Alınteri Gazetesi 21. Yüzyıla Sosyalizmi Yazacağız!
Jîna Mahsa Amini’nin rejimin belirlediği biçimde örtünmediği için İran ahlâk polisi tarafından gözaltına alınırken darbedilmesi nedeniyle hayatını kaybetmesinin ardından başlayan halk isyanı 4 ayı aşkın süredir devam ediyor. Bu süre boyunca en başta toplumsal yaşamda, siyasal denge ve krizler üzerinde büyük etkide bulanarak olağanüstü sonuçlar yaratan isyana karşı rejim, saldırıyla-manipülasyonu iç içe geçirerek hareket etti.
16 Eylül’den bugüne kadınların “Jin, jiyan, azadi!” sloganıyla başlayıp Rojhilat başta olmak üzere İran’ın eyalet ve kentlerine yayılan, tüm toplumsal kesimleri kapsayarak devam eden isyanda şimdiye kadar yüzlerce insan katledildi, korku yaymak için idam sopası süreklilik kazanmış biçimde kullanıldı, rejim güçleri ve paramiliter çeteleri sokaklarda terör estirdi.
Bunlara paralel olarak kadınların örtünmesi konusunda rejim, ahlâk polisi kurumunu kaldırdığını belirten ikircikli açıklamalarla isyanı yatıştırmanın çeşitli yollarını da kullandı. İsyan eden işçi ve emekçileri “emperyalizmin kuklaları” olarak damgalayan, Türkiye’den alışkın olduğumuz gibi Kürt halkını “bölücülükle” itham ederek halkı bölmeye çalışan rejimin tüm yapıp ettiklerine rağmen isyan devam ediyor.
64’ü çocuk 488 kişi katledildi, 107 kişiye idam cezası verildi!
İran İnsan Hakları Örgütü, protesto eylemlerinin başladığı günden bu yana rejim güçlerince katledilen 488 kişinin kimlik bilgilerinin netleştirildiği belirtildi. Açıklamada katledilenler arasında altmış dört çocuğun olduğuna dikkat çekilirken, 107 kişiye ise idam cezası verildiği kaydedildi.
2023’ün ilk 26 gününde elli beş kişinin İran rejim güçlerince idam edildiğinin ifade edildiği açıklamada, medya ve uluslararası kamuoyunda idamlara karşı ciddi bir tepki gelişmediği için idam edilenlerin sayısında artış yaşandığına dikkat çekildi.
30-31 Ocak ve 1 Şubat tarihlerinde alanlara çıkma çağrısı
İran ve Rojhilat’taki idamlara karşı sosyal medyadan açıklama yayımlayan İran’daki aktivistler ise halkı 30-31 Ocak ve 1 Şubat tarihlerinde alanlara çıkmaya çağırdı.
Yine Tahran’da bir grup üniversite öğrencisi baskılara ilişkin açıklama yaptı. Öğrenciler, saldırıları kınayarak şunları belirtti: “Bizler kadınlar öncülüğünde başlatılan ‘Jin, jiyan, azadî’ isyanının 5’inci ayındayız. Canımızı acıtabilirler ancak kadın özgürlük devriminin önünü alamazlar. Çünkü bu devrim artık halkın ruhuna yerleşmiştir.”
İşçi eylemleri sürüyor
İsyanın ilerlediği günlerde işçi sınıfının çeşitli bölükleri de gerek ücret ve çalışma koşulları gerekse idamları protesto etmek için eylemler başlattı. Rafineri işçilerinden petro-kimya işçilerine, gıda işkolunda çalışanlardan sağlık ve eğitime, emeklilerden telekomünikasyon işçilerine kadar pek çok işkolunda çeşitli taleplerle başlayan eylemler devam ediyor. Eylemler daha çok ekonomik talepli gibi görülse de hemen hepsinde rejim karşıtlığının izlerinin de gözlendiği belirtiliyor. Nitekim daha önce idamları protesto eden işçi eylemleri de yapılmıştı.
Aralarında merkezi bir koordinasyon olmamasına ve birbirinden yalıtık bir şekilde devam etmelerine rağmen bu eylemlerden sadece geçen hafta yaşananlar şöyle:
- Bender İmam petro-kimya işçilerinin çalışma koşullarını, düşük ücretleri, baskıları protesto etmek için başlattıkları grev,
- Kerec, Fermand çikolata fabrikası işçilerinin benzeri taleplerle başlattıkları grev,
- Bakanlığa bağlı okullarda çalışan temizlik işçilerinin düşük ücretlere, çalışma koşullarına ve örgütlenme haklarının engellenmesine karşı Milli Eğitim Bakanlığı önünde gerçekleştirdikleri eylem,
- Emekli öğretmenlerin, sosyal haklardaki kesintilere, ödeneklerin dondurulmasına karşı düzenledikleri protesto,
- Keşm Adası petrol rafinerisi işçilerinin geçtiğimiz hafta gerçekleştirdikleri grev,
- Enerji sektörü işçilerinin, kötü çalışma koşullarına, düşük ücretlere ve örgütlenme haklarının gasp edilmesine karşı bakanlık önünde yaptıkları eylem,
- Telekomünikasyon sektörü işçi ve emeklilerinin tazminat ödemelerinin gecikmesi, ödeneklerin dondurulması ve sosyal hakların kesilmesine karşı Tahran, Kürdistan, İsfahan, Gilan, Erdebil, Çaharmahal, Kirmanşah, Yezd ve Loristan gibi birçok bölgede düzenledikleri eylemler.