Uzun süre bir kızamık salgını olduğunu kabul etmeyip gerçeği gizleyen Sağlık Bakanlığı, 81 ilin il sağlık müdürlüklerine yazı göndererek, eksik aşıların yoğun olduğu tespit edilen yerlerde il sağlık müdürlüklerinin koordinasyonunda ilçe sağlık müdürlükleri ve toplum sağlığı merkezleri tarafından oluşturulacak mobil ekipler aracılığıyla aşısız ve eksik aşılı çocukların aşılarının tamamlanmasının sağlanmasını istedi.
Sağlık Bakanlığı böyle bir yazı gönderirken Türk Tabipleri Birliği (TTB) de kızamık verilerindeki dramatik artışa ilişkin verileri paylaştı.
Türk Toraks Derneği Çocuk Göğüs Hastalıkları Çalışma Grubu da artan vakaların tek çözümünün aşılama olduğu belirten açıklama yayınladı.
TTB’nin açıkladığı verilere göre 2023 yılının ilk altı ayında görülen kızamık olgu sayısında bir önceki altı aya kıyasla belirgin bir artış yaşandı. TTB’nin, Sağlık Bakanlığı’nca Dünya Sağlık Örgütü’ne (DSÖ) bildirilen vakalardan hazırladığı verilere göre ocak ayında 193 olan kızamık olgu sayısı, seyreden aylarda giderek artarak Haziran’da 782’ye ulaştı. Verilerde düşük aşılama oranları da dikkat çekti.
TTB’nin tablolarla birlikte yaptığı öneriler şöyle:
Türkiye’de 2023 yılının ilk altı ayında görülen kızamık olgu sayısında bir önceki altı aya kıyasla çok yüksek oranlarda artış yaşandı. Verilere bakıldığında salgın, yaşına göre aşısız ya da eksik aşılı bireylerin salgını gibi görünmektedir.
Bu sebeple;
*Henüz vaka görülmeyen yerlerde, olguların en erken görülme yaşına dayalı olarak belirlenecek alt yaş sınırından (6 ya da 9 ay) itibaren çocukların eksik aşıları hızla tamamlanmalıdır.
*Salgın görülen yerlerde 15 yaşın altındaki çocuklar başta olmak üzere epidemiyolojik örüntüye göre salgın kontrol aşılaması yapılmalıdır.
*Ek doz aşılama, aşılama takvimindeki aşılamanın yerini almaz. Zamanı gelince takvimdeki aşı uygulanmalıdır. Ek doz aşı ile aralarında en az 4 hafta aralık bırakmaya dikkat edilmelidir.
*Kamu otoritesi bölgelere göre aşı oranlarını kamuoyuyla paylaşmalı, alınacak önlemler konusunda başta meslek örgütleri olmak üzere toplum katılımının önünü açmalıdır.
*Aşı kararsızlığı ile etkin bir mücadele yürütülmelidir.
TTB’nin paylaştığı veriler ise şöyle:
Kızamık olgu sayısında ciddi artış
TTB’nin Türkiye’deki son bir yılda kızamık olgu sayılarını açıkladığı verilere göre, kızamık, önceki altı aya kıyasla çok yüksek artış gösterdi. Verilere göre, son yılın ilk ayı kızamık sayısı 84 iken, bu sayı son altı ayda 2bin 833 oldu. En fazla kızamık vakası ise 782 vakayla Haziran ayında olduğu görüldü.
Hastaneye yatış sayısı da arttı
Kızamık olgularında hastaneye yatış durumunda da son altı ayda ciddi bir artış söz konusu. Verilere göre, ilk ayda kızamıktan dolayı hastaneye yatışı olan hasta sayısı 85 iken bu sayı son altı ayda 561’e yükseldi. En fazla yatışın olduğu ay da 164 yatışla yine Haziran ayı oldu.
Aşılama durumunun yaş ve doz sayısına göre dağılımı
TTB’nin açıkladığı verilere göre, kızamık vakalarında aşılama oranının çok düşük olduğu görüldü. Buna göre aşılamanın yaşlara göre dağılımı ise şöyle:
Bir yaşından küçük bireylerde 205 kızamık vakası görülürken 203 hastaya aşılama yapılmadı, sadece iki bireye bir doz aşı yapıldı.
1-4 yaş arasındaki bireylerde, 1704 vaka görülürken 908 kişiye aşı yapılmadı. 502 kişiye bir doz, 294 kişiye iki doz aşı yapıldı.
5-9 yaş aralığındaki bireylerde, 1180 vaka görülürken 455 kişiye aşı yapılmadı. 176 kişiye bir doz, 549 kişiye iki doz aşı yapıldı.
10-14 yaş aralığındaki bireylerde 470 vaka görülürken 198 kişiye aşı yapılmadı. 9 kişiye bir doz, 173 kişiye iki doz aşı yapıldı.
15-19 yaş aralığındaki bireylerde 253 vaka görülürken 173 kişiye aşı yapılmadı.45 kişiye bir doz, 35 kişiye iki doz aşı yapıldı.
20-29 yaş aralığında bireylerde 286 vaka görülürken, 248 kişiye aşı yapılmadı. 31 kişiye bir doz, 7 kişiye iki doz aşı yapıldı.
30 yaş üzere bireylerde 185 vaka görülürken, 164 kişiye aşı yapılmadı. Altı kişiye bir doz, 15 kişiye iki doz aşı yapıldı.
Toplum bağışıklığı sağlama performansı
TTB’nin açıkladığı verilerde aşıların toplum bağışıklığını ne kadar sağladığını da il bazında görmek mümkün. Buna göre DBT3 aşısının kapsamının kızamık1 ve kızamık2 aşılarına göre daha kapsayıcı olduğu görüldü.
Türk Torask Derneği’nden aşılama çağrısı
Türk Toraks Derneği Çocuk Göğüs Hastalıkları Çalışma Grubu da artan vakaların tek çözümünün aşılama olduğu belirten açıklama yayınladı. Dünya Sağlık Örgütü’nün Avrupa Bölgesi Kızamık Raporu’na göre Türkiye, Haziran 2022-Mayıs 2023 verileri baz alındığında 2147 vaka sayısı ile hastalığın en çok görüldüğü ülke oldu” denilen açıklamada aşılama ilgili şu ifadeler kullanıldı:
“Ülkemizde kızamık aşısı, çocukluk dönemi aşı takviminde KKK (Kızamık- Kızamıkçık- Kabakulak) şeklinde, 12. ayda ve (1 Temmuz 2016 tarihinde doğanlardan başlamak üzere) 48.ayına girmiş olan tüm çocuklara iki doz olarak uygulanmaktadır. Bağışıklama Danışma Kurulu, 25 Eylül 2019 tarihli toplantı kararıyla 9-11 ay arasındaki bebeklere ilave bir doz kızamık aşısı uygulama kararı almıştır.
Ancak COVID-19 pandemisi, ülkemizde yaşanan yoğun göçler, deprem ve artan aşı karşıtlığı çocukluk çağı aşılama programında aksamalara neden olmuştur. Aşılama oranlarının düşmesi ile birlikte vaka sayılarının artması kaçınılmaz hale gelmiştir. Kızamık hastalığının ülkemizde salgın haline gelmesinin engellenmesi aşılama oranlarının arttırılması ile mümkün olacaktır.”
Alınteri Gazetesi 21. Yüzyıla Sosyalizmi Yazacağız!