Burak Sarı
Bazen kendime sığınamıyorum. İnsan kendinden taşar mı? Taşıyormuş bunu biliyorum artık. Benzer hisleri yaşadığımız bir arkadaşım var ve onunla dertleşirken kendimizi biraz hırpalıyoruz. “Her şey bu kadar ‘normalse’ sorun bizde mi’ diyoruz. Hayır biliyorum sorunlu olan biz değiliz. “Normalleştirilenin”, “normalin” kendisi sorun. Çünkü sığınamadığımız kendi benliğimiz değil. İçinde nefes almaya çalıştığımız koşullar. Yaşamın kendisi. “Düşler vardır anlatılmaz” diyor ya Fikret Kızılok o güzelim şarkısında. Düşlerimizin sınırsızlığı koşullarımızın duvarlarına çarpıyor. Canımız yanıyor. Hayır çok ayrıcalıklı ya da özel insanlar olduğumuzdan değil. Sürüklendiğimiz yabancılaşmanın rüzgârına direnmeye çalıştığımız, çevremizden bir tık daha az hissizleştiğimiz ya da hislerimizle baş edemediğimiz için belki.
Evet içim içime sığmıyor. Havaların bozuk çaldığı günlerde melankoliyle karışık, güzel havaların kışkırtıcılığının baskın olduğu zamanlarda da coşkuyla karışık kendimi başka yerlerde bulmam gerçekliği. Sevmiyor da değilim o gerçekliği bir taraftan. “Hayatla olan güçlü bağım” bu benim diyorum. Marx’ın “özgür zaman tanımlamasını düşünüyorum. Kendimize ayırabildiğimiz zaman dilimi.” Kendimize ait bir zaman kalıyor mu bilemiyorum. K\\Al\\Sa \\Da Y\\ApM\\Ak istediklerimin çokluğuyla tembelliğimin belirleyiciliği ters oranda işliyor ve özgür zaman “pişmanlık” zamanına dönüşüyor yapamadıklarım için. Bu gerçeklik ve zihnimi zorlayan hayalcilik beni var olduğum mekânın dışına taşmaya zorluyor. Bazen bir temiz hava bile o sığınamama hissinin parçalanmasına yetiyor. Bu “sığınamama” duygusuyla çocukluğumda tanışmıştım. Annemle birlikte, itildiğimiz yalnızlıktan eğlenceli ve nitelikli uğraşlar yaratırdık. Yine de moralimizi bozan şeyler ister istemez bir travma şeklinde kendini dışa vurduğunda, sığınamadığımız zamanlar olurdu. Hemen birbirimizdeki bu sıkkınlığı hisseder ve “hadi bir yerlere gidelim, ev üzerimize geliyor” parolasıyla kendimizi dışarı atardık. Küçük bir mekân değişikliği, bir türkü, güzel bir kitaptan bir pasaj okumak, film izlemek ya da bir parça çikolata o an bizi yenilemeye yeterdi.
Tabii artık koşullar aynı değil. Ücret mesai arasına sıkışmış hayatlarda öyle kaçamaklar gerçekleşemiyor. Kaçamakların da kapsamı daralıyor. Mehmet’in ihmal nedeniyle ölümden dönmesinin üzerinden birkaç gün geçmişti. 19 İşçinin göz göre göre katledildiği H\\Ab\\Aş katliamı geldi üzerine. Zaten çok pis daralıyor ve kendime sığamıyordum. Haberin öfkesi ve üzüntüsüyle yerimde duramıyorum. O an fiziksel olarak bulunduğum yerde olmak, kuş olup uçup orada bir şeylere yardım edememek, o anki çaresizlik hissi her şeyi çekilmez \\hâle getiriyor.
Hayatın ritminde hastalanmanın bile lüks olduğunu anlayacak yaşa geldiğim için sadece montumu kapıyorum ve o anki hislerimi kısmen de olsa dağıtabileceğim şeye yöneliyorum. Neşet usta diyor ya “fukaranın bir sigarası var.” Önce sokağın havasını doyasıya içime çekiyorum. Zehir gibi ciğerime dolan kirli havaya aldırmadan. Sonra bir sigara yakıyorum ve düşüncelere dalıyorum. O an lüzumsuzun biri seri adımlarla yanımdan geçerken “Sigara sağlığa zararlı. Her gün çekiyorsun” diyor. Bütün kan beynime hücum ediyor. “Seni ne ilgilendiriyor lan” diyorum. Çünkü biliyorum hadsizlik de sınıfsal ve sağlamcılıktan besleniyor. Biliyorum engelli olmayan bir adama, her gün hareketlerini takip ettiğini de vurgulayan bir şekilde, hiç tanımadığı bir kişi böyle bir müdahalede bulunmayı aklından bile geçiremez. Çünkü ayrımcılar diş geçireceği üzerinde tahakküm kurar. Mevzu sigara ya da sağlık değil. Durup dururken 38 bin işçinin on yıllar içinde alınmayan tedbirler yüzünden çalışırken öldüğü, basit tedbirler alınmadığı için engellilerin gündelik işlerini yaparken tehlikeyle dans ettiği, sermayenin soluduğumuz havadan yediğimiz yiyeceklere kadar her şeyi zehre dönüştürdüğü bir dünyada benim içtiğim sigara birincil sorun oluyor.
Bir arkadaşım “aynısı bana yapılsa, bir kadın olarak izlendiğimi düşünerek kendimi çok kötü hissederdim” demişti. Ben de “zaten kadına, engelliye ve dişini geçirebileceğini düşündüklerine yaparlar” demiştim. O müdahalede bulunan kişinin zihni olayları böyle sorgulayacak koşulların içinde şekillenmemiş olabilir. Şekillenmemiş de zaten. Normalde, bu gerçekliği bildiğim için öyle sert tepkiler vermemeye çalışırım. Bu sefer dayanamadım ve verdiğim tepki için de hiçbir suçluluk hissetmedim. Çünkü her ne olursa olsun kişisel sınırıma müdahale edildi. En önemlisi de bir parça soluklanma hakkım gasp edildi.
Sözün özü dostlar, Mehmet’in geçirdiği kaza, insanların çalışırken ölmesi, kadınların yaşadıkları evlerde şiddet görmesi, üzerimize karabasan gibi çöken bu sığınamama hissi… Hepsinin kökeni aynı. Hepsi aynı yerden besleniyor. O nedenle işçi tulumu giymiş umudun rüzgârına kendi özgürleşeceğimiz talepleri ekleyip hep birlikte yeni bir dünya için, yaşanacak bir dünya için mücadele etmekten başka bir çözüm yok. Büyük insanlığın fertleri olarak, büyük insanlığın umuduna sarılmak bizi özgürleştirecektir. İçine sıkıştırıldığımız koşullara sığınamamamız doğal. Çünkü bizim yaratıcılığımız o kalıplara sığamayacak derinlikte. O yaratıcılığımızla yeni bir dünyayı; eşit, erişilebilir ve engelsiz bir hayatı yaratacağız.
Alınteri Gazetesi 21. Yüzyıla Sosyalizmi Yazacağız!