Alınteri Gazetesi 21. Yüzyıla Sosyalizmi Yazacağız!
Uluslararası teknoloji tekelleri son aylarda toplu işten çıkarmalarla gündeme geldi. Challenger, Gray & Christmas tarafından yayınlanan bir raporda sadece 2022’nin kasım ayında 52 bin 770 çalışanın işten çıkarıldığını ortaya koydu.
İşten çıkarmaları listeleyen Layoffs.fyi’deki veriler ise 2022 yılı boyunca 1000’den fazla teknoloji şirketinden 150 binin üstünde çalışanın kovulduğunu gösterdi.
Emperyalist tekellerin aşırı kar hırsı, asgari sayıda insan ile azami düzeyde üretim sarmalı tüm dünyada yaşanan ekonomik belirsizlikle birleşince, iş gücünden tasarrufa gitmelerine yol açıyor. Resesyon korkusu ve insanların satın alma isteklerinin düşüş göstermesi, neredeyse tüm teknoloji tekellerinin aşırı kar güdüsünü gıdıklayarak iş gücünü azaltmaya itiyor.
Sektörde tekeler arası artan rekabet ve COVID-19 pandemisi sonrası yaşananlar da bu süreci tetikleyen bir rol oynuyor. 2023’ün ilk günlerinde çıkan haberler de toplu işten çıkarmaların bu yıl da devam edeceğini ortaya koyuyor. İşte toplu işten çıkarmaları gerçekleştiren emperyalist tekellerin bazıları:
Amazon
E-ticaret tekeli Amazon, 2023’ün toplu işten çıkarma uygulayan ilk tekeli oldu. ABD’li teknoloji devi 18 bin çalışanının işine son vereceğini duyurdu. Bu tekelin şu ana kadar yaptığı en büyük işten çıkarma olarak kayıtlara geçecek. Sürecin 18 Ocak’a kadar tamamlanacağı belirtiliyor.
Meta
Mark Zuckerberg’ın Meta’sı da çalışanlarını işten çıkaran şirketler arasındaydı. Kasım ayında yapılan açıklamada Facebook, Instagram ve WhatsApp gibi platformların bağlı olduğu tekelin 11 bin insanı kovduğu görüldü.
Xiaomi
Çinli akıllı telefon tekellerinden Xiaomi’nin de çalışanlarını işten çıkaracağı ortaya çıktı. Buna göre tekel, personelinin yüzde 10’unu işten çıkarmayı planlıyor. 35 bin toplam çalışan olan tekel 3 bin 500 civarında insanı işsizliğe mahkum edecek.
Popüler sosyal medya platformu Twitter’da da yakın zamanda büyük işten çıkarmalar yaşandı. Milyarder iş insanı Elon Musk, şirketin başına geçtikten sonra masrafları azaltmak için toplam personelin yarısını, yani 3700 çalışanı işten çıkardı.
Snap
Snapchat’in çatı şirketi olan Snap da 2022 yılında çalışanlarını işten çıkaran tekeller arasında. ABD merkezli şirketin CEO’su, ağustos sonu yaptığı açıklamalarda çalışanların yüzde 20’sinin işten çıkarıldığını duyurdu. Toplam personelin 6 bin 400 civarı olduğu düşünüldüğünde bu kararın bin 200’den fazla çalışanı etkilediğini söylemek mümkün.
Tesla
Birkaç hafta önce Musk yönetimindeki bir diğer tekel olan Tesla’nın da işten çıkarma uygulayacağı ortaya çıktı. Konuya yakın kaynaklar, tam bir sayı vermezken şirketin 2023’ün ilk çeyreğinde bir dizi insanı kovacağını ve işe alımları durduracağını belirtti.
Coinbase
Dünyanın en büyük kripto para borsalarından Coinbase’den de haziran ayında yapılan açıklamalarda, toplam personelin yüzde 18’ine denk gelen bin 200 çalışanın işten çıkarılacağı duyuruldu.
Netflix
Netflix de yaşadığı yıl içinde önce 150 daha sonra ise 300 olmak üzere 450 çalışanın işten çıkarıldığını duyurmuştu.