında laiklik bayrağını yükselteceğiz” dedi.

Hatay: Deprem Bölgesinde Kadınlar “Yaşamı Yeniden Kuracağız” Dedi

Antakya Kadınlar Birlikte Güçlü’nün çağrısıyla Necmi Asfuroğlu Lisesi önünde toplanan Antakyalı kadınlar, yıkıntılar arasından Saray Caddesi’ne yürüdü. “Yaşamı yeniden kuracağız”, “Şiddetinizle barışmayacağız”, “İtaat yok isyan var” sloganlarının atıldığı yürüyüşün ardından Saray Caddesi’nde basın açıklaması yapıldı.

Açıklamada derinleşen kadın yoksulluğu, artan çocuk istismarı, erkek şiddeti ve sistematik hale gelen cezasızlık politikalarına değinildi. Suriye’deki duruma da dikkat çekilen açıklamada, “Lazkiye Valiliği’nin kamuda çalışan kadınlara makyaj yasağı, Şam kırsalındaki El-Tel Belediye Meclisi’nin kadın giyim mağazalarında erkeklerin çalışmasını yasaklaması, Alevi kadın ve çocuklara dönük saldırılar, kaçırmalar ve katliamlar, Rojava’da çetelerin kadın bedenine ve kazanımlarına dönük saldırıları kadın soykırımının birer parçası olarak devam ediyor” ifadeleri kullanıldı.

Balıkesir ve Edremit’te Gece Yürüyüşü Geleneği

Bandırma’da Bandırma Emekçi Kadın Platformu öncülüğünde İDO iskelesi önünden Cumhuriyet Meydanı’na yürüyen kadınlar, Çav Bella söyleyerek katledilen kadınların fotoğraflarını sergiledi. Ayvalık’ta ise Ayvalık 8 Mart Kadın Platformu öncülüğünde Öğretmenevi önünde toplanan kadınlar Cumhuriyet Meydanı’na yürüdü.

Edremit-Altınoluk’ta ise 8 Mart öncesinde 7 Mart akşamı feminist gece yürüyüşü düzenlendi. Körfez’de bir ilk olan gece yürüyüşünde, yalnızca 2026 Şubat ayında 23 kadının öldürüldüğü ve 29 şüpheli kadın ölümünün yaşandığı hatırlatıldı. Basın açıklamasında İstanbul Sözleşmesi’nin feshedilmesi, 6284’ün sürekli tartışmaya açılması, nafaka hakkının hedef gösterilmesi ve iyi hal indirimlerinin kadına yönelik şiddeti artırdığı vurgulandı.

Edremit Kadın Platformu’nun 8 Mart’taki kitlesel yürüyüşünde ise “Kadınlar savaş değil, barış istiyor” yazılı pankart Atatürk büstünün önüne bırakıldı.

Tokat’tan Şık Makas İşçilerinin Direnişinin Sesi

Tokat Kadın Platformu, Taş Meydan’da düzenlediği eylemde savaş politikaları, açlık, yoksulluk ve kadın cinayetlerinin görmezden gelinmeye çalışıldığına dikkat çekti. Eylemde söz alan Şık Makas işçisi Buse Kara, beş aydır hakları için direndiklerini belirterek, “Bizler Şık Makas’ta haksız yere işten çıkarılan kadın işçiler olarak beş aydır haklarımız için direniyoruz. Emeğimiz için, onurumuz için mücadele ediyoruz. Çünkü biliyoruz ki hak verilmez alınır” dedi.

Kürt İllerinde Coşkulu Yürüyüşler: “Jin, Jiyan, Azadî”

Semsûr (Adıyaman): Semsûr Kadın Platformu, “Direnişle özgürleşiyor, demokratik toplumu örüyoruz” şiarıyla düzenlediği yürüyüşte “Mezopotamya’da taşlar dile gelse en çok direnen kadınların hikayeleri anlatılır” yazılı pankart taşıdı. FERAT-DER yöneticilerinden Yeşim Akgül, “Rojava’dan Filistin’e, Afganistan’dan İran’a sınırları aşan kadın mücadelemizle kadınların sesini, sözünü, eylemini çoğaltarak hep birlikte bu karanlığı aşacağız” dedi.

Agirî (Ağrı): Eski Halk Kütüphanesi önünden Şakiro Kent Meydanı’na yürüyen kadınlar, Kürtçe ezgilerle halay çekti. Belediye Eşbaşkanı Hazal Aras, “Rojava’da çocuklar soğukta yaşamını yitirirken bizler sıcak yerlerimizde hiçbir şey yapamıyorsak suç ortağı oluruz. Bataklığa saplanmış insanlığı biz kadınlar kurtaracağız” diye konuştu.

Îdir (Iğdır): DEM Parti İl Örgütü önünde buluşan kadınlar, “Kadın kırımına isyan ediyor, özgürlüğe yürüyoruz” pankartı açtı. Agirî Milletvekili Nejla Demir, birkaç gün önce kadınların yöresel kıyafetleri nedeniyle gözaltına alındığını hatırlatarak, “Bu bizim kültürümüz ve varlığımızdır. Kadınları ve Kürtlerin kültürünü yok sayamayacaklar” ifadelerini kullandı.

Mûş (Muş): Yeşilce Fidanlık Altı’nda toplanan kadınlar, Yeşilyurt Mahallesi’ne yürüdü. “Özgür kadın, özgür toplum” ve “Kezîya keçê Kurd sembola azadiyê ye” (Kürt kızının saç örgüsü özgürlük sembolüdür) dövizleri taşındı. DEM Parti Mûş Milletvekili Sümeyye Boz, “Barışın sağlanmasında öncü kadınlardır. Kadınlar bugün sokaklarda ‘jin, jiyan, azadî’ sloganlarıyla yürüyebiliyorsa bu Kürt kadınların özgürlük mücadelesi sayesindedir” dedi.

DÊRSİM: Dêrsim Kadın Platformu öncülüğünde Sanat Sokağı’ndan Seyîd Rıza Meydanı’na yürüyen kadınlar, 5 Ocak 2020’den bu yana kayıp olan Munzur Üniversitesi öğrencisi Gülistan Doku’yu andı. Kayyım atanan Dêrsim Belediyesi Eşbaşkanı Birsen Orhan, “Bizler bugün bu meydanda katledilen, kaybedilen, iradesi yok sayılan tüm kadınların sesiyiz” dedi. Milletvekili Ayten Kordu ise “Ne hegemonik emperyalist güçlerin müdahalesini ne de İran’daki molla rejimini, Suriye’deki tarikatçı rejimleri kabul ediyoruz. Çünkü hepsi kadını araçsallaştırıyor” diye belirtti.

ÇEWLÎG (Bingöl): Özgür Kadın Hareketi (TJA) öncülüğünde toplanan kadınlar, açıklamalarını Türkçe ve Kürtçenin Kırmançki lehçesiyle yaptı. Açıklamada “Rojava’da kadınların öncülüğünde gelişen toplumsal dönüşüm ve kadın devrimi, kadınların örgütlü mücadelesinin neleri değiştirebileceğini tüm dünyaya gösteriyor” denildi.

ÊLIH (Batman): Migros önünden Yılmaz Güney Parkı’na yürüyen kadınlar adına konuşan Eğitim-Sen Eşbaşkanı Jale Doğan Yıldız, “Kutsal aile” söylemiyle kadın emeğinin görünmez kılınmak istendiğini belirterek, “Laiklik olmadan eşitlik, eşitlik olmadan özgürlük olmaz” dedi.

COLEMÊRG (Hakkari): DEM Parti İl binası önünde başlayan yürüyüş çevre yoluna kadar devam etti. Milletvekili Öznur Bartın, “Rojava’da Kürtlerin direnişi dünyadaki bütün Kürtleri ayağa kaldırdı. Nasıl yüzyıl önce mücadele ettiysek bugün de Kürt kadınları öncülüğünde mücadelemizi sürdüreceğiz” diye konuştu.

Amed ve Wan’da Coşkulu 8 Mart Kutlamaları

Amed (Diyarbakır): Özgür Kadın Hareketi (TJA) ve Dicle Amed Kadın Platformu (DAKP), 8 Mart Dünya Kadınlar Günü dolayısıyla İstasyon Meydanı’nda “Direnişle özgürleşiyor, demokratik toplumu örüyoruz” şiarıyla geniş katılımlı bir miting düzenledi. Çok sayıda kadın yöresel kıyafetleriyle alana akın ederken, meydana “Ji Rojava heta Rojhilat kêziyê azadiyê tê honandin. Komünalist yoldaşlıkla özgür yaşama”, “Her komunek parastına jinê ye”, “Jineolojiyle bilinçlenecek komünle özgürleşeceğiz” ve “Dem dema jinê ye, dem dema azadiya rêberti ye” yazılı pankartlar asıldı.

Alkış, zılgıt ve “Jin, jiyan, azadî” ile “Bijî Serok Apo” sloganlarıyla coşku içinde 8 Mart’ı kutlayan kadınlar, Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın mesajını büyük bir heyecanla karşıladı. Miting, sanatçı Beşer Şahin’in seslendirdiği stranlar eşliğinde çekilen halaylarla son buldu.

Mitingde konuşan Demokratik Bölgeler Partisi (DBP) Eş Genel Başkanı Çiğdem Kılıçgün Uçar, Ocak ayında 20 kadının katledildiğini hatırlatarak, Halep’te cansız bedeni bir binadan atılan QSD’li savaşçı Deniz Çiya’yı andı. “Şu an 3. Dünya Savaşı yaşanıyor. Kadınlar bu savaş karşısında saçlarını ördü. Rojava’da kadınlar kendi elleriyle özgürlüklerini inşa ettiler” diyen Kılıçgün Uçar, “Jin jiyan azadî artık dünyanın her tarafından yankılanıyor. Karanlığa karşı kadınların özgürlüğünün haykırışı oldu. Ne mutlu bize ki Zarifelerden Saralara, Beritanlardan Deniz Çiyalara çok güçlü bir mirasa sahibiz” ifadelerini kullandı.

Wan (Van): Özgür Kadın Hareketi (TJA), Wan’da bir düğün salonunda “Direnişle özgürleşiyor, demokratik toplumu örüyoruz” şiarıyla 8 Mart Dünya Kadınlar Günü şöleni düzenledi. Salon hınca hınç dolduran kadınlar, “Şoreşa jinê şoreşa civakê ye”, “Dîroka jinê, dîroka berxwedanê ye”, “Jin, jiyan, azadî ile komünal yaşama” yazılı dövizler taşırken, “Jin, jiyan, azadî”, “Bijî Serok Apo”, “Rojin Kabaiş isyanımızdır” sloganları attı. Sahnede çalan müziklerle halaya duran kadınların zılgıtları salonu inletti.

Şölende konuşan Rosa Kadın Derneği Başkanı Zeynep Sipçik, 8 Mart’ın bir kutlama değil, mücadele ve direniş günü olduğunu vurgulayarak “Bugün bizim için Clara, Sakine, Fatma ve Sevê’nin mücadelesidir” dedi. Rojava ve Rojhilat’taki kadın mücadelesini selamladıklarını belirten Sipçik, Türkiye’deki barış sürecine ilişkin, “Bir barış olacaksa kadınlarla bu barış olmalıdır. Çünkü bu savaşta en fazla bedeli kadınlar veriyor. Bu sürecin başarıya ulaşması için bir aktör de Kürt kadınlarıdır. Biz de bu rolümüzü oynamaya hazırız” ifadelerini kullandı. Sipçik, Abdullah Öcalan’ın fiziki özgürlüğünün sağlanması gerektiğini de sözlerine ekledi.

Şölende Rojin Kabaiş için Adalet İnsiyatifi’nin mesajı okunurken, “ATK’ye sesleniyoruz; failleri aklamayın, gizlilik kararını kaldırın, adaleti sağlayın. Tüm bunlar oluncaya kadar biz direnmeye devam edeceğiz” denildi.

İmralı Heyeti Üyesi ve Meclis Başkanvekili Pervin Buldan da şölende yaptığı konuşmada, kadınların özgürlük ve eşitlik talebinin devam ettiğini belirterek, “Direnmeye devam edeceğiz ta ki kadınlar kendi kimlikleri ile özgür yaşayana kadar” dedi. Barış sürecine dört elle sarılınması gerektiğini vurgulayan Buldan, “Kadının olmadığı bir yerde barıştan, demokrasiden, hak, hukuktan söz edilemez” diye konuştu.

Kayyım atamalarına sert tepki gösteren Pervin Buldan, “Tam da bu sürecin gereği olarak, eğer bu sürece destek vermek istiyorsanız o zaman kayyımları alacaksınız ve eşbaşkanları o göreve göndereceksiniz. Kayyımlar kabul edilemez. Kayyımların geri alınması barışa katkı sunacaktır” ifadelerini kullandı.

İran’da yaşanan savaşa da değinen Buldan, “Biz savaşı değil barışı savunuyoruz. Savaş hiçbir şeye ilaç değil. Her sorun masa başında ve diyalogla çözülebilir. Bir an önce İran’a yönelik savaş durmalı ve orada Kürt halkı başta olmak üzere tüm halklar eşit yurttaş olarak yaşamalıdır. Barış tüm Ortadoğu’ya, Kürtlere ve tüm halklara ama en başta kadınlara gelsin” dedi.

Pervin Buldan’ın konuşmasının ardından Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın 8 Mart Mesajı Kürtçe ve Türkçe okundu. Mesajın ardından kadınlar “Bijî Serok Apo” sloganları atarken, Koma Sorjiyan’ın konseriyle şölen sona erdi.

Ordu’da Ekonomik Eşitsizlik Vurgusu, Trabzon/Of’ta Tarihi Yürüyüş

Ordu: Ordu Kadın Platformu, 19 Eylül Ortaokulu’ndan Ceren Özdemir Meydanı’na yürüdü. Platform Sözcüsü Neşe Yüce, kadınların işgücüne katılımındaki eşitsizliğe dikkat çekerek, “Geniş tanımlı kadın işsizliği yüzde 40’ları aşmış durumda. Çalışan kadınların yaklaşık yüzde 69’u asgari ücret ve altında gelirle yaşam mücadelesi veriyor. Kreş açmak devletin sorumluluğudur” dedi.

Trabzon/Of: Of ilçesinde kadınlar ilk kez 8 Mart’ta yürüyüş düzenledi. Of Belediyesi önünde Atatürk Meydanı’nda toplanan kadınlar, Cumhuriyet Caddesi boyunca yürüyerek “Of’ta kadınlar yürümez” diyenlere cevap verdi. Kadınlar adına konuşan Nokta Hacıbektaşoğlu, “Kimimiz çarşafımızla, kimimiz başörtümüzle, kimimiz keşanıyla, peştemalıyla, kimimiz farklı yaşam tarzlarımızla. Ama hepimiz kadın olma paydasında, omuz omuzayız” ifadelerini kullandı.

Türkiye’nin dört bir yanında düzenlenen eylemler, kadınların ortak talepleri etrafında birleşti: Kadın cinayetlerine son verilmesi, 6284 sayılı kanunun etkin uygulanması, laik eğitim, barış ve özgürlük… Kadınlar, 8 Mart’ı sadece bir kutlama değil, hak mücadelesi günü olarak nitelendirerek, örgütlü mücadele vurgusu yaptı.

Etiket