Alınteri Gazetesi 21. Yüzyıla Sosyalizmi Yazacağız!
30 Kasım’da Avrasya Tüneli’nden geçerken hızla gelerek motokurye Yunus Emre Göçer’e çarpan, Göçer düştükten sonra da frene basmayarak üzerinden geçen Somali Cumhurbaşkanı’nın oğlu Muhammed Hasan Şeyh Mahmud’un serbest bırakılması ve kaçmasına adeta göz yumulmasına dair her gün yeni bir şey öğreniyoruz. Mahmud ilk önce polise Göçer’in intihar ettiğini söyledi. Polis görüntüleri izlemeden böyle bir tutanak tuttu ve aileye de bu bilgiyi verdi.
Göçer’in ailesi ve arkadaşlarının baskısıyla kamera görüntüleri izlendi ve Mahmud’un Göçer’e çarptığı, çarptıktan sonra bile fren yapmadığı görüldü. Polis bu görüntüleri savcıya da gönderdi, fakat savcı her şey apaçık görülürken Mahmud’un karakoldan serbest bırakılması talimatı verdi ve Mahmud elini kolunu sallayarak kaçtı. Hakkında uluslararası yakalama kararı çıkarılan Mahmud’un şu anda nerede olduğu bilinmiyor.
Bu kadar zaman geçmiş olmasına rağmen Somali devletinden de herhangi bir resmi açıklama yapılmış değil!
Associated Press’e konuşan, ismi açıklanmayan Somalili bir diplomat Mahmud’un kazada ağır yaralanan motokuryeyi hastaneye götürdüğünü ve ardından Dubai’ye seyahat ettiğini öne sürdü.
Mahmud’un görüntüler ortadayken hiçbir tedbir alınmaksızın savcılık talimatıyla karakoldan serbest bırakılmasının siyasi bir karar olduğu anlaşılıyor. Siyasi, çünkü Somali Türkiye devletinin onlarca yıldır yatırım yaptığı, borç verip yeraltı kaynakları üzerinden anlaşmalar gerçekleştirdiği bir ülke.
Yolsuzluklarıyla bilinen şimdiki Cumhurbaşkanı’nın Türkiye ile ilişkileri daha önce ailesiyle burada yaşayacak kadar ileri düzeyde yakın.
Motokurye Göçer’i katleden Somali Cumhurbaşkanı’nın oğlu Muhammed Hasan Şeyh Mahmud’un ülkenin yeraltı ve yerüstü kaynakları, sayısız olanaklarıyla sermaye açısından taşıdığı önemin yüzü suyu hürmetine delillere rağmen bizzat savcılık talimatıyla karakoldan serbest bırakıldığını yapılan anlaşmalar ve yatırımlardan anlıyoruz.
Mahmud’un bir işçiyi katlederek kolayca kaçabilmesinin ardındaki ekonomik gerçeklerden bazılarını Sol şöyle derlemiş:
-Somali’nin başkentindeki Mogadişu Limanı’nı 2014 yılından beri Albayrak Grubu işletiyor. Mogadişu’daki Aden Abdulle Uluslararası Havaalanı’nın işletmeciliğiniyse AKP’yle birlikte palazlanan Çetin Group ve Kardeşler Yapı’nın Somali’de kurdukları Favori LLC şirketi yürütüyor. Kardeşler Yapı’nın patronu Süleyman Kozuva 2019’da AKP’nin Çerkezköy Belediye Başkan adayı olmuştu.
-TİKA’nın ülkedeki hibe projesi kapsamında Somali Mogadişu Yol Rehabilitasyonu Yapım İşi dahil birçok inşaat işi En-Ez İnşaat’a verilmişti. AKP’nin iktidara geldiği 2002 yılında Ankara’da kurulan şirket çok sayıda karayolu ihalesiyle hızla ihya olduktan sonra Afrika’ya el atmıştı. İnşaat patronları bu dönemde Somali’de çok sayıda altyapı ve inşaat ihaleleri aldılar.
Sermayenin Somali ilgili ‘90’lara dayanıyor
Türkiye sermayesinin Somali’ye ilgisi AKP öncesinde daha 1993 yılında ülkeye “barış misyonu” adlı altında Türk askerinin gönderilmesiyle başladı ancak Erdoğan’ın 2011’de dönemin TÜSİAD Başkanı Ümit Boyner’i de yanına alarak düzenlediği ziyaretle birlikte hız kazandı.
Fethullahçılar okullarıyla ülkeye girdi, bu okullar 15 Temmuz darbe girişimi sonrası Türkiye Maarif Vakfı’na devredildi. Ülkede TİKA’nın hibe projelerinden çok sayıda inşaat patronu ihale aldı.
Türkiye 2012’den itibaren Somali ordusuna askeri eğitim vermeye başladı
2017’deyse Türkiye’nin yurtdışındaki en büyük askeri üssü olan TSK’ye bağlı Somali Türk Görev Kuvveti Komutanlığı’nın konuşlandığı TURKSOM Askeri Eğitim Üssü Somali’de açıldı.
2011 yılında patronların yaşanan “insani dram”a müdahale adı altında girdiği Afrika’daki kâr kapısına Türkiye milyonlarca dolar akıttı.
Erdoğan ‘Somali’den petrol arama için teklif aldık’ demişti
Erdoğan Ocak 2020’de Libya’dan dönerken uçakta yaptığı açıklamada Somali hükümetinin Türkiye’ye petrol arama çalışmalarına katılmayı teklif ettiğini söylemişti.
Ancak o dönemde Somali’nin bir petrol yasası yoktu. Kasım 2020’deyse Türkiye, Somali’nin IMF borcunu ödeyeceğini ilan edecekti. Yine ertesi yıl Erdoğan, Somali’ye 30 milyon dolarlık hibe kararını imzalamıştı.
Bu sırada Somali’de uzun ve tartışmalı seçimin ardından cumhurbaşkanı değişecek, 2012-2017 yıllarında cumhurbaşkanı olan Hasan Şeyh Mahmud cumhurbaşkanlığına yeniden gelecekti.
Mahmud’dan hidrokarbon işbirliği açıklaması
Hasan Şeyh Mahmud geçen yıl yeniden göreve gelmesinin ardından Beştepe’de ağırlanacak, Erdoğan düzenlenen ortak basın toplantısında Türkiye’nin 10 yılda Somali’ye yaptığı “insani ve kalkınma yardımları”nın tutarının bir milyar doları aştığını duyuracaktı.
Sözkonusu ziyaretinde AA’ya konuşan Somali Cumhurbaşkanı Mahmud süreç içinde gerekli yasal araçları geliştirdiklerini söyleyerek “Hidrokarbonda hükümetler arası ortaklık konusunu görüşmeye başladık. Başlangıç aşamasındayız, birlikte çalışıyoruz” diyecekti.
