Alınteri Gazetesi 21. Yüzyıla Sosyalizmi Yazacağız!
Latin Amerika ülkesi Bolivya’da dün (26 Haziran) öğlen saatlerinde ordu içindeki ABD destekli bir klik darbe girişiminde bulundu.
Askerlerle başkent La Paz’daki başkanlık sarayına tankla girmeye çalıştı, önemli hükümet binalarının bulunduğu Murillo Meydanı’nı kapatarak sarayın etrafını kuşattı. General Juan Jose Zuniga, başkan Arce’yi tanıdığını, ancak kabinede değişiklik yapacağını söyledi.
Darbenin liderliğini yapan Genelkurmay Başkanı Juan Jose Zuniga, Başkan Luis Arce tarafından 2 gün önce görevden alınmıştı. Zuniga, üç kuvvet komutanıyla birlikte hareket ettiklerini, yeni bakanlar olacağını, işlerin değişeceğini, ülkenin artık böyle devam edemeyeceğini belirtmişti.
Girişime karşı Devlet Başkanı Luis Arce “Bolivya bir darbe girişimiyle karşı karşıya” diyerek halka genel grev çağrısı yapıp sokağa çağırdı.
Morales, “Darbe yaklaşıyor. Genelkurmay Başkanlığındaki komutanlar, 15.00’te acil toplantı çağrısında bulundu. Kent ve kırsal kesimdeki tüm halkımıza demokrasiyi savunmaları için ulusal seferberlik çağrısında bulunuyoruz. Süresiz genel grev ilan ediyoruz. Silahlı kuvvetlerin, demokrasiyi ihlal etmesine ve halkı sindirmesine izin vermeyeceğiz. General Zuniga tarafından hazırlanan darbeye karşı demokrasiyi savunmak için Ulusal Seferberlik çağrısında bulunuyoruz” ifadelerini kullandı.
Ardından Devlet Başkanı Arce ordunun başına yeni komutanlar atadığını duyurdu. Yeni komutan askerlere kışlaya dönmeleri emrini verdi.
Bolivya halkı, polis örgütü ve ordu içindeki darbe karşıtı güçler hızla harekete geçip Murillo Meydanı’ndaki askerlerin çekilmesini sağladı.
Bir süre sonra birlikler dağıldı ve polis meydanın kontrolünü ele geçirdi.
Askerler, Zuniga’nın yerine atanan General Jose Wilson Sanchez’in emriyle geri çekildi. Askerler kışlalarına döndükten sonra seferberlik emri geri çekildi, Bolivya’da darbe şimdilik engellenmiş olsa da arkasının başka biçim ve girişimlerle geleceği açık.
Lityum esas sebep!
Elektrikli araçlarda kullanılan zengin lityum kaynaklarına sahip Bolivya’da 2019’da da darbe gerçekleşmiş, eski Başkan Evo Morales direnmeden Kolombiya’ya sığınmış, halk ise sokaklara dökülmüştü. Lityumun ABD ve diğer emperyalist tekellere doğrudan peşkeşini engelleyecek çeşitli düzenleme girişimlileri darbeyi tetiklemiş, Morales’in “sosyalizm” adına uygulamaya koyduğu çarpık politikaların halkta yarattığı hoşnutsuzluğa güvenilmiş ve kurulan sandıklarda seçimi kaybedeceğini anlayan Morales’in hileyle seçimi kazandığını ilan etmesi darbe fitilini ateşlemişti.
Ülkenin lityum kaynakları üzerinde yaşanan çekişmeler devam ederken hükümet devrilmiş ve sağcıların ağırlıkta olduğu yeni bir kabine kurulmuştu. O darbeden sonra Tesla’nın sahibi Elon Musk istedikleri yerde darbe yapabileceklerini söylediği paylaşımlarda bulunmuştu.
Daha sonra yapılan seçimlerde önceki dönemde Morales’in yardımcısı olan Luis Acre seçimi kazanarak başkanlık koltuğuna oturmuş, Acre de lityum kaynaklarını çıkarma ve sanayileşme projesini devletin büyük ortak olduğu bir şirket üzerinden gerçekleştireceklerini, ortaklık için gelen tekliflerden Almanya’nın tekliflerini kabul edeceklerini açıklamıştı.
Başkan Luis Acre, lityum projesinin selefi Evo Morales’in hayali olduğunu, darbenin en önemli motivasyonlarından birinin de bu projenin önüne geçebilmek olduğunu belirtmişti.
Son darbe de yine bir seçim süreci ve tartışmalar içinde gerçekleşti. ABD’nin “bölgeyi kontrol edeceğiz” ardından gelmesiyse açık adresi gösteren somut veriler. Ülkede ayrıca Morales’in gelecek seçimlerde Arce’ye karşı yarışacağını açıklaması ve bunun partisi MAS içinde yarattığı tartışma ve gerilimler de işin diğer yanını oluşturuyor.