Ekim Devriminin Mirası: Savaşa Karşı Sınıf Savaşı

Alınteri, Köz ve Sosyalist Meclisler Federasyonu olarak ortak örgütlediğimiz, Ezilenlerin Sosyalist Partisi, Yeni Dünya İçin Çağrı ve Yeni Komünizm’in de konuşmacı olarak yer aldığı “Ekim Devriminin Mirası: Savaşa Karşı Sınıf Savaşı” panelini 8 Kasım Pazar günü gerçekleştirdik.

Geçtiğimiz sene Ekim Devrimi’ni anmak için düzenlediğimiz panelde olduğu gibi bu sene de esas kaygımız Ekim Devrimi’nin derslerini kuşanarak mücadele edenlerin ortak, güçlü duruşunu ortaya koymaktı. Geçtiğimiz seneden bu yana gerek Ortadoğu’da gerek Türkiye’de yaşanan gelişmeler, Bolşeviklerin savaşa karşı sınıf savaşı çizgisinin önemini ve aciliyetini ortaya koydu. Bu aciliyet panelimizin temasını da belirledi.

Panelde ilk olarak devrim ve sosyalizm mücadelesinde ölümsüzleşenler anısına saygı duruşunda bulunuldu ve Enternasyonal Marşı okundu.

“Baş düşman kendi ülkende” şiarı tüm komünistler için günceldir

Panelde ilk sunumu YDİ Çağrı konuşmacısı yaptı. Emperyalist dünyanın değişen karakterine değinen konuşmacı, Çin ve Rusya örnekleri üzerinden iki bloğun şekillenmekte olduğunu, çoğu savaşın bu bloklar arasındaki çekişmeden kaynaklandığını anlattı. Türkiye’nin emperyalistleşme hedefleri doğrultusunda gücü oranında adımlar atarken emperyalistlere bağımlılığının da sürdüğü çelişkili karakterine dikkat çekti. Dünya proleterlerinin rolünün emperyalist savaşa karşı silahı emperyalistlere çevirmek olduğunun altını çizdi.

Karl Liebknecht’ın “baş düşman kendi ülkende” şiarının tüm ülkelerdeki komünistler için geçerli olduğunu vurgulayan konuşmacı, her taşın altında ABD emperyalizminin aranmasının ülke içindeki baş düşmana karşı verilen mücadeleyi zayıflattığını belirtti. Emperyalizme karşı mücadelenin ülke içindeki baş düşmana karşı verilen mücadeleyle verilebileceğini öne çıkardı. Ekim Devrimi’nden öğrenmenin bu devrime önderlik eden Bolşevik Parti’den ve bu devrimin önder kadroları olan Lenin ve Stalin’den öğrenmek demek olduğunu vurgulayan konuşmacı, “Ekim Devrimi’nden öğrenmek yenmeyi öğrenmektir” diyerek konuşmasını sonlandırdı.

Ekim Devrimi’ni yaratan devrimci öznenin varlığıydı

SMF adına sunum yapan konuşmacı Ekim Devrimi öncesinde açlık, yıkım, savaşlar ve kitlesel ayaklanmaların yaşandığını ancak bu koşulların yaşandığı başka yerlerde Ekim Devrimi’ne benzer bir devrimin olmadığını ifade etti. Ekim Devrimi’ndeki nesnel koşulların yanı sıra devrimci önderliğin önemini vurguladı. Ekim Devrimi’nin tarihsel önemini anlamak için Lenin’in paylaşım savaşı içindeki tutumunu ele almak gerektiğini belirten konuşmacı, Lenin ve Bolşeviklerin II. Enternasyonal partilerine nazaran savaş karşısındaki istisnai pozisyonlarının Ekim Devrimi’ndeki devrimci önderliğin öznel müdahalesini ortaya koyduğunun altını çizdi.

Savaşa karşı sınıf savaşı pozisyonunu açıklayan konuşmacı bir tarafta askeri harcamalar, savaş politikaları sürerken bunun emekçiler açısından yarattığı ekonomik zorluklara değindi. Savaşa karşı sınıf savaşı pozisyonunun sadece devletler arasındaki belli ittifaklara karşı çıkmak olmadığını ele alan konuşmacı, işçi sınıfının ekonomik ve toplumsal sorunlarıyla bağ kuran bir mücadelenin görünür kılınması gerektiğini söyledi. Emperyalizmin krizi her geçen gün derinleşirken dünya ve Türkiye devrimci hareketinin çelişkilerinin de büyüdüğünü ve bunu aşmak için adımlar atmak gerektiğini ifade etti.

Devrimci çıkış için işçi hareketi içinde bir hat tarif etmeliyiz

Köz adına söz alan konuşmacı, savaşın emekçiler lehine noktalanmasının bir iktidar sorunu olarak devrimle bağlantılandırılmasının Bolşeviklerce somutlandığını anlattı. Savaşı iç savaşa çevirmek için sosyal şovenlerden kopmak gerektiğini; Bolşeviklerin bu kopuşu gerçekleştirebilmek için politik olarak Avrupa’daki sosyalist hareket içinde bir ayrışma yaratıp ittifaklar kurduğunu, buluşmayı hedeflediği güçlerle enternasyonalist bir düzlemde ortaklaşarak emekçiler arasında bu çizgiyi var ettiğini öne çıkardı. Bu deneyimden çıkarılacak en önemli siyasi dersin Bolşeviklerin kendilerini amaçlaştırmadan, Avrupa’da kendisi harici akımları dışlamadan, temas kurduğu güçlerle savaşa karşı tutum temelinde ortaklaşmanın yollarını aramasında, bu arayışı reformizmden bir kopuşla taçlandırmasında yattığını ileri sürdü.

Konuşmacı emperyalist paylaşım kavgasının bugünkü özgünlüklerinin devrimciler için fırsatlar doğurmakla birlikte devrimci güçlere sorumluluklar yüklediğini belirtti. Türkiye ve Kürdistan’ın emperyalistler arasındaki paylaşım kavgasının merkezinde olduğunu, Türkiye’nin kuruluşundan bu yana bir ilhak hareketi niteliği taşıdığını vurguladı. Türkiye’nin bir yandan Ortadoğu’daki gericiliğin kalesiyken diğer yandan kendi içindeki yozlaşmayla birlikte tarihinin en zor döneminden geçtiğini ele aldı. Bu çelişkili tabloda devrimci güçlerin devrimci bir çıkışa ihtiyaç duyduğunu, işçi hareketi içinde Bolşeviklerin yaptığı gibi kendi dışındaki güçlere bir hat çizmesi gerektiğini vurgulayarak konuşmasını sonlandırdı.

Kadın düşmanı politikalar emperyalist savaş hazırlıklarından bağımsız değil

ESP adına söz alan panelist Ekim Devrimi’nin güncelliği ve emperyalistler arasındaki savaş içerisinde kadın mücadelesinin önemli bir eksen olduğuna işaret ederek sözlerine başladı. Kadın özgürleşmesinin kendi özerk, sürekli mücadelesi içerisinde yürütülmesi gerektiği fikrinin de Ekim Devrimi döneminde ortaya çıktığını vurgulayan konuşmacı, devrimin kazanımlarının yitirilmesinin önce kadınların kazanımlarına yönelik saldırılarda ortaya çıktığını Sovyetler döneminden tarihsel örnekler vererek anlattı.

Panelist, kadınların kazanımlarına yönelik saldırıların emperyalist savaş hazırlıkları ile bağlantılı olduğuna dikkat çekti, kapitalizmin kendi varoluşsal krizini aşmak için kadın emeği sömürüsüne yaslandığını vurguladı. AKP-MHP iktidarının da kendi özgünlükleri ile birlikte sermayenin bu yöneliminin bir parçası olarak hareket ettiğini belirtti. Bu durumdan çıkış için Ekim Devrimi deneyimini hatırlattı, kadınların taleplerinin bugünden başlayarak savunulmasının, onların özneleştirilmesinin devrimle buluşturulmasının gerektiğini ifade etti. Sınıfın, devrimin, iktidarın yarısı kadınlar olacağı için kadın devrimi perspektifinin vazgeçilmez olduğunu vurgulayarak konuşmasını sonlandırdı.

Devrimin dostları ve düşmanlarını ayırmalıyız

Yeni Komünizm adına söz alan panelist, 1914’te I. Paylaşım savaşının başlaması ve II. Enternasyonal’in iflasıyla birlikte komünizmin sosyal demokrasiden ayrışmasını Lenin’in ve Mao’nun yanıtladığı “devrimin dostları ve düşmanlarının kimlerdir” sorusuyla beraber ele aldı. Dostlarımızın herhangi bir emperyalist devlet olmadığını belirtti. 1914 sonrasındaki tabloda olduğu gibi önemli olanın kimin saldırıp saldırmadığı değil sınıf temelli saflaşmalar olduğunu belirtti. Devrimin dostlarının her ülkenin işçi sınıfı ve ezilenleri olduğu vurgulandı.

Baş düşman kendi yurdundadır şiarının hiçbir emperyalist kampın siyasi vekillerine bel bağlamamayı şart koşmakla beraber bundan ibaret olmadığını ele aldı. Savaşa karşı duranların aynı zamanda Lenin’in devrimci yenilgicilik olarak formüle ettiği kendi egemen sınıfına karşı mücadele vermesi gerektiğini öne çıkardı. Enternasyonalizmin bir boyutunun da ezen ulusun komünistlerinin ezilen ulusun kendi kaderini tayin hakkını savunması olduğunu ifade etti. Panelist Türkiye’de savunulacak çizginin NATO’ya ve emperyalizme karşı mücadele, kendi hükümetinin yenilgisini savunan devrimci yenilgicilik, ezen ulus şovenizmine karşı mücadele olduğunu vurgulayarak konuşmasını sonlandırdı.

Tasfiyecilikle mücadele etmek için bağımsız bir devrimci odağı inşa etmeli

Alınteri adına söz alan konuşmacı bugünü anlamak için I. Dünya savaşı öncesi II. Enternasyonal’in durumunu incelemek gerektiğini söyledi. Bu dönemde güçlü bir proletarya olmasına karşın karşı safta emekçileri kışkırtacak militarist ve karşı-devrimci bir propagandanın da mevcut olduğunu belirtti. O dönem güçlü ve militan işçi partilerinin savaş başladığı andan itibaren gerici, anayurdu savunma çizgisinin destekleyen pozisyonlara savrulduğunu, bunun da bağımsız tutum sorusunu, “SPD içinden Noske gibi Rosa’nın katillerini nasıl çıkarıyor?” sorusunu gündeme getirdiğini söyledi.

Bitmeyen bir devrimci damarı olan Türkiye’ye baktığımızda 2000’lerde başlayan tasfiyecilikten itibaren burjuvazinin devrimci hareketi kırmak için politikalar geliştirdiğini anlatan konuşmacı, yayılan tasfiyeciliğin bizleri reformizmin hakim olduğu, parlamentarizmin bir ideolojik belirleyen haline geldiği, devrimci güçlerin de bu kabuğu kırıp kendi bağımsız hatlarını sağlayamadıkları duruma getirdiğini söyledi. Sosyal demokrasinin/reformizmin ideolojik bombardımanı altında bağımsız bir devrimci odağı inşa etmenin önümüzdeki görev olduğunu, bunu başaramazsak tasfiyeciliğin karşısında galebe gelemeyeceğimizi belirterek konuşmasını sonlandırdı.

📌 “Ekim Devrimi’nin Mirası: Savaşa Karşı Sınıf Savaşı” başlıklı panel konuşmacıların ilk tur konuşmalarının ardından dinleyicilerin görüş ve sorularıyla devam ediyor https://t.co/BIp5eS5UCV

— Alınteri Gazetesi (@GazeteAlinteri5) November 8, 2026

Oldukça canlı geçen soru ve görüş bölümünün ardından ikinci kez söz alan panelistler dinleyicilerden gelen soruları yanıtladı.

Yanıtlar sırasında Alınteri ve Köz konuşmacıları devrimci bir güç birliği ihtiyacını yeniden vurguladı. Bugünün devrimci görevinin zora dayalı devrim stratejisinden vazgeçmeyen devrimcilerin güçlerini birleştirip dar, doktriner çıkarları değil devrimin çıkarlarını merkeze koymaları olduğu ön plana çıkarıldı. Komünist Enternasyonal’in kuruluşunda ya da ‘71-‘72 kopuşunda ayrışmaların siyasi tutumlar üzerinden yaşandığı, bugün de devrimcilerle oportünistleri ayırt edecek siyasi konuları tespit edip takındığımız tutumu sınıf içinde var etmemiz gerektiği vurgulandı. Sosyal şovenizme, devletin işgal ve ilhakına karşı çıkanların, kadınların devlete sığınmasını değil örgütlenmesini, silahlandırılmasını savunanların, baş düşmanın Türk devleti olduğu bilinciyle hareket edenlerin devrimci bir odağı ortaklaşa yaratması önünde bir engel olmadığını belirterek, devrimci odak çağrısı yinelendi.

Savaşın karşısında sınıf savaşı, emperyalizmin karşısında enternasyonalizm

Sonuç niyetine, Alınteri, Köz ve SMF olarak ortak hazırladığımız kapanış konuşmasına yer veriyoruz:

Bugün Ekim Devrimi’nin yıldönümünü anarken yalnızca yüz dokuz yıl önce gerçekleşmiş büyük bir tarihsel olayı hatırlamak için bir araya gelmedik. Ekim Devrimi’ni anmak, aynı zamanda onu mümkün kılan siyasal iradeyi, devrimci kararlılığı ve tarihsel koşullara karşı alınan tutumu yeniden düşünmek demektir.

Ekim Devrimi’ni mümkün kılan en önemli siyasal tutumlardan biri, Bolşeviklerin Birinci Paylaşım Savaşı karşısında aldıkları tutumdu. Avrupa’nın sosyalist hareketlerinin önemli bir bölümü kendi ülkelerinin burjuvazisinin arkasında saf tutarken, Bolşevikler bambaşka bir yol izlediler. Savaşın emekçilerin çıkarları için yürütüldüğü propagandasına teslim olmadılar. Kendi burjuvazilerinin zaferini işçi sınıfının zaferi olarak görmediler. Asıl düşman kendi yurdumuzdadır dediler.

Bu savaş karşıtı bir tutum olarak basitleştirilmemeli. Savaşı, birbirleriyle rekabet eden devletlerin ve emperyalist güçlerin çıkarları doğrultusunda yürütülen bir paylaşım mücadelesi olarak teşhir ederken işçi sınıfının bu savaşta kendi bağımsız siyasal hattını oluşturması gerektiğini savunuyorlardı. İşçilerin görevi kendi devletlerinin savaşına ortak olmak değil bu savaşı yaratan sınıfsal ve emperyalist düzene karşı kendi iktidarları için mücadele etmekti.

Bu tutumun tarihsel önemi bugün çok daha açık biçimde görülüyor. Çünkü bugün de Türkiye’de ve Ortadoğu’da savaşların, askeri müdahalelerin, işgallerin ve bölgesel güç mücadelelerinin giderek yoğunlaştığı bir dönemden geçiyoruz. Her devlet kendi müdahalesini güvenlik, bekâ, ulusal çıkar veya tarihsel haklılık söylemleriyle meşrulaştırmaya çalışıyor. Her emperyalist güç kendi çıkarlarını barış, demokrasi veya istikrar söylemleriyle örtüyor. İşçi ve emekçi yığınlardan kendi devletlerinin safında yer almaları, kendi egemen sınıflarının çıkarlarını ortak çıkar olarak kabul etmeleri bekleniyor.

Tam da bu noktada Ekim Devrimi’nin bize bıraktığı politik mirası hatırlamak gerekiyor: İşçi sınıfının bağımsız bir siyasal tutumu olmak zorundadır. Bu tutum, bir emperyalist gücün karşısında başka bir emperyalist gücün yahut burjuva devletinin yanında saf tutmak değildir. Bir devletin müdahalesini başka bir devletin müdahalesiyle meşrulaştırmak değildir. Egemen sınıfın çıkarlarını, ezilen halkların ve emekçilerin çıkarlarıyla özdeşleştirmek hiç değildir.

Bu, savaşların yarattığı yıkımı, halkların, emekçilerin uğradığı baskıyı ve sömürüyü görmezden gelmek anlamına da gelmez. Tam tersine, ezilen ulusların kendi kaderini tayin hakkını, savaşın ve işgalin karşısında durmayı, emekçilerin yaşamını ve geleceğini savunmayı sınıf siyasetinin ayrılmaz bir parçası olarak ele almak demektir.

Elbette 1917’den bugüne nesnel koşullarda pek çok değişiklik yaşandı. Ancak tarihsel koşulların değişmesi, emperyalizm ve proleter devrimler çağında devrimci siyasetin temel sorumluluklarını ortadan kaldırmıyor: İşçi sınıfının kendi bağımsız politik hattını koruması ve egemenlerin savaşlarında taraf olmaması.

Ekim Devrimi bize, tarihin kaçınılmaz olarak egemenlerin çıkarları doğrultusunda akmadığını gösterdi. Savaşın, yoksulluğun ve toplumsal yıkımın ortasında başka bir dünyanın mümkün olduğunu yalnızca düşünce düzeyinde değil, örgütlü bir siyasal mücadeleyle de ortaya koydu.

Bugün Ekim Devrimi’ni anmak, bu nedenle geçmişe duyulan bir saygının ötesinde bir anlam taşıyor. Emperyalist savaşların karşısında enternasyonalizmi, milliyetçiliğin karşısında sınıf dayanışmasını, egemenlerin çıkarlarının karşısında emekçilerin bağımsız siyasetini savunma sorumluluğunu yeniden üstlenmek anlamına geliyor.

Ekim Devrimi’nin mirasını yaşatmak, bu ihtiyaca bugünün koşullarında yanıt verebilmekten ve bu yanıtı örgütlü mücadeleye dönüştürebilmekten geçiyor. Bugün de burada Türkiye topraklarında bu mirası yaşatmak isteyen devrimci güçler olarak bir araya geldik.  Türkiye’nin yayılmacı politikalarından açıkça işçi ve emekçi düşmanı olan ekonomik programına, Kürdistan’daki işgalci ve ilhakçı ezen ulus pozisyonundan çıkarları için kadın sömürüsüne aırtını yaslanmasına Türk devletinin durumunu tahlil ettik. Bu tahliller, Ekim Devrimi’nin mirasını savunurken, “asıl düşman kendi yurdunda” darken karşımızda Türk devletinin olduğunu da açıkça ortaya koyuyor.

Ne mutlu bize ki bu mirası yaşatmak için bugünkü mütevazı etkinliğimizden hayatlarını verecekleri bir siyasi mücadeleye varana kadar iradesini, gücünü, kaynaklarını ortaya koyan devrimcilerin hiç eksik olmadığı topraklarda yaşıyoruz. Ne mutlu bize ki sınufın bağımsız çıkarları bizleri hala bir araya getirebiliyor, yolumuza ışık tutabiliyor.

Bu nedenle yalnızca yüz dokuz yıl öncesinin bir sloganı olarak değil, bugünkü devrimci siyasetin önündeki temel şiarlardan biri olarak yineliyoruz: Asıl düşman kendi yurdumuzdadır. Dileriz bu şiarı sadece bugün değil, siyasi mücadelemiz boyunca yılmadan yükseltiriz, bu mücadelede bir araya geliriz.