Alınteri Gazetesi 21. Yüzyıla Sosyalizmi Yazacağız!
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK), hane halkı işgücü verilerinin birçok açıdan incelendiği raporu yayınlandı. Raporda kadın ve erkek nüfusu, istihdama katılım oranları, cinsiyetler arası eşitsizlik, bu eşitsizliğin istihdama yansıması, ev işleri ve çocuk bakımı bağlamında toplumsal cinsiyet rollerinin yansımaları, gündelik hayatta bu rollerin nasıl ifade kazandığına dair ayrıntılı veriler var. Bu veriler, kadınların istihdama katılımının, kalifiye işlerde çalışmalarının erkeklere oranla yarı yarıya düştüğü görülüyor. Eğitim düzeyinin istihdama katlımı doğrudan etkilediğini de gösteren veriler şöyle ayrıntılandırılıyor:
Nüfusun yüzde 49,9’u kadınlardan, 50,1’i erkeklerden oluşuyor
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2022 yılı kadın istatistiklerini yayımladı. Açıklanan verilere göre Türkiye’de kadın nüfusu 42 milyon 575 bin 441 kişi, erkek nüfus 42 milyon 704 bin 112 kişi oldu. Yani toplam nüfusun yüzde 49,9’unu kadınlar, yüzde 50,1’ini erkekler oluşturdu.
Nüfusun toplam eğitim oranı yüzde 97,1, kadınlardaysa 87,3!
En az bir eğitim düzeyini tamamlayan 25 ve daha yukarı yaştaki bireylerin toplam nüfus içindeki oranı, 2021 yılında yüzde 92,1 oldu. Bu oran cinsiyete göre incelendiğinde kadınlarda yüzde 87,3, erkeklerde yüzde 97,1 oldu.
Yüksekokul ve fakülte, yüksek lisans ve doktora mezunu olan 25 ve daha yukarı yaştaki nüfusun toplam nüfus içindeki oranı, yüzde 23,0 oldu. Bu oran cinsiyete göre incelendiğinde kadınlarda yüzde 20,9, erkeklerde ise yüzde 25,1 oldu.
Toplam işgücüne katılma oranı yüzde 51,4: Kadınlarda yüzde 32,8, erkeklerde 70,3!
Hanehalkı işgücü araştırması sonuçlarına göre 2021 yılında 15 ve daha yukarı yaştaki işgücüne katılma oranının yüzde 51,4 olduğu görüldü. Bu oran kadınlarda yüzde 32,8, erkeklerde ise yüzde 70,3 oldu.
Kadınlarda eğitim seviyesi yükseldikçe istihdam oranı da artıyor
İşgücüne katılma oranı eğitim durumuna göre incelendiğinde, kadınların eğitim seviyesi yükseldikçe işgücüne daha fazla katıldıkları görüldü. Okuryazar olmayan kadınların işgücüne katılma oranı yüzde 12,8, lise altı eğitimli kadınların işgücüne katılma oranı yüzde 25,3, lise mezunu kadınların işgücüne katılma oranı yüzde 32,5, mesleki veya teknik lise mezunu kadınların işgücüne katılma oranı yüzde 38,5 iken yükseköğretim mezunu kadınların işgücüne katılma oranı yüzde 67,6 oldu.
Kadınların istihdam oranı erkeklerin yarısından az
Hanehalkı işgücü araştırması sonuçlarına göre 2021 yılında 15 ve daha yukarı yaştaki istihdam edilenlerin oranının yüzde 45,2 olduğu görüldü. Bu oran kadınlarda yüzde 28,0, erkeklerde ise yüzde 62,8 oldu.
En yüksek istihdam Trakya’da en düşüğü Kürdistan’da
En yüksek istihdam oranı %52,0 ile Tekirdağ, Edirne, Kırklareli bölgesinde, en düşük istihdam oranı ise yüzde 29,9 ile Mardin, Batman, Şırnak, Siirt illerinde gerçekleşti.
En yüksek kadın istihdamı Karadeniz’de
En yüksek kadın istihdam oranı, yüzde 36,8 ile Trabzon, Ordu, Giresun, Rize, Artvin, Gümüşhane illerinde gerçekleşti. Bu bölgeyi yüzde 35,6 ile Kastamonu, Çankırı, Sinop, yüzde 33,8 ile Samsun, Tokat, Çorum ve Amasya izledi.
En düşük kadın istihdam oranı ise yüzde 14,5 ile Mardin, Batman, Şırnak, Siirt illerinde gerçekleşti. Bu bölgeyi yüzde 15,9 ile Şanlıurfa, Diyarbakır, yüzde 19,6 ile Van, Muş, Bitlis ve Hakkari izledi.
Kadınlarda yarı zamanla çalışma erkeklere oranla yüksek
Hanehalkı işgücü araştırması sonuçlarına göre yarı zamanlı çalışanların istihdam içindeki oranının 2021 yılında yüzde 9,9 olduğu görüldü. Bu oran kadınlarda yüzde 16,4 oldu.
Çocuk sahibi kadınların istihdama katılımı
Hanehalkı işgücü araştırması sonuçlarına göre hanesinde 3 yaşın altında çocuğu olan 25-49 yaş grubundaki bireylerin istihdam oranı, yüzde 58,9 oldu. Bu oran cinsiyete göre incelendiğinde, 2021 yılında hanesinde 3 yaşın altında çocuğu olan 25-49 yaş grubundaki kadınların istihdam oranının yüzde 26,1 olduğu görüldü.
Kadın milletvekili oranı yüzde 17,3
Dışişleri Bakanlığı verilerine göre kadın büyükelçi oranı 2022 yılında yüzde 27,2 oldu. 2022 yıl sonu itibarıyla 579 milletvekili içerisinde kadın milletvekili sayısının 100, oransal olarak yüzde 17,3 olduğu görüldü.
Yükseköğretimde görevli profesörler içinde kadın profesör oranı 2021-2022 öğretim yılında yüzde 33,2 oldu. Doçent kadrosunda görev yapan kadın oranı 2021-2022 öğretim yılında yüzde 40,2 iken öğretim görevlisi kadrosunda görev yapan kadın oranı yüzde 50,8 oldu.
Kadınların ortalama evlenme yaşı yüzde 25,6
Evlenme istatistiklerine göre resmi olarak ilk evliliğini 2022 yılında yapmış olan kadınların ortalama evlenme yaşı 25,6 iken erkeklerin ortalama evlenme yaşı 28,2 oldu. Ortalama ilk evlenme yaşının en yüksek olduğu il, kadınlarda 29,7 yaş, erkeklerde 32,3 yaş ile Tunceli oldu. Ortalama ilk evlenme yaşının en düşük olduğu il ise kadınlarda 22,7 yaş ile Ağrı, erkeklerde 26,2 yaş ile Şanlıurfa oldu.
Boşanma istatistiklerine göre 2022 yılında kesinleşen boşanma davaları sonucu çocukların velayetinin çoğunlukla anneye verildiği görüldü. Annenin velayetine verilen çocuk oranı yüzde 75,7 oldu.
Ev işlerinin yükü kadında
Hanehalkı ferdi tarafından yapılan ev işleri cinsiyete göre incelendiğinde, ev işlerini genellikle kadınların üstlendiği görüldü. Kadınlar en fazla yüzde 94,4 ile çocuk bakımı, yüzde 85,6 ile çamaşır ve bulaşık yıkama (makineyle bile olsa), yüzde 85,4 ile yemek yapma ve evin günlük toplanması ve temizlenmesi işlerini üstlendi.
Kadınların yüzde 30,4’ü gece yürürken kendini güvende hissetmiyor
Yaşam memnuniyeti araştırması sonuçlarına göre 2022 yılında, yaşadıkları çevrede gece yalnız yürürken kendilerini güvensiz hissedenlerin oranı yüzde 21,8 iken bu oran kadınlarda yüzde 30,4, erkeklerde yüzde 13,0 oldu. Kadınların yüzde 51,1’i, erkeklerin ise yüzde 71,9’u yaşadıkları çevrede kendilerini güvende hissetti.
Evde yalnız otururken kendilerini güvensiz hissedenlerin oranı 2022 yılında %5,0 iken bu oran kadınlarda yüzde 6,8 oldu. Kadınların yüzde 80,5’i evde yalnız otururken kendilerini güvende hissetti.
Hanehalkı bilişim teknolojileri kullanım araştırması sonuçlarına göre 2022 yılında 16-74 yaş grubundaki bireylerin İnternet kullanım oranı %85,0 oldu. Bu oran kadınlarda %80,9 iken erkeklerde %89,1 oldu.