Alınteri Gazetesi 21. Yüzyıla Sosyalizmi Yazacağız!
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Dönemsel Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) raporunu açıkladı. Rapor, Türkiye ekonomisinin çarpıcı bir özeti oldu. GSYH’daki büyümenin esas olarak spekülasyon, rant ve sömürü politikalarına dayandığını, emeğin önceki yıllara göre belirgin bir şekilde ucuzladığını, bu böyleyken hane halkı harcamalarının enflasyonun da etkisiyle arttığını ortaya koydu.
TÜİK’in 2022 yılı ikinci çeyrek ilk tahmini; zincirlenmiş hacim endeksi olarak, bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 7,6 arttı.
Raporda emeğin GSYH içindeki payı 2022 2. çeyrekte yüzde 25,4’e geriledi. Emeğin payı 2020 2. çeyrekte yüzde 36,8’di. Pandemi ve ağırlaşan kriz ve enflasyonla birlikte emeğin payını sert bir şekilde düştüğü görülüyor. Bu oran 2 yılda yüzde 11,4 puanlık büyük gerilemeye tekabül ediyor! Emeğin payı sert biçimde düşerken 2020’de yüzde 42,9 olan sermaye payı yüzde 54’e yükselmiş. DİSK-AR’ın da belirttiği gibi emeğin kaybettiğini sermaye kazanmış!
Rapordaki veriler GSYH’yi oluşturan faaliyetlerin niteliğini de ortaya koyuyor. Bunlarda sanayi yüzde 7,8 oranında artarken mesela sigortacılık ve bankacılık faaliyetleri yüzde 26,6 oranında artmış. Onları yüzde 18,1’le hizmet sektörü izlemiş. Mesleki, idari ve destek hizmet faaliyetleri yüzde 11,0, bilgi-iletişim faaliyetleri yüzde 5,3, gayrimenkul faaliyetleri yüzde 4,1, diğer hizmet faaliyetleri yüzde 1,9 ve kamu yönetimi, eğitim, insan sağlığı ve sosyal hizmet faaliyetleri yüzde 1,7 artış göstermiş. Tarım, ormancılık ve balıkçılık yüzde 2,9, inşaat sektörü ise yüzde 10,9 azalmış.
Büyümede emeğin payı yüzde 25,4’e düştü
İşgücü ödemeleri, 2022 yılının ikinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 66,4, net işletme artığı/karma gelir ise yüzde 134,7 arttı. Patronlar zenginleşirken, işçiler daha bir fakirleşmiş!
İşgücü ödemelerinin cari fiyatlarla Gayrisafi Katma Değer içerisindeki payı geçen yılın ikinci çeyreğinde yüzde 32,6 iken bu oran 2022 yılında yüzde 25,4 oldu. Net işletme artığı/karma gelirin payı ise yüzde 49,2 iken yüzde 54 oldu.
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, bir önceki çeyreğe göre yüzde 2,1 arttı. Takvim etkisinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, 2022 yılı ikinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 7,3 arttı.
Üretim yöntemiyle Gayrisafi Yurt İçi Hasıla tahmini, 2022 yılının ikinci çeyreğinde cari fiyatlarla bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %114,6 artarak 3 trilyon 418 milyar 967 milyon TL oldu. GSYH’nin ikinci çeyrek değeri cari fiyatlarla ABD doları bazında 219 milyar 335 milyon olarak gerçekleşti.
Tüketim harcamaları arttı
Yerleşik hanehalklarının tüketim harcamaları, 2022 yılının ikinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak yüzde 22,5 arttı. Devletin nihai tüketim harcamaları yüzde 2,3, gayrisafi sabit sermaye oluşumu yüzde 4,7 arttı.
Mal ve hizmet ihracatı, 2022 yılının ikinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak yüzde 16,4, ithalatı ise yüzde 5,8 arttı.