Alınteri Gazetesi 21. Yüzyıla Sosyalizmi Yazacağız!
Türkiye bir anda doğalgaz ve elektrik tedariki sıkıntısıyla karşı karşıya kaldı. Resmi açıklamada bunun doğalgaz satın alınan ülkelerden İran’ın teknik arıza nedeniyle 10 gün süreyle gaz akışını durdurmasından kaynaklandığı söylendi. İnandırıcılığı olmadığı kadar, “Nasıl olur da bu olasılıklara karşı önlemler alınmaz?” sorularını sorduran bu açıklamanın hemen ardından geçen hafta sonu BOTAŞ doğalgaz kısıtlamasına gidileceğini açıkladı. Elektriğin doğalgazla üretildiği Türkiye’de BOTAŞ’ın açıklamasının hemen ardından Türkiye Elektrik İletim AŞ (TEİAŞ) de sanayiciye elektrik kısıtlaması uygulayabileceğini duyurdu. Cumartesi günü uygulamanın ilk adımı sanayi bölgelerinin tek tek TEİAŞ tarafından aranmasıyla atıldı. Yazılı bir belge bile gönderilmeden telefonla yapılan bu gayri ciddi bilgilendirmede sanayide 72 saatlik kesintilere gidileceği ve buna uymayanlar için “cezai müeyyidesi olacak” denildi. Patronlar hep bir ağızdan ağlamaya, saniyenin bile hesabını yaptıkları, siparişlerin yoğunlaştığı bu günlerde yapılan kesintinin kendileri için nasıl bir zarar yaratacağından dem vurdular. Akıllarına ilk gelen işçilerin haklarına göz dikmek oldu ve kesintinin ardışık günlerde yapılması ve bu sayede işçilere yıllık izin kullandırtabileceklerini belirttiler. Ne de olsa gasbedilen işçinin hakkı olduğu için onların bu talepleri gözetildi ve bazı sanayi bölgelerinde kesintiler ardışık günler şeklinde planlandı. Gıda gibi kritik sektörler içinse kesintiden vazgeçildi.
Avrupa’da pandemi ve başka sorunlar nedeniyle doğal gaz akışında yaşanan sıkıntıların sonuçlarını siyasi tiratlarının malzemesi yapan AKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, benzer türden aksamalara karşı hiçbir hazırlıklarının olmamasına ilişkin şimdiye kadar tek bir laf etmedi. Kesintilerin İran’a yapılan ödemelerdeki aksamlar ya da yüksek fiyatlar nedeniyle depolamak üzere gaz satın alınmamasıyla ilgili olduğu ve bu sorununun ne zaman çözüleceğinin de belirsizliğini koruduğuna dair gerçeklerse başka kanallardan yapılan açıklamalarla ortaya çıktı. Buna dair BOTAŞ’tn bugün oldukça belirsiz ve tutarsız bir açıklama geldi. “Türkiye’nin yaz dönemi doğal gaz talebi uzun dönemli doğal gaz alım ve satım anlaşmalarımıza bağlı boru ve LNG arz kaynaklarından sağlanmaktadır. Yaz döneminde doğal gaz depolama tesislerimizde depolama yapılmakta olup her yıl olduğu gibi bu yıl da planlamalarımız kapsamında depolama tesislerimizde azami miktarda doğal gaz depolanmıştır. İhtiyaç duyulan günlerde doğal gaz depolarından gaz kullanımı yapılmaktadır” diyen BOTAŞ “Peki bu kesintiler neden” sorusunu açıkta bıraktı.
Patronlar ve devleti faturayı her halükârda işçi ve emekçilere çıkarma derdinde
Patronlar cephesinden yetkililerle ardı ardına görüşmeler devam ediyor. Bu görüşmelerde patronlar saniyelik zararlarını hesaplayarak masaya oturuyorlar, bu zararların karşılanması için bütçeden ödemeler talep ettikleri kesin. O ödemelerin ya doğalgaz ve elektrik faturalarına bindirilecek yeni vergilerden ya da başka dolaylı vergilerden çıkarılarak işçi ve emekçilere yükleneceği de aşikar.
Fakat patronlar sadece bununla yetinmiyorlar. Asıl olarak zararı doğrudan işçinin omuzlarına yükleyecek formüller üretiyorlar. Birçok OSB’de işçiler ücretsiz izin, yıllık izinlerin kullandırtılması, ücretlerde kesintiler, dahası işçi kıyımı ve geride kalanların iş yükünün arttırılması saldırısıyla karşı karşıya. Patronlar önümüzdeki dönemde de benzer kesintilerin olacağı ve belirsizliğin devam edeceği varsayımıyla saldırının dozunu daha da büyütebilir. Bunu fırsata dönüştürmeleri ve emek sömürüsünü derinleştirecek yöntemler bulmalarıysa yüksek olasılık.
OSTİM gibi büyük organize sanayi bölgelerinde işçiler bu olasılığın tedirginliğiyle işe gidip geliyor.
Vardiya değişimi, ücretlerde kesinti, yıllık izin gaspı, ücretsiz izin…
Son olarak Ankara Sincan OSB’de bulunan Arçelik Bulaşık Makinesi fabrikasında, üç günlük elektrik kesintisi nedeniyle işçilerin vardiyalarında düzenlemeye gidildi ve fazla çalışma, ücret kesintisi ve izin dayatması gündeme geldi. Evrensel’deki habere göre işçiler, haklarını savunmak yerine patron adına kesintileri duyuran Türk Metal temsilcilerini yuhaladı. Tepkiler büyüyünce bantlarda üretim kısmen durdu. Daha sonra özür dilemek zorunda kalan Türk Metal temsilcileriyse işçilere hakaretler yağdırıp, tehdit etti.
Fabrikada sendika temsilcisi işçilere yıllık izni gelenlere onunun kullandırtılacağı, gelmeyenlerinse ücretlerinin yüzde 75’inin yatırılacağı açıkladı. Sonrasında bu hafta başında özellikle gece vardiyasında çalışan işçilerin devam edeceği belirtildi. Buna göre gece vardiyasında çalışan işçiler bir ayda 3 defa gece vardiyasında kalmış oldu. Bu durum aynı zamanda 16.00-24.00 vardiyası için de geçerliydi. 16.00-24.00 vardiyasında çalışan işçiler sendikaya “Haklarımızı savunmuyorsun, hatta çalışmak zorundasınız mesajı sizden geliyor” diyerek tepki gösterdi. Tepki büyüyünce bir bantta üretim kısmen durdu ve sendikacılar yuhalandı. Gece vardiyasında da benzer durum yaşandı. İşçiler bant bant sendika temsilcilerini yuhalayarak, ses çıkararak tepki gösterdiler. İşçiler aynı zamanda sözleşme farklarının henüz yatmamasına, verilen hediye çeki sözlerinin tutulmamasını da tepkilerinde ifade ettiler.