Alınteri Gazetesi 21. Yüzyıla Sosyalizmi Yazacağız!
Emperyalist kapitalizmin yapısal krizleri, kışkırttığı bölgesel savaş ve krizler, ekonomik-sosyal yıkımlar, siyasi baskılar, salgın hastalıklar, iklim değişikliği ve kuraklık göçte de patlama yarattı. Tarihte İkinci Dünya Savaşı döneminde yaşanan em büyük göç dalgası dünya düzeyinde ciddi bir insani krize eden olurken aynı zamanda ekonomik-sosyal-demografik değişimler yaratıyor. Göçmenler ve mültecilerin gittikleri ülkelerin egemenleri tarafından ırkçılığı kışkırtmanın aracı haline getirilmesi, işçi sınıfını bölüp emek sömürüsünü derinleştirecek bir araç olarak kullanılması da cabası. Dünyada en fazla göçmen/mülteci/sığınmacı barındıran Türkiye’de olup bitenler bu konuda yeterince fikir veriyor.
Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği Bürosu’nun (UNHCR) “Zorla Yerinden Edilmeye İlişkin Küresel Eğilimler 2022 Raporu”, göçün boyutları, sonuçları konusunda çarpıcı veriler içeriyor. Rapor, sadece dışarıya göçü değil, ülkeler içindeki zorla göçertme ya da göç etmek zorunda kalmak konusunda da olağanüstü bir artış olduğunu gösteriyor.
UNHCR’nin raporuna göre 2022’de çatışma, siyasal baskı, kuraklık, deprem, ekonomik kriz, açlık gibi sebeplerle evini terk etmek zorunda kalan insan sayısı dünya genelinde 110 milyonu aşarak rekor seviyeye ulaştı. Bu rakam 2020’de 80 milyondu. Yani ortalama 2,5 yılda mülteci sayısı yaklaşık 30 milyon arttı.
2022’de 2021 sonuna kıyasla yani sadece 1 yılda 19,1 milyonluk artış kaydedildiği görüldü. Söz konusu artış, istatistiklerin tutulduğu 1975 yılından beri görülen en büyük yıllık artış olarak kayıtlara geçti.
Yerinden edilen insan sayısı, Sudan’daki çatışmalar nedeniyle 2022’nin sonunda belirlenen seviyenin de üzerine çıktı. Bu sayının mayıs ayında 110 milyona ulaştığı tahmin ediliyor.
BM’ye göre, 2022’de 38 farklı uyruktan 339 bin sığınmacı ülkesine döndü. Yurt içinde terk etmek zorunda kaldığı evine dönen insan sayısıysa 5,7 milyon oldu.
Dünya genelindeki Ukraynalı sığınmacı sayısının 2022 sonu itibarıyla 5,7 milyon olduğu açıklandı. Ülke içinde evinden edilen Ukraynalı sayısı ise 5,9 milyon oldu.
Ülke içinde yer değiştirmek zorunda kalanlar dışına çıkanlardan fazla
Rapor çatışma, baskı, kuraklık, deprem, ekonomik yıkım gibi pek çok nedenle göç etmek zorunda kalan bu kişilerin 35,3 milyonunun yurt dışına kaçan sığınmacılar olduğu, 62,5 milyonunun ise ülke içinde yer değiştirmek zorunda kaldığı tespit ediyor.
En fazla göç düşük ve orta gelirli ülkelere
Sınırların alabildiğine kalınlaştırıldığı, emperyalist metropollerin göçü sınırları dışında tutmak için Türkiye gibi ülkeleri her açıdan tampon haline getirdikleri, göç etmenin de karşılanması güç maiyetler gerektirdiği koşullarda yaşanan bu dalgada en fazla göç de düşük ve orta gelirli ülkelere oluyor. Toplam göçün yüzde 76’sını tutan bu ülkeler göçmenler için geçiş güzergahıyken, emperyalist metropoller açısından da para akıtılan birer tampon işlevi görüyor.
Göç yolları ölümle özdeş
Avrupa yollarına düşen göçmenlerin can pahasına çıktıkları yolculukların sonuçlarıysa kitlesel ölümler, polis zorbalığı ve geri gönderme biçiminde seyrediyor. Son olarak 14 Haziran 2023 Çarşamba günü, 750 mülteciyi taşıyan bir geminin Libya’dan İtalya’ya ulaşmaya çalışırken Yunanistan açıklarında batması ve yüzlerce insanın adeta katledilmesi bu açıdan yeterince çarpıcıdır.
Avrupa göçü ihtiyaçlarına göre sınırlandırmak için her yolu deniyor
Avrupalı emperyalistler ise göçü sadece ihtiyaç duydukları işgücüne göre kontrol atında tutmak için her yolu deniyor. 2022’de Akdeniz’den gelerek Avrupa’ya ayak basmış mülteci sayısı 330 bin civarında. Avrupa Birliği bunu engellemek için 8-9 Haziran’da 15 ülkenin onayladığı ve mültecilerle ilgili uluslararası yasaları da yok sayan iki madde üzerinde uzlaştı. Maddelere göre artık sığınmacı olarak herhangi bir Avrupa ülkesine ulaşmış kişinin ilticası burada yapılmayacak. Mülteciler Avrupa Birliği sınırlarına götürülecek ve ulaştıkları ülkede değil iltica işlemleri burada yapılacak ve işlemler yapılıncaya kadar buradaki kamplarda kalacak. Yine iltica için Avrupa ‘ikna edici’ gerekçe arayacak ve ikna olursa mülteci olarak alacak. İkinci madde ise mülteci almak istemeyen ülkelere kişi başı 20 bin Avro ödeyecek. Mülteciler ise para vermeyen ülkelere yerleştirilecek. Bu da Avrupa’nın kendi içinde yeni mülteci depoları yaratması anlamına geliyor.
En fazla sığınmacı Türkiye’de
BM verileri, en fazla sığınmacıya ev sahipliği yapan ülkenin 3,6 milyon ile Türkiye olduğunu ortaya koyuyor. Türkiye’yi 3,4 milyon sığınmacıyla İran, 2,5 milyon sığınmacıyla Kolombiya, 2,1 milyon sığınmacıyla Almanya ve 1,7 milyon sığınmacıyla Pakistan izliyor.
Türkiye’deki 3,6 milyon sığınmacının yaklaşık 3,5 milyonunu Suriyeliler oluşturuyor. Türkiye’deki Suriyeli sığınmacı sayısının 2022 yılında 2021’e kıyasla yüzde 5 azaldığı görüldü. BM, söz konusu oranın 191 bin kişiye tekabül ettiğini belirtti.
Rapora göre, 2022’de yaklaşık 51 bin 300 Suriyeli ülkesine döndü. Bu kişilerin üçte ikisi Türkiye’den Suriye’ye döndü.
Ülkesine dönen toplam Suriyeli sayısında 2021 yılına kıyasla 14 bin 800 artış kaydedildi.
Bu azalışın Türkiye’nin Rojava’da ilhak ettiği bölgelerde kurduğu kentlere doğru geri dönüşten kaynaklı olduğu biliniyor.
En fazla sığınma başvurusu ABD’ye
BM raporu, 2022’de dünya genelinde 5,4 milyon yeni sığınma başvurusu yapıldığına işaret etti. En fazla sığınma başvurusu yapılan ülke 730 bin 400 ile ABD oldu.
Türkiye’den sığınma başvurusu yapanların sayısı 1 yılda 3 kat arttı
BM raporuna göre, 2022 yılında Türkiye’den 71 bin 800 kişi başka ülkelere sığınma başvurusunda bulundu. Bu sayının 2021’e kıyasla yaklaşık üç kat arttığı görüldü. Göçün aynı zamanda ekonomik-siyasi gerçeklerin özeti de olduğu bu rakamlarla bile açıkça görülüyor.