Alınteri Gazetesi 21. Yüzyıla Sosyalizmi Yazacağız!
Serhat Tuna
Jean-Luc Mélenchon’un başkanlığındaki “popülist” parti La France Insoumise’nin (LFI) çağrısıyla kurulan Nouveau Front Populaire -Yeni Halk Cephesi- (NFP)’nin Fransa’da birinci turu 30 Haziran, ikinci turu 7 Temmuz’da yapılacak erken seçimlere ilişkin uzlaşı sağladıkları programı L’Humanité gazetesinin özel bir sayısında yayınlandı. Programın yayımlanması, Fransa’daki siyasi arenada önemli bir etki yaratırken çeşitli tartışmaları da beraberinde getirdi.
Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un 9 Haziran’daki Avrupa seçimlerinde ırkçı partilerin oy patlaması üzerine çağrı yaptığı erken seçimler, savaş ve neo-faşist tehdit gibi kritik konulara odaklandı. Faşist Rassemblement National (RN) anketlerde Meclis’te çoğunluğu sağlamaya yakın görünüyor.
NFP’nin Programı
NFP, Macron’un polis devleti politikalarına da RN’nin ırkçı projelerine de gerçek bir alternatif sunmadığı eleştirisiyle yola çıkıyor. “Emmanuel Macron’un politikalarından kopuş için bir program” sunduğunu belirten NFP, “aşırı sağın ırkçı ve sosyal olarak yıkıcı projesini” kınıyor. NFP’nin oluşturduğu ittifakın bileşenleri, LFI, Sosyalist Parti (PS), Komünist Parti (PCF), Yeşiller ve Anti-kapitalist Yeni Parti (NPA) gibi çeşitli sol gruplardan oluşuyor.
NATO Politikalarına Koşulsuz Destek
NFP’nin programında en dikkat çekici noktalardan biri emperyalist egemenlik kavgasında savaş aygıtı NATO’nun çatışma mevzisi haline gelen Ukrayna’ya koşulsuz destek verilmesi yönündeki tutumudur. Oysa son yıllarda Almanya ve Fransa başta olmak üzere Avrupa ülkelerinde ırkçı-faşist partilere artan desteğin merkez sağ ve merkez solun neoliberalizme ve emperyalist savaş (Ukrayna) politikalarına tepkisinden beslendiği kimsenin üzerinden atlayamadığı bir gerçek olarak karşımızda duruyor.
Kaderin cilvesine bakın ki İngiltere’de 4 Temmuz’da ve Fransa’da 7 Temmuz’da tamamlanacak erken seçimlerin ardından NATO, Rusya’ya karşı askeri bir tırmanış başlatmak üzere 9 Temmuz’da Washington’da bir zirve düzenleyecek.
Başka hangi konuda ne söylerlerse söylesinler programın başına yazılan bu tutumun kendisi başlı başına Yeni Halk Cephesi’nin rengini ele veren bir olgu olarak öne çıkıyor. NFP, “Ukrayna’nın savunulması” için gerekli silahların gönderilmesini, borçların silinmesini ve nükleer santrallerin güvenliğini sağlamak amacıyla mavi miğferler göndermeyi vaat etmektedir. Bu yaklaşım, sadece mevcut çatışmanın tırmanmasına katkıda bulunmakla kalmayıp aynı zamanda NATO’nun askeri stratejilerine de mutlak bir uyum sağlamaktadır.
NFP’nin Ukrayna’ya yönelik bu tutumunun, Rusya ile olası bir nükleer savaşı da göze alarak Fransa’nın dış politikasını daha saldırgan ve militarist bir yöne çekmekten başka bir işe yaramayacağı açıktır. Ayrıca Fransız işçi sınıfının ve halkının barış içinde yaşama arzusunu hiçe saymaktadır. Solun geleneksel olarak emperyalist savaş karşıtı duruşu, emperyalist müdahalelere karşı çıkma ve barış için mücadele etme üzerine kuruluyken NFP’nin bu tutumu ciddi bir ideolojik sapma olarak değerlendirilebilir.
Sosyal ve Ekolojik Reformlar
NFP’nin programı sosyal acil durum, iklim sorunları, kamu hizmetlerinin onarımı ve yatıştırma yolunda yirmi eylemi içermektedir. Sosyal durum, sağlık, eğitim, enerji ve iklimle ilgili beş yasada büyük değişiklikler ve milyarderlerin ayrıcalıklarını ortadan kaldıracak mali yasa değişiklikleri planlanmaktadır. Ancak bu reformların ne ölçüde uygulanabilir olduğu, daha doğrusu ne ölçüde ısrarlı ve kararlı hareket edileceği belirsizdir.
Programın Sosyal Temeli
NFP’nin sosyal tabanı, burjuvazi ile ırk ve cinsiyet kimliği politikalarını benimseyen orta sınıfın varlıklı katmanları arasındaki bir ittifaktır. Bu yapı, işçi sınıfının çıkarlarını değil ona katılan partilerin sınıf tabanının çıkarlarını yansıtmaktadır. NFP, 1930’ların kitle tabanlı Halk Cephesi’nden farklı olarak işçi sınıfının geniş kesimlerini temsil etmekten uzaktır. Fransız burjuvazisi, PCF’nin Mayıs 1968 genel grevine ihanetinden bu yana bu güçleri ‘sol’ adına parlatmak için muazzam kaynaklar harcamaktadır. Ancak PS, PCF ve Yeşiller geçmişte savaş ve kemer sıkma politikalarını dayatan birçok hükümetin bizzat kurucuları olmuştur.
Yeni Bir Anayasa ve Ekolojik Planlama
NFP “Altıncı Cumhuriyete doğru” ilerlemeyi ve başkanlık monarşisini ortadan kaldırmayı hedeflerken yeni bir anayasa taslağı hazırlamak amacıyla seçilmiş bir “yurttaş kurucu meclisi” toplamayı vaat ediyor. Ekolojik planlama kapsamında ise “yeşil kural” getirilmesi, çevre koruma önlemleri ve iklim bileşeni olan bir servet vergisinin yeniden yürürlüğe konulması öneriliyor.
Enerji Politikaları ve Tarım
NFP’nin enerji politikaları açık deniz rüzgar enerjisi ve gelgit enerjisinin geliştirilmesine odaklanırken, hidroelektrik barajların özelleştirilmesine karşı çıkıyor. Tarım politikaları ise fabrika çiftliklerinden kurtulmayı, kafes yetiştiriciliğini aşamalı olarak kaldırmayı ve çiftçileri ödüllendirecek taban fiyatları getirmeyi hedefliyor.
Yeni Bir Hayal Kırıklığı Yaratabilir
NFP’nin programı Fransa’nın mevcut siyasi dinamiklerine emek cephesinden yeni bir soluk getirmekten uzak görünüyor. Almanya’da hükümetteki Trafik Işığı Koalisyonu (Ampelkoalition) olarak da adlandırılan Sosyal Demokrat Parti (SPD), Birlik 90/Yeşiller (Bündnis 90/Die Grünen) ve Hür Demokrat Parti (FDP) ittifakının yarattığı moral çöküntüye benzer bir hayal kırıklığı yaratma potansiyeline sahip.