Maraş depremlerinin yerle bir ettiği kentlerden Hatay’ın yeniden kurulması değil, doğaya-toplumsal yaşama ve tarımsal üretime zarar vereceği ayan beyan ortada olan “prestij projeleri” için milyarlar ayrılıyor. Türkiye Varlık Fonu’nun (TVF) çevre katliamına neden olacak 118 milyar liralık “Doğu Akdeniz Petrokimya Tesisi” projesi bunlardan biri.
Sayıştay’ın denetleyemediği ve AKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın başkanlığını yaptığı Türkiye Varlık Fonu (TVF) 2020’de TVF Rafineri ve Petrokimya isimli bir şirket kurdu. Birgün’den İsmail Arı’nın haberine göre bu şirket Hatay’a “Doğu Akdeniz Petrokimya Tesisi” inşa etmek için 17 Temmuz 2022’de Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) başvurusu yaptı.
Bakanlık ise depremin ardından yerle bir olan, çevreyi katledecek bu proje için 29 Mart 2023 tarihinde “ÇED olumlu” kararı verdi. Bakanlığın, bir sakınca görmediği proje, Dörtyol ve Erzin ilçeleri arasında yer alan ve özel kumlu toprağıyla endemik türlere ev sahipliği yapan alana inşa edilecek.
4 bin sayfalık ÇED raporu, 118 milyar TL harcanacak projenin çevreye vereceği zararları gözler önüne serdi. Rapor, kaplumbağalardan kum zambaklarına kadar sayısız canlının yaşam alanını nasıl etkileneceği adeta uzun bir itiraf listesi gibi.
Kertenkeleler taşınacak
Bir itirafname olan ÇED Olumlu raporunun en ilginç bölümünde bugüne dek belirlenen tek yaşam alanı Burnaz Kumsalı olan ‘İskenderun Kertenkelesi’ ayrı şekilde değerlendirildi. Proje için akıl almaz biçimde şöyle denildi: “Kertenkeleler taşınmalı. Bunun için aktivasyonun başladığı ancak üreme döneminin başlamadığı Nisan-Mayıs aylarında toplanmalı. Bu alana benzer ekolojik özelliklere sahip bir alana taşınmalı.”
ÇED raporunda tesisin getireceği sonuçlara ilişkin şu veriler yer aldı:
- Tesis, ekim yapılan ve yüzde 85’i kamulaştırılan verimli tarım arazileri üzerine inşa edilecek.
- Tesisin çevresindeki göletler, kuşların göç mevsiminde uğrak noktası.
- Bölge kaplumbağalar için de önemli bir yaşam alanı. Yeniyurt Kumsalı’nda 34 deniz kaplumbağası aktivitesi tespit edildi. Ayrıca caretta carettalar için bir yuva. Yeşil kaplumbağa ile yumuşak kabuklu nil kaplumbağaları da bu alanı kullanıyor.
- Ayrıca proje alanının 850 metre yakınında yerleşim alanları da yer alıyor.
- Nesli tehlike altındaki kum zambakları da bu bölgede.
- Endemik, soyu tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan, nadir ve koruma statüleri ulusal ve uluslararası düzeyde yüksek olan kuş türleri de yakın çevrede. Dolayısıyla, proje alanı hassas bir alan özelliği taşımaktadır.
Gerekçe: Türkiye petrokimya alanında gelişme potansiyeline sahip.
ÇED raporunda projenin gerekçesi ise şöyle açıklandı: ‘‘Petrokimya sanayi, petrol rafineri ürünleri ve doğal gazdan başlayarak plastik, lastik ve elyaf hammaddeleri ve diğer organik ara mallar üreten, ambalaj, elektronik, otomotiv ve tarım gibi diğer sektöre girdi sağlayan lokomotif bir sektör. Türkiye petrokimya alanında gelişme potansiyeline sahip.’’
Bu arada TVF Rafineri ve Petrokimya Şirketi’nin yönetim kurulu başkanlığını Bilal Erdoğan’ın Kartal İmam Hatip Lisesi’nden arkadaşı ve aynı zamanda Varlık Fonu’nun genel müdürü ve yönetim kurulu üyesi olan Salim Arda Ermut’un yaptığını hatırlatalım.
Alınteri Gazetesi 21. Yüzyıla Sosyalizmi Yazacağız!