Alınteri Gazetesi 21. Yüzyıla Sosyalizmi Yazacağız!
Necmi Şahin
İktidar tarafından hazırlanan torba yasa teklifiyle işçilerin 3 ay süreyle işten atılmasının yasaklanması ve günlük 39 lira karşılığında izin verilmesi öngörülüyor. Bu bir işçinin eline ayda 1170 lira geçmesi anlamına geliyor. Sendikalar hükümetin ‘işçilerin lehine’ gibi sunulan bu teklifin aslında patronların işine yaradığı görüşünde.
2020 Mart ayı açlık ve yoksulluk sınırını açıklayan Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu (TÜRK-İŞ) 4 kişilik bir ailenin açlık sınırı 2 bin 345 lira, yoksulluk sınırı ise 7 bin 639 lira olarak belirlendi.
‘İşçileri komik bir ücretle izne yollamak patronlar düşünülerek alınmış bir karar
Peki açlık sınırı rakamlarının yarısına denk gelen 1170 lira ile işçiler nasıl geçinecek? Tükenmez Haber’e konuşan İnşaat-İş Sendikası Yönetim Kurulu Üyesi Tezcan Acu işçilere ödeneceği söylenen rakamı ‘komik’ olarak nitelendirdi:
“Bu uygulamanın işçilere bir fayda sağlayacağını düşünmüyoruz. Böyle bir durum söz konusu değil. İşçilerin çok komik bir rakamla ücretsiz izne çıkartılması patronlar düşünülerek alınmış bir karar. İnşaat işçilerinin zaten bir güvencesi yok. Şantiyelerdeki taşeronların kendi lehlerinde olan böylesi bir şeyi tercih edeceğini bile düşünmüyorum. İşçinin durumu bu kadar kötü.”
’39 lira işveren için zor olmaz ama işçinin o para ile geçinmesi imkansız’
Tezcan Acu, söz konusu yasa teklifiyle patronların elinin iyice güçlendiğini belirterek, “Mesela salgın ilk başladığında arkadaşlarımız haklı olarak fesih haklarını kullanmak istedi. Tazminat ve alacaklarının ödemesini istedi. Bu kadar temel bir hakkın kabul edilmesi bile o kadar zordu ki. Bu yasa işverenin elini güçlendirdi. Artık işçilere gidin 39 lira ile geçinin dayatmasında da bulunabilirler. 39 lira ile işçiyi ücretsiz izne göndermek işveren için çok zor olmaz. Ama işçinin o para ile geçinmeye çalışması çok zor hatta imkansız” ifadelerini kullandı.
‘Sigorta tam yatırılmıyor’
İnşaat işçilerinin durumunun diğer sektörlerden biraz daha farklı olduğunu kaydeden Acu, şunları söyledi:
“Büyük projelerde inşaat işçilerinin sigortasız çalışması gibi bir durum artık söz konusu değil, ama sokak aralarında küçük şantiyeler var. Oralarda zaten sigorta tam yatırılmıyor. Ayda 5-10 gün yatırılıyor. Bunu ben de yaşadım, inşaat işçisiyim. Çalıştığım bir yerde bir senenin sonunda sigortama baktığımda ayda 9-12 gün arasında yatırılmıştı. Küçük şantiyeler bu yola gidiyor.
‘Patronlar sigortayı düşük yatırarak hem vergi kaçırıyor hem işçiyi mağdur ediyor’
Sigorta yapan büyük inşaat şirketleri ise sigortayı işçinin aldığı ücret üzerinden değil, asgari ücret üzerinden yatırıyor. Örneğin inşaat işçisinin 3,5-4 bin lira olan maaşı sigortada 2 bin 324 lira olarak gözüküyor. İşçi işten çıkarıldığında hakkını aradığında ise bu rakam üzerinden tazminat alabiliyor, dolayısıyla mağdur ediliyor. Burada patron hem vergi kaçırıyor hem de işçiyi mağdur ediyor.”
Tezcan Acu, birçok inşaat işçisinin aylık üzerinden değil yevmiye üzerinden çalıştırıldığına dikkat çekerek, “İşçi pazar çalışmadığında 26 gün üzerinden ücret alıyor. Hakkı olan 4 günlük istirahat hakkını ücretsiz kullanıyor” ifadelerini kullandı.
‘Görünen o ki ilerde işçilerin üzerine büyük bir enkaz kalacak
İşçilerin geleceği ile ilgili karamsar tabloya işaret eden Acu, “Salgınla beraber zaten birçok arkadaşımız işini kaybetti. Bu arkadaşlarımız ne olacak? Görünen o ki ilerde bütün işçi sınıfının olduğu gibi inşaat işçilerinin üzerine de büyük bir enkaz kalacak” yorumunda bulundu.
