Alınteri Gazetesi 21. Yüzyıla Sosyalizmi Yazacağız!
Podcast dizimizin bu programında gazetemizin Ankara Temsilcisi Zarife Çamalan, İranlı Sosyolog Sara Baherirad ile İran’daki gelişmeleri toplumsal mücadelenin öne çıkan dinamiklerinden biri olan kadın mücadelesi ekseninde konuştu.
https://open.spotify.com/episode/2Vl3iKvqp5rzvoNihA1UcR?si=ndL8DeTORIKNZBTbGh4Q7A
43 yıllık İslamcı molla rejimi boyunca İran halkı hiçbir zaman suskun kalmadı. İçten içe kaynayan bu tepki deryası zaman zaman kitlesel protestolara yol açtı. 2009’daki olaylı cumhurbaşkanlığı seçimlerinden sonra başlayan eylemler 2017 ve 2019’da daha da büyüdü.
Jîna Mahsa Amini’nin katledilmesinin ardından başlayan halk isyanı 50 günü aştı. Faşist molla rejiminin saldırıları ise durmak bir yana daha da gaddarlaşarak sürüyor. İran İnsan Hakları Örgütü, İran ve Rojhilat’ta devam eden protesto gösterilerinde şimdiye kadar otuz dördü çocuk, on dokuzu kadın olmak üzere 253 kişinin İran rejimi tarafından katledildiğini duyurdu.
Fitilini kadınların ateşledikleri bu öfke patlaması, genç bir Kürt kadınının, Jîna Mahsa Amini’nin ‘ahlak polisi’ denilen zebanilerce dövülerek katledilmesi üzerine patlak vermişti.
İranlı Sosyolog Sara Baherirad ile söyleşi şu sorular ışığında şekillendi:
1) İran yıllardır içten içe kaynıyor. Özellikle 2017’den başlayarak yoksulluk ve yolsuzluklara karşı gelişen eylemlerden söz edebiliriz. Peki, Mahsa Amini isyanını öncekilerle ortaklaştıran ve ayıran özellikleri nelerdir?
2) Kadınların İran’daki direniş 50. gününde. Protesto gösterilerinde şimdiye kadar otuz dördü çocuk, on dokuzu kadın olmak üzere 253 kişi katledildi. Buna rağmen direniş durmuyor. İran’da kadınları sokağa döken nedenler sadece kadın olmaktan ve kadına karşı ayrımcı, aşağılayıcı, köleleştirici uygulamalardan mı kaynaklanıyor? Yoksulluğu, açlığı, işsizliği bunları tetikleyen, birleştiren şeyler miydi?
3) Genç bir Kürt kadını olan Jîna Mahsa Amini’nin katledilmesi dünyanın her yanında yankısını buldu. “Jin jiyan azadi” veya “Zen, zendegi, azadi” sloganlarıyla enternasyonal bir söylem haline geldi. Bu, direnişteki kadınlar tarafından nasıl karşılandı?
4) Gözaltına alınanların, tutuklananların idam edilmesiyle ilgili bir karar çıkarmaya çalışıyorlar. Çıkarabilirler mi bu kararı, uygulayabilirler mi?
5) Ahlâk polisi ne iş yapar İran’da?
https://youtu.be/DmDfgDi5vCQ