Alınteri Gazetesi 21. Yüzyıla Sosyalizmi Yazacağız!
Zonguldak Ereğli’de Türkiye Taşkömürü Kurumu’na (TTK) bağlı Armutçuk Müessesesi, işçilerin sürekli yaralandığı, işçi sağlığı ve iş güvenliği açısından ciddi riskler taşıdığı Sayıştay raporlarına da geçip Meclis gündemine taşınmış bir işletme. Dün meydana gelen göçükte bir işçi öldü, üç işçi yaralandı. Zonguldak Valisi Osman Hacıbektaşoğlu, göçüğün sebebinin patlama değil tavan çökmesi olduğunu açıkladı.
Dün yaşanan iş cinayetinin ardından TTK’ya bağlı işletmeler, özelde de Armutçuk Müessesi bir kez daha gündeme geldi. Müesseseyle ilgili en çarpıcı veriler Sayıştay raporlarında yer alıyor.
Sayıştay’ın 2019 yılında işletmede yaptığı denetimin ardından, kesit daralması ve taban kabarması olduğunu belirttiği ve bunların iş güvenliği açısından taşıdığı risklere işaret ettiği ortaya çıktı.
Ayrıca müessesede işçi sayısının norm kadroya göre yüzde 33 eksik olduğunu ve üretim işçilerinin başka alanlarda çalıştırıldığı belirtilen raporda, müessesedeki sorunlara ve alınmayan önlemlere karşı şu ifadeler yer aldı:
Günlük ayak çalışma boyu oranının yüzde 100 seviyesinin altında olması, diğer bir ifade ile ayak boyunca arında günde 1 have (1.20 metre) öteleme, ilerleme yapılamaması, ayak içindeki tavan basınçlarının kazılamayan bölümler üzerinde yoğunlaşmasına, ayak arkasının düzgün bir hat halinde kırılamaması ve tavan tahkimatına gelen yük dengesinin bozulması gibi yer altı kömür madenciliğinde arzulanmayan durumlara neden olmakta, göçük, arın akması, arın kayması sonucu iş kazalarına, can kaybı ve yaralanmalara yol açabilmektedir.
Raporda ayrıca Armutçuk’ta 2018 yılında 91, 2019 yılında 126 işçinin yaralandığı bilgisi yer aldı.
14 bin işçinin çalışması gereken yerde 7 bin 148 işçi çalışıyor!
Artı Gerçek’ten Ezgi Yıldız’a konuşan ve Sayıştay raporlarına dikkat çeken CHP Zonguldak milletvekilleri Ünal Demirtaş ve Deniz Yavuzyılmaz da hem teknik altyapıdaki yetersizliklere, denetim ve yenilenmedeki sorunlara işaret ederek özellikle emekliye ayrılan işçilerin yerine yeni işçi alımının yapılmamasına, normal koşullarda 14 bin 500 işçinin çalışması gereken ocakta bunun yarısı kadar işçinin çalıştırıldığına, sadece bu açığın bile ciddi bir işçi sağlığı ve iş güvenliği sorunu yarattığına işaret ettiler.
İki isim de 14 Ekim 2022 yılında Amasra’da meydana gelen ve 42 işçinin ölümüyle sonuçlanan maden katliamının ardından kurulan ‘Amasra Maden Kazasını Araştırma Komisyonu’nda yer alıyor.
CHP’li Demirtaş, göçüğün nedenine dair teknik bir incelemenin ardından detaylı bir değerlendirme yapacağını söyledi. Var olan ihmallere dikkat çeken Demirtaş, bunlardan en önemlisinin de işçi sayısındaki yetersizlik olduğunu ifade etti.
Demirtaş’ın sıraladığı sorunlar şöyle:
İlki; TTK’nin kötü yönetilmesi kurumda bir çürümeye sebep oldu. Bu kötü yöneticilerin iş güvenliğine olumsuz yansımaları oluyor. Bir diğer sorun da yıllardır ifade ettiğimiz işçi açığı. Kurumun normal faaliyetlerine devam edebilmesi için 14 bin 500 kişi ile çalışması gerekiyor. Fakat bizim bütün ısrarlarımıza rağmen norm kadro açığı giderilmedi. Dolayısıyla iş güvenliğini sağlayacak yeterli düzeyde işçi çalışmıyor ve işçi açıkları iş güvenliğini tehdit eder boyuta geldi.
İki madencinin yapması gereken işi bir madenci yapıyor
Deniz Yavuzyılmaz, Armutçuk’ta uygulanan kömür üretim yönteminin göçertmeli uzunayak yöntemi olduğunu ifade ederek, bu yöntemin uygulandığı yerlere Sayıştay’ın yaptığı uyarıyı hatırlattı. Yavuzyılmaz, “2021 yılında sayıştay Armutçuk müessesi raporuna göre; göçertmeli uzun ayak yönteminde üretim, verimlilik ve iş güvenliği açısından doğru olan günlük ayak boyu çalışması oranı yüzde yüz. Yani maden işçileri çalışacakları alana girip çalışmayı tamamıyla yapıp çıkmaları gerekiyordu. Eğer bu yapılmazsa arkalarında bir göçük riski bırakıyorlar. Ancak Sayıştay raporuna göre Armutçuk’ta bu oran yüzde 35. Bu nedenle de burada sürekli göçükler meydana geliyor” dedi.
2021 yılında toplam 107 maden işçisinin yaralandığı “kazaların” yüzde 35-40’ının bu nedenle gerçekleşen göçüklerden kaynaklandığı bilgisini veren Yavuzyılmaz da işçi sayısının yetersizliğine dikkat çekti:
Burada günlük ayak boyu çalışma oranının düşük olma nedeni eksik işçiyle çalışmaları. Şu anda TTK’de çalışması gereken toplam maden işçisi sayısı toplam norm kadrosu 14 bin fakat şu an mevcutta çalışan işçi sayısı 7 bin 148. Yani yarı yarıya bir sayı ile çalışılıyor iki madencinin yapması gereken işi bir madenci yapıyor ve bu da kazaları ve felaketlerin boyutunu arttırıyor. Bu yaşananlarda bir tesadüf değil göz göre göre gelen AKP’nin bütün uyarılara rağmen gereken önlemleri almaması ve bu acımasız tutumunun bir sonucudur.