Cumhurbaşkanlığı Seçiminde Solun Durumu Kötü

Prof. Dr. Ali Arayıcı

Fransa’da, 10-24 Nisan tarihlerinde yapılacak olan Cumhurbaşkanlığı seçimine bir ay gibi kısa bir süre kaldı. Cumhurbaşkanlığı seçimine katılmak için halk tarfından seçilmiş belediye başkanı, belediye meclisi üyesi ve milletvekilinden en az 500 kişinin desteğini ve imzasını alması gerekiyor. Toplam 45 aday arasında bu desteği alan 11 aday, son tarih olan 4 Mart saat 18’e kadar tamamlayarak Anayasa Konseyi’ne sundu.

2017’deki Cumhurbaşkanlığı seçiminde, “ne solcu ne sağcıyım” sloganı altında  “feminist aday” olduğunu söyleyen, cinsiyet eşitliğini “beş yıllık görev süresinin büyük ulusal davası” haline getirme sözü veren ve bu konuda önemli bir ilerleme sağlayamayan Emmanuel Macron da, adaylığını resmi olarak açıkladı. İlk tura katılanların listesi, ilk turdan bir ay önce açıklanıyor. Anayasa Konseyi Başkanı eski Sosyalist başbakan Laurent Fabius, bu listeyi 7 Mart’ta açıkladı.

SOLUN ADAYLARI

Solun potansiyel adayı olarak görülen ve 2002’de yapılan Cumhurbaşkanlığı seçiminde, Radikal Sol Parti tarafından desteklenen eski Adalet Bakanı sosyal demokrat Christiane Taubira, Yeşiller Partisi’nin eski lideri ve 1988’deki Cumhurbaşkanı adayı olan Antoine Waechter, Troçkist aşırı sol parti Yeni Anti-Kapitalist Parti’nin 2012 ve  2017’de Cumhurbaşkanı adayı olan Philippe Poutou gerekli 500 imzayı toplayamadıkları için ilk tur oylamaya katılma hakkını yitirdi.

İlk tura katılma hakkını kazanan adaylar arasında, en fazla destek imzası toplayan; merkez sağdan Cumhuriyetçiler Partisi’nin adayı Valerie Pecresse (2.556) oldu. Onu, Cumhuriyet Yürüyüşü adayı Emmanuel Macron (1.974); Sosyalist Parti adayı Anne Hidalgo (1.387) ve Ayaktakiler Hareketi’nin adayı Jean-Luc Melenchon (873)  takip ediyor.

Aşırı sağcı, ırkçı ve faşist Fetih Hareketi’nin lideri Eric Zemmour (721); Yeşiller Partisi’nin adayı Yannick Jadot (689);  Direnelim Hareketi’nin lideri Jean Lassal (620); Komünist Partisi’nin adayı Fabien Roussel (619); aşırı sağcı, ırkçı ve faşist Ulusal Birleşme Cephesi’nin adayı Marine Le Pen (603); aşırı sağcı Fransa Ayağa Kalk Partisi’nin adayı Nicolas Dupont-Aignan (582) ve Troçkist İşçi Savaşı Partisi’nin adayı Nathalie Arthaud ise (570) destek imzası topladı.

SOLUN BÖLÜNMÜŞLÜĞÜ

Cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk turunda, solda bölünmüşlük sağa ve aşırı sağa yarıyor. Bu durum, solda yer alan partiler için vahim bir durumdur. Solda, yeşillerin, sosyal demokratların, sosyalistlerin ve komünistlerin tek aday etrafında birleşmeleri gerekiyordu. Bu birleşmeye, aşırı solcu Troçkistler ve anti-kapitalist partiler de dahil edilmeliydi. Solun, kendi içinde birden fazla adayla seçime katılması, sağın ve aşırı sağın çıkarına hizmet ediyor.

Cumhurbaşkanlığı seçiminde solda birleşme ve tek aday etrafında seçime katılma şansını yitirdiğinden dolayı sol ikinci tura kalma fırsatını kaçırmış gibi görülüyor. Son anket verilerinden anlaşıldığı üzere muhtemelen ya iki adayın merkez sağdan ya da biri merkez sağdan diğeri de aşırı sağcı faşist bir partinin adayının ikinci tura kalma olasılığı çok yüksektir.

Bu durumdan, sağ ve aşırı sağcı faşist partiler karşısında gerekli bütünleşmeyi ve birleşmeyi sağlayamadıkları için solda yer alan bütün partiler sorumludur. Sol için bir intihardan başka bir şey değildir. Bundan demokrat, sosyalist, komünist ve tüm anti-kapitalist unsurlar ders çıkarmalıdır.

MACRON FAVORİ

1 Mart 2022’de yapılan en son ankete göre Emmanuel Macron cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk turu oylamasında yüzde 25,5 oy oranıyla ilk sırada yer alıyor. Bu eğilim seçime yansırsa, oyların yüzde 17,2’sini alan Marine Le Pen ikinci ve  seçmenlerin yüzde 13.9’unun desteğini alan Eric Zemmour ise üçüncü sıralarda yer alıyor. Son anketlere göre, radikal solu temsil eden adayların (Jean-luc Mélenchon, Fabien Roussel) oy oranının toplamı yüzde 17.4’tür.

Yeşiller ile Sosyalist adayların (Yannick Jadot, Anne Hidalgo) oy oranı toplamı yüzde 8’dir. Valérie Pécresse’nin oy oranı, yüzde 13,2’yi buluyor. Aşırı sağcı, ırkçı partilerin oy oranının (Marine Le Pen, Eric Zemmour, Nicolas Dupont-Aignan) toplamı ise, yüzde 33’tür.

Kuşkusuz seçim kampanyası ilerledikçe fikirler değişebilir. Bazı adayların oy oranlarında artış ya da düşüş olabilir. Bu değişiklikleri zaman içinde analiz etmek için her adayın kendi çalışmasına, genel dinamiklerine ve gösterdikleri etkinliklere odaklanmasına bakmak gerekir.

İKİNCİ TUR İÇİN VARSAYIMLAR

Yapılan son anketlere göre, Emmanuel Macron’un, Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turunda Marine Le Pen, Eric Zemmour veya  Valérie Pécresse ile karşı karşıya gelme olasılığı var. Anketörler 24 Nisan’da yapılacak ikinci tur için kampanya süresince olası görünen bazı hipotezleri test ediyor. Bu senaryolar, ilk tur için yapılan kamuoyu yoklamalarının sonuçlarına dayanıyor.

İkinci turda, esas olarak iki hipotez test ediliyor. Emmanuel Macron’nun, Valérie Pécresse veya Marine Le Pen ile karşı karşıya gelmesi. Emmanuel Macron’a karşı, Eric Zemmour veya Jean-Luc Mélenchon’un kalması. Bu durum karşısında, Emmanuel Macron, Valerie Pécresse ile karşı karşıya gelirse; Emmanuel Macron yüzde 58.9 ve Valerie Pécresse’in yüzde 41.1 oy alması bekleniyor.

Emmanuel Macron ile Marine Le Pen karşı karşıya gelirse, Emmanuel Macron yüzde 55.9 ve Marine Le Pen yüzde 44.1; Emmanuel Macron ile Eric Zemmour karşı karşıya gelirse, Emmanuel Macron yüzde 64,2 ve Eric Zemmour yüzde 35.8; Emmanuel Macron ile Jean-Luc Melenchon karşı karşıya gelirse, Emmanuel Macron yüzde 63 ve Jean-Luc Melenchon’un ise yüzde 37 oy almaları düşünülüyor.

Nereden bakarsak bakalım, tablo hiç iç açıcı görünmüyor.