İran’da direniş geri adım atmıyor



İran molla rejiminin kadınların örtünmesine konulan kuralları denetlemek üzere kurduğu “ahlak polisi”, Kürt kadın Jîna Mahsa Emînî’yi saçının bir bölümü göründüğü gerekçesiyle şiddet uygulayarak gözaltına almış ve Emînî gözaltında hayatını kaybetmişti. Emînî’nin katledilmesi üzerine 16 Eylül’de ülkenin hemen tüm kentlerinde isyan başlamıştı. Bu isyan, sınıfsal bileşimiyle genişlerken inatçılığıyla da 3 ayı geride bıraktı. Son olarak …


İran molla rejiminin kadınların örtünmesine konulan kuralları denetlemek üzere kurduğu “ahlak polisi”, Kürt kadın Jîna Mahsa Emînî’yi saçının bir bölümü göründüğü gerekçesiyle şiddet uygulayarak gözaltına almış ve Emînî gözaltında hayatını kaybetmişti. Emînî’nin katledilmesi üzerine 16 Eylül’de ülkenin hemen tüm kentlerinde isyan başlamıştı. Bu isyan, sınıfsal bileşimiyle genişlerken inatçılığıyla da 3 ayı geride bıraktı.

Son olarak bu inatçı direnişi bölme ve buna paralel olarak da şiddetin dozunu arttırmaya zemin hazırlama yaklaşımıyla olduğunu düşündürtecek bir adım atıldı. İran Genel Başsavcısı Muhammed Cafer Muntazeri tarafından açıklanan bu adıma göre adına “İrşad Devriyeleri” denilen “ahlak polisi”nin lağvedildiğini açıkladı.

Açıklamadan bir gün önce de Muntazeri, Meclis ve Cumhurbaşkanlığı’na bağlı Devrim Yüksek Konseyi’nin başörtüsü konusu üzerinde çalıştığını ve yakın zamanda sonucun açıklanacağını söylemişti.

Fakat bu adımın rejim içinde bir anlaşmayla gerçekleşmediği anlaşıldı. İran İçişleri Bakanlığı’ndan konuya ilişkin bir açıklama yapılmadı. Devlet medyası da ahlak polisinin Muntazeri’nin görev alanına girmediğine dikkat çekti. Fakat İran’dan yansıyan görüntülerde “ahlak polisleri”nin artık sokaklarda görünmediği farkediliyor.

İranlı üst düzey yetkililer, başörtüsü zorunluluğu politikalarında bir değişiklik beklenmemesi gerektiğini vurguluyor. Muntazeri ise 1983 tarihli başörtüsü zorunluluğu yasasının gözden geçirilmekte olduğunu, 1-2 hafta içinde sonuç alınabileceğini söylemişti.

3 günlük genel grev çağrısı

Rejim savcısı tarafından açıklanan bu geri adıma direniş cephesinden 3 günlük genel grev çağrısıyla yanıt verildi. Eylemler kapsamında İran ve Rojhilat (İran Kürdistan’ı) kentlerinde bugün yeniden genel grev başladı. Birçok kentte bu sabah başlayan grevlerin iki gün daha sürmesi bekleniyor.

Grev çağrıları dijital medya üzerinden yapılırken verilen yanıt da görüntüleriyle buraya yansıdı. Yayınlanan videolara göre Kirmaşan, Sine, Ciwanro, Paveh, Mahabad, Bane, Diwander, İlam, Bokan, Dewelan, Urmiye, Meriwan ve diğer bazı kentler de dahil olmak üzere Rojhilat’ta esnaf bu sabah kepenklerini kapattı.

İran’ın Arak, Şiraz, Tahran, Kazrun, Kerman ve Sistan gibi şehirleri ile Belucistan eyaletinde de halk greve gitti.

Azadlık Meydanı’na çağrı

Dijital medya üzerinden çarşamba günü Tahran’ın Azadlık Meydanı’nda toplanma çağrıları yapılıyor. Aynı gün Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi’nin de Öğrenci Günü* nedeniyle öğrencilere seslenmesi planlanırken ülkedeki gerilimin bir kez daha tırmanması bekleniyor.

İran’da direniş nedeniyle tutuklanan 18 binden fazla kişi bulunuyor. 15 kişi idamla yargılanırken, 6 kişiye idam cezası verilmişti. Ölü sayısıysa yüzlerle ifade ediliyor.

(*) İran’da Öğrenci Günü, 7 Aralık 1953’te Şah Rıza Pehlevi döneminde Tahran Üniversitesi’nden üç öğrencinin yaşamını yitirmesine atfen yapılan bir anma günü. 7 Aralık, dönemin ABD Başkan Yardımcısı Richard Nixon’ın resmi ziyaretini ve ABD ile İran arasındaki ilişkilerin yeniden başlamasını protesto eden üç öğrencinin (Mustafa Bozornia, Ahmad Kandachi ve Mehdi Shariat Razavi) İran polisi tarafından katledilmesine atfedilen bir anma günü. Bu yıl grevle birleşmiş oldu.

Etiket