İSİG Meclisi: 6 ayda 842 iş cinayeti!

İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi (İSİG) 2022 yılının ilk altı ayında (181 günde) en az 842 işçinin iş cinayetlerinde hayatını kaybettiğini açıkladı: Ocak’ta 120, Şubat’ta 109, Mart’ta 121, Nisan’da 129, Mayıs’ta 176, Haziran’da 187…
Devam eden işçi direnişlerinin selamlanmasıyla başlayan rapor, kriz ve enflasyon koşullarında beslenmenin işçi sınıfı açısından ciddi bir sağlık sorununa dönüştüğü vurgusuyla devam etti.

İşçi sınıfının sağlıklı ve güvenli çalışmak ve yaşamak için örgütlenmek zorunda olduğu kaydedilen raporda “6331 Sayılı İş Sağlığı Güvenliği Yasası’nın Resmi Gazete’de yayınlanmasının üzerinden on yıl geçti. Bu süreçte 18 bin işçi iş cinayetlerinde hayatını kaybetti, yüzbinlerce işçi yaralandı, birçok arkadaşımız sakat kaldı. Meslek hastalıklarına dair ise bir bilgimiz yok, zira tespiti yapılmıyor, gizleniyor” denildi.

Bu tablo karşısında örgütlenmek dışında bir seçeneğin olmadığı vurgulanan raporda, yasaların ancak mücadeleyle işçi lehine yorumlanabileceği belirtilerek şunlar ifade edildi:

• Farklı işkollarından, mesleklerden işçiler olarak “sağlıklı ve güvenli yaşam” hedefiyle biraraya gelmeye;
  • İş cinayetlerini, yaralanmaları, meslek hastalıklarını doğal bir sonuç olarak gören kapitalist sisteme karşı örgütlenmeye;
  • İSİG mücadelesini, halk sağlığı ve ekoloji mücadelesi ile omuz omuza yürütmeye;
  • Mücadele ederken devletten, sermayeden ve siyasi partilerden bağımsız, işçi sınıfının çıkarlarını temel almaya;
  • Tüm işçilerin söz ve karar sahibi olduğu, kolektif bir üretimin pratikle sınandığı bir süreci hayata geçirmek için mücadeleye devam edeceğiz.

İlk 6 aydaki iş cinayetlerine dair bazı alt çizmeler

2022 yılı iş cinayetleri raporunun ilk altı ayına dair yaz aylarıyla birlikte tarım ve inşaat işkollarında hareketlenmenin yaşandığı, en kötü ve örgütlenme oranı çok düşük olan bu işkollarında ölümlerin arttığı, tüm iş cinayetleri içinde ölüm oranı olarak inşaatlar yüzde 19’a, tarım yüzde 17’e çıktığı kaydedildi. Sanayide ölümlerin oranının da yükselerek yüzde 36’ya ulaştığı kaydedilen raporda, “Özellikle metal, enerji, maden, taşımacılık, tersane/gemi işkollarındaki ölümler öne çıkıyor. Bu durum geleneksel sendikal merkezlerin çekirdeğini oluşturan işkollarında da güvencesiz çalışma koşullarındaki derinleşmeye (üretim zorlaması, işsizlik baskısı) işaret ediyor” denildi.

Servis-trafik kazalarında yaz ayları nedeniyle artış olduğu, bunun sadece tarım işçileriyle sınırlı kalmadığı, motokuryelerle birlikte sanayi işkollarında da görüldüğü kaydedilen raporda, yüksekten düşme ve elektrik çarpması ölümlerde de artış olduğu belirtildi. Krizle birlikte borçlarını ödeyemeyen işçilerin intiharlarına, aşırı çalışmaya bağlı kalp krizine de işaret edildi.

Yaz aylarıyla birlikte çocuk işçi ölümlerinin arttığı belirtilen raporda, “Yine özellikle sanayi işkollarında çalışan genç işçi ölümlerini sıkça tespit ediyoruz. Bütün içinde baktığımızda 27 yaş ve altı ölen işçilerin oranı neredeyse yüzde 20. Diğer yandan 51 yaş ve üzerindeki iş cinayetlerinin oranı ise 30 civarında” denildi.

İnşaat ve tarımdaki ölümlerin artışıyla birlikte göçmen/mülteci işçi ölümlerinin de arttığı, bu işçilerde kayıtdışı çalışma yaygın olduğu için gerçek rakamların tespit edilemediği-gizlendiği, iş cinayetlerinde ölenlerin yüzde 3’ünün sendikalı olduğu, sendikaların da iş cinayetleri konusunda açıklama yapmadığı noktalarının altı çizilen raporda, 2022 yılının ilk altı ayında (Ocak ayında 120, Şubat ayında 109, Mart ayında 121, Nisan ayında 129, Mayıs ayında 176 ve Haziran ayında 187 olmak üzere) en az 842 işçi hayatını kaybettiği ifade edildi.

Raporda iş cinayetlerine ilişkin ayrıntılı bilgiler şöyle:

İstihdam biçimlerine göre

2022 yılının ilk altı ayında iş cinayetlerinin istihdam biçimlerine göre dağılımına baktığımızda 729 ücretli (işçi ve memur) ve 113 kendi nam ve hesabına çalışan (çiftçi ve esnaf) hayatını kaybetti. Yani ölenlerin yüzde 87’sini ücretliler yüzde 13’ünü ise kendi nam ve hesabına çalışanlar oluşturuyor…

İşkollarına göre

2022 yılının ilk altı ayında iş cinayetlerinin işkollarına göre dağılımı şöyle: İnşaat, Yol işkolunda 165 işçi; Tarım, Orman işkolunda 144 emekçi (69 işçi ve 75 çiftçi); Taşımacılık işkolunda 98 işçi; Ticaret, Büro, Eğitim, Sinema işkolunda 58 emekçi; Metal işkolunda 55 işçi; Belediye, Genel İşler işkolunda 49 işçi; Sağlık, Sosyal Hizmetler işkolunda 40 işçi; Madencilik işkolunda 34 işçi; Konaklama, Eğlence işkolunda 32 işçi; Enerji işkolunda 30 işçi; Savunma, Güvenlik işkolunda 22 işçi; Gemi, Tersane, Deniz, Liman işkolunda 21 işçi; Petro-Kimya, Lastik işkolunda 19 işçi; Tekstil, Deri işkolunda 18 işçi; Ağaç, Kâğıt işkolunda 11 işçi; Çimento, Toprak, Cam işkolunda 7 işçi; Gıda, Şeker işkolunda 6 işçi; Basın, Gazetecilik işkolunda 4 işçi; Banka, Finans, Sigorta işkolunda 2 işçi; İletişim işkolunda 1 işçi; Elimizdeki veriler ışığında çalıştığı işkolunu belirleyemediğimiz 26 işçi hayatını kaybetti…

Nedenlerine göre

2022 yılının ilk altı ayında iş cinayetlerinin nedenlerine göre dağılımı şöyle: Trafik, Servis Kazası nedeniyle 165 işçi; Ezilme, Göçük nedeniyle 155 işçi; Yüksekten Düşme nedeniyle 128 işçi; Kalp Krizi, Beyin Kanaması nedeniyle 100 işçi; İntihar nedeniyle 46 işçi; Covid-19 nedeniyle 42 işçi; Zehirlenme, Boğulma nedeniyle 41 işçi; Elektrik Çarpması nedeniyle 40 işçi; Şiddet nedeniyle 31 işçi; Patlama, Yanma nedeniyle 29 işçi; Nesne Çarpması, Düşmesi nedeniyle 12 işçi; Kesilme, Kopma nedeniyle 6 işçi; Diğer nedenlerden dolayı 47 işçi hayatını kaybetti…

Cinsiyete göre

2022 yılının ilk altı ayında iş cinayetlerinin cinsiyetlere göre dağılımı şöyle: 53 kadın işçi ve 789 erkek işçi hayatını kaybetti…

Yaş gruplarına göre

2022 yılının ilk altı ayında iş cinayetlerinin yaş gruplarına göre dağılımı şöyle: 14 yaş ve altı 5 çocuk işçi, 15-17 yaş arası 17 çocuk/genç işçi, 18-27 yaş arası 116 işçi, 28-50 yaş arası 416 işçi, 51-64 yaş arası 183 işçi, 65 yaş ve üstü 58 işçi, Yaşını bilmediğimiz 47 işçi hayatını kaybetti…

Mülteci işçiler

2022 yılının ilk altı ayında 48 mülteci/göçmen işçi hayatını kaybetti. Bu işçilerin geldikleri ülkelere bakarsak: 19 işçi Suriyeli; 12 işçi Afganistanlı; 4 işçi Özbekistanlı; 3 işçi İranlı; 2 işçi Türkmenistanlı, 1’er işçi Belaruslu, Endonezyalı, Iraklı, Kuveytli, Rusyalı, Pakistanlı, Sırbistanlı, Ukraynalı ve Yunanistanlı…

Örgütlülük durumlarına göre

2022 yılının ilk altı ayında iş cinayetlerinde ölenlerin 26’sı (yüzde 3,08) sendikalı işçi, 816’ısı ise (yüzde 96,92) sendikasız. Sendikalı işçiler metal, kimya, sağlık, belediye, madencilik, iletişim, enerji, taşımacılık ve güvenlik işkollarında çalışıyordu.

Ülke ve kentlere göre

2022 yılının ilk altı ayında Türkiye’nin 75 şehrinde ve yurtdışında on beş ülkede iş cinayeti gerçekleştiğini tespit ettik: 126 ölüm İstanbul’da; 31’er ölüm İzmir ve Muğla’da; 30’ar ölüm Antalya ve Kocaeli’de; 26 ölüm Denizli’de; 25’er ölüm Manisa ve Mersin’de; 24 ölüm Bursa’da; 23 ölüm Kayseri’de; 20’şer ölüm Aydın, Gaziantep ve Samsun’da; 19’ar ölüm Ankara ve Konya’da; 17 ölüm Şanlıurfa’da; 15 ölüm Zonguldak’ta; 13’er ölüm Adana ve Balıkesir’de; 11’er ölüm Malatya ve Sivas’ta; 12 ölüm Sakarya’da; 11 ölüm Hatay’da; 10 ölüm Çanakkale’de; 9’ar ölüm Kahramanmaraş ve Trabzon’da; 8’er ölüm Adıyaman, Erzurum ve Rize’de; 7’şer ölüm Ağrı, Batman, Bolu, Diyarbakır, Eskişehir, Kütahya, Mardin, Siirt, Şırnak ve Tekirdağ’da; 6’şar ölüm Bilecik, Çorum, Düzce, Kastamonu, Kırıkkale ve Yalova’da; 5’er ölüm Burdur, Çankırı, Karabük, Ordu ve Uşak’ta; 4’er ölüm Afyon, Karaman, Kırşehir, Sinop ve Tokat’ta; 3’er ölüm Artvin, Bartın, Edirne, Giresun, Hakkari, Iğdır, Kırklareli, Nevşehir, Niğde ve Osmaniye’de; 2’şer ölüm Aksaray, Bingöl, Isparta, Kars ve Van’da; 1’er ölüm Ardahan, Bayburt, Elazığ, Kilis ve Muş’ta; 22 ölüm Yurdışında (4 Irak, 3 Kuzey Kıbrıs; 2’şer İsrail, Rusya; 1’er Azerbaycan, Brezilya, Çin, Dominik, Libya, Makedonya, Malta, Mısır, Özbekistan, S.Arabistan, Tunus) meydana geldi…

Raporun tamamı burada