Bir avukatın seçim gözlemleri

Av. Sevim Akat

1- Edindiğimiz bilgiye göre okulun bulunduğu seçim bölgesinde sağ eğilimli bir kitle mevcut. AKP’nin yoğun oy aldığı bir bölge. Çok erken saatlerden itibaren kurullarda yer alıyorlar ve işlerini aksatmıyorlar. Bazı sandıklarda Millet İttifakı’nın sandık kurulu üyeleri gelmiyor ya da geç geliyor.

İlk torbaların açılması, gelen pusula ve zarfların kontrolü, sayılması, tutanak defterine işlenmesi işlerine vakıf olmak gerekiyor. Sonrasında mühürlenmesi, mühürlerin doğru yerlerde olmasına dikkat edilmesi gerekiyor. Seçim listesinde kaç kişinin olduğu, kaç oy kullanamaz, kaç başka yerde görevli, kaç engelli bilgisinin olduğu incelenmeli. Altına imza atılacak her karar dikkatle okunmalı. Seçim kanunu ve YSK kararları mutlaka yanlarında bulunmalı. Tereddüt halinde bunlara bakarak karar alınması sağlanmalı. Çünkü başkan ağırlığını koyarak farklı kararlar verebiliyor. Bunun önüne geçmek önemli, Müdahale etmek için hukukçulardan yardım talep etmek önemli.

Nitekim bulunduğum okuldaki ikinci seçimde müşahitler ve avukatlar daha aktifti ve birçok sandıkta Kılıçdaroğlu daha fazla oy aldı. Müdahale ve itirazlar sonuçlara direk etki ediyor.

2- AKP, kitlesini her durumda sandığa getirecek şekilde örgütlenmiş, gözleri görmeyen, felçli, yaşlı, zihinsel engelli, hatta hastanede yatanları bile sedye  ve ambulans ile seçim sandığına getirebiliyor. Diğer siyasi parti ya da örgütlerin kitlesini getirme yönünde bu kadar aktif olmadığını düşünüyorum.

3- Cumhur İttifakı’nın üstten bakışçı ve ‘her şey bizim kontrolümüzde’ havasını sürdüren, çözüm hususunda Cumhur İttifakı’nın lehine sonuç çıkarma çabaları, çıkan sorunlarda parti avukatları ile gençlik kollarının saldırgan tavırları, Millet İttifakı okul sorumluları ile Yeşiller ve Sol Gelecek Partisi ve HDP’nin okul sorumluları ve avukatlarının çabalarıyla engellendi.

4- Kendilerini belli edecek tarzda (turuncu boyunluklu kimlik taşıyarak) çok sayıda kişi ile okul içinde dolaşarak moral üstünlük gösterisi yapıldığı gözlendi. Hem medya üzerinden kitlelere verdikleri 15 Temmuz argümanları hem de Millet İttifakı kazanırsa şiddet kullanılacağına dair kaygı artırıcı söylemler muhalefet güçlerinin daha sessiz ve sakin bir sekilde seçimi bitirme yönünde faaliyet göstermesine neden oldu.

5- Cumhur İttifakı’nın müşahitleri birbirlerini değiştirme ve tüm sandıklara yerleşme yönünden aktifler. Özelde sandık kurullarında aktifler. Diğer partililerin bir kısım üyeleri çok pasif kalıyor. Birçok sandıkta müşahitler neyin ne olduğunu dahi bilemiyor. Müdahale etmekte pasif kalıyor.

6- Kurulların oluşumunda yetkin insanların partilerce önerilmesi ve seçilen kişilerin tekrarlanan eğitimler ile bilgilerinin pekişmesinin sağlanması önemli. Zira şekil şartları seçim sürecinde çok önemli. Ancak müşahitler bir çok şeyi önemsemiyor ve kurullardaki iş bilen hırsızlar diğerlerinin gözlerinin önünde birçok oyun çevirebiliyor. Basit bir örnek verilecekse, seçim sonunda sayım aşamasına geçildiğinde zarflardan pusulalar tek tek çıkarılıp gösterilmesi gerekirken birden fazla kişi pusulaları çıkartıyor. Bu arada bir pusula yok oluyor. Gerçekten zarftan mı çıkmadı yoksa oy pusulası yok mu edildi bilemiyoruz. Her sandıktan bir oy gitse tüm sandıklardaki oy kaybını hesaplamak mümkün.

7- Özelde engellilerin oy kullandığı sandıkta (rapor ya da başkanın kanaati gereği) yanında bir kişi girmek suretiyle Cumhur İttifakı’na oy basılması sağlandı. Bu hususta müşahitler veya kurul gerekli önlemleri almadığı gibi sessiz kalınıyor. Oysa engellilik kriterleri yasada açık. Buna dikkat edilmediğinde birçok yaşlının engellinin yanında oy kullanılmaya çalışıldı. Müdahale edildiğinde yalnız oy kullanmaları sağlandı. Türkiyenin yaşlı nüfus sayısı fazla ve dindar kesim ağırlıkta bu yüzden dikkat edilmesi gereken bir kesim.

8- Kullanılan pusulaların ve zarfların sayım sonucu tutanaklar karbon özellikli olmadığından ayrı ayrı dolduruluyor ve imzalanıyor. Bu durum tutanaklarda sorunlara yol açıyor.