Zehir Gemileri İzmir’de



Söküm için Aliağa’ya getirilen üç İtalyan denizaltısının Ege Çelik Söküm Tesisi’ne ulaşması bekleniyor. Asbest ve zehirli kimyasallar taşıyan denizaltılar için ÇED yapılmadı


İtalya’dan 9 Nisan’da yola çıkarılan İtalyan donanmasına ait üç denizaltının bugün Aliağa’da bulunan Ege Çelik’e ait gemi söküm tesisine gelmesi bekleniyor. Üç denizaltıyı çekerek Türkiye kıyılarına getiren taşıyıcı gemi, seyrüsefer haritalarına göre dün saat 13.30 sıralarında Yunanistan’ın Neapoli kenti açıklarında bulunuyordu. Tümü 70’li yıllarda inşa edilen ve yüksek oranda asbest içerdikleri bilinen üç denizaltının bugün sabah saatlerinde Aliağa’da olması planlanmıştı. Söküm ihalesini alan Ege Çelik’in aynı ihale kapsamında kırımını gerçekleştireceği iki firkateyn ve iki devriye gemisi ise daha önce Aliağa’ya ulaşmıştı. Sökümü yapılacak tüm gemilerin yüksek miktarda asbest ve başka zehirli kimyasal maddeler taşıdığı belirtiliyor.

2022’nin Temmuz ortalarında da Brezilya donanmasına ait savaş gemisinin İzmir Aliağa’da sökülmesine hükümet onay vermiş fakat çevre örgütleri ve sendikalar ile TTB’nin tepkisiyle bu karardan dönülmüştü. 

Uzmanlar, bu tür gemilerde asbestin yanı sıra arsenik, kurşun ve diğer ağır metaller ile çeşitli zehirli kimyasallar bulunduğuna dikkat çekerek, gemi sintinelerinden çıkan petrol bazlı katı ve sıvı atıkların da kıyı kirliliğine etkisini hatırlatıyor.

İtalyan donanmasına ait üç denizaltı, Carlo Fecia di Cossato, Leonardo da Vinci ve Guglielmo Marconi 9 Nisan günü İtalya’nın Tino Adası’nda bir taşıyıcı gemiye yüklenerek Türkiye’ye doğru yola çıktı. İtalyan Deniz Kuvvetleri’ne 1979 ve 1981 yılları arasında teslim edilen üç muharip denizaltının yanı sıra dört askeri gemi de aynı kapsamda Türkiye kıyılarına getirildi. Yedi gemiyi kapsayan ihaleyi Ege Çelik şirketi 1,7 milyon avroluk teklifiyle kazanmıştı. Ege Çelik İzmir Aliağa’daki tersanesinde asbest yüklü bu gemilerin sökümüne girişecek.

Greenpeace ve Gemi Söküm Platformu’ndan açıklama

Greenpeace İtalya ve NGO (Gemi Söküm Platformu), İtalyan Donanmasına ait gemilerin Aliağa’da çevresel etki değerlendirmesi yapılmadan sökülecek olmasına tepki gösterdi. Yapılan ortak açıklamada, İtalyan Savunma Bakanlığı’nın, gemi sökümünü teslimat tamamlanırken rapor etmesinin kabul edilemez olduğu vurgulandı.

Açıklamada, Gemi Söküm Platformu tarafından Aralık 2023’te hazırlanan rapor hatırlatılarak, Aliağa’daki geri dönüşüm tersanelerinin çevresel etki değerlendirmesi gerekliliklerinden muaf olduğu ve yüksek düzeyde hava, toprak ve su kirliliğinin yanı sıra asbest yönetimi ve işçi sağlığı ve güvenliği konusunda ciddi düzensizliklerin olduğu vurgulandı.