‘Normalleşiyoruz’: AVM’ler açılıyor!

Emperyalist kapitalist sistemin yapısal krizinin üstüne binen pandemi, onun sınırlarını tüm çıplaklığıyla ortaya serdi. Başından beri “her şeyden önce ekonomi” dedikleri ve buna uygun davranarak işçi sınıfını tüm yasaklardan muaf kılıp, üretime koştukları halde sistemin doğası gereği teklemesi engellenemedi. Birçok sektör adeta dibi buldu. Perakende satış, e-ticaret, gıda (ki o bile işyerlerinin kapanmasıyla eski performansının altına düştü) kargo-dağıtım gibi belli başlı sektörler işin doğası gereği süreçte sermayelerini büyütürken, kilit sektörler zınk diye çakılıp kaldı.

Bu gerçek karşısında hızla “normale dönüyoruz” denilmeye başlandı. Ölüm ve vaka sayıları Türkiye gibi ülkelerde aniden düştü. Mayıs’tan başlayarak hangi işyerlerinin kademeli olarak açılacağı konuşulur oldu. Hükümet bu “normalleşme”ye bir ad da buldu: Kontrollü sosyal hayat. Sorumluluğun halka yüklendiği bir plan da yapıldı. Keza benzini artı değer sömürüsü olan sistemin bu duraklamayı daha fazla kaldıracak kapasitesi yoktu.

Dünya çapında gündeme gelen “normalleşme” ekonomilerdeki kilit sektörlerden başlayarak planlanmaya başlandı. Bu planlar içinde işçilerin nasıl bir çalışma düzeninin olacağı yok tabi.

Türkiye ekonomisini beton ve AVM temeline dayandıran AKP’li hükümet de bu kapsamda ilk iş olarak otomotivden sonra AVM’lerin açılması startını verdi.

AVM’ler salgında en önemli risk alanları oldukları halde bizzat Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak’ın talimatıyla açılacak! Neden? Yanıt herkesin malumu aslında: Beton patronlarının paranın dönmemesine daha fazla tahammülü yok!

AVM’lere ilişkin kısa bir döküm bile bunu net bir şekilde anlatıyor:

Maltepe Park: İstanbul’un Asya yakasında 2013 yılında yapılan genişleme ve renovasyon çalışmaları sonucu Maltepe Park, 225 mağaza, 2 bin kişi kapasiteli büyük AVM’lerden biri. AVM’nin sahibi AKP’ye yakınlığıyla bilinen Rönesans.

İstinyePark: Orjin Group ile Doğuş Holding ortaklığının. Orjin Group’un ortakları Zafer Kurşun ve Zafer Yıldırım. Doğuş Holding’in sahibi ise bilindiği üzere Ferit Şahenk.

Optimum: Rönesans Holding’e ait bir diğer AVM. Ataşehir  E-5 karayolunun üzerinde 2008 yılında açılan AVM’yi yılda 13 milyon kişi ziyaret ediyordu. Üstelik sadece İstanbul’da da değil. Ankara ve İzmir’de de Optimum mağazaları bulunuyor. İkisi de kentin en büyük AVM’lerinden.

Vadi İstanbul: Artaş İnşaat ve İnvest İnşaat ortaklığında Evyap arazisi üzerine kurularak işletmesi dünyaca ünlü Galeries Lafayette’e verildi.

Ankamall: ANKAmall Alışveriş Merkezi’nin 1. Etabının yüzde 30,26’sı Migros Türk T.A.Ş.,  yüzde 69,74’ü Yeni Gimat GYO A.Ş. yatırımıyla gerçekleşti. Alışveriş merkezinin 2. Etabı tamamen Yeni Gimat GYO A.Ş.’ye ait. Yönetimini ve kiralamasını Ece Türkiye Proje Yönetimi A.Ş.’nin üstlendiği ANKAmall Alışveriş Merkezi, kentin en büyük alışveriş merkezlerinden.

Agora İzmir: Odak Group bünyesinde yer alan Agora Alışveriş Merkezi kentin büyük AVM’lerinden biri. Odak Grup Yönetim Kurulu Başkanlığı’nı ise Gürcan Oral yapıyor.

Akasya Acıbadem: Sinpaş, Akiş (Akkök Holding), Yıldız Holding (Ülker), Doğu-Batı Group ve Corio ortaklığıyla yapıldı. Yıldız Holding daha sonra hisselerini Akkök grubuna sattı. Sinpaş’ın sahibi Avni Çelik. Akmerkez’in kurucu ortaklarından Rıfat Hasan da Akasya Acıbadem’in kurucu ortakları arasında.

Atakule: Ankara’nın ilk AVM’si olan Atakule’nin Yönetim Kurulu Üyesi ve Genel Müdürü Mehmet Arpacı. Atakule GYO Yönetim Kurulu Başkanı ise İsmail Tarman.

Next Level: AKP’li Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, 2013’te büyük bir törenle açtığı Ankara’daki ‘Next Level’ alışveriş merkezine, Varlık Fonu’na devredilen Ziraat Bankası tarafından el konuldu. AVM, Pasifik İnşaat’a aitti.

A City: Ankara’daki A City AVM’nin sahibi  Birol Ceyhan.

Cevahir: Cevahir AVM İbrahim Cevahir’in şirketi Cevahir Holding’e aitti. 2007 yılında Cevahir fon kaynağı Kuwait Investment Authority olan St Martins Property’e satıldı.

Capacity: Uzman İnşaat, Keleşoğlu İnşaat, Gül İnşaat, Beyaz İnşaat ve Zirve İnşaat ortaklığıyla kuruldu.

Akmerkez: Akkök, Tekfen ve İstikbal’in kurduğu Akmerkez’in yüzde 50.82’si halka açıldı. Akkök, Tekfen’in ortaklığı sürüyor. Akkök holding Dinçkök ailesine ait. Raif Dinçkök tarafından kurulan Akkök holdingin yönetim kurulu başkanı Ali Raif Dinçkök.

City’s Nişantaşı: AVM’nin sahibi Gülaylar Grup. Sahibi Mehmet Gülay olan Gülaylar Grup, Meydan Ümraniye’yi de almıştı.

Mall of İstanbul ve Torium: Aziz Torun’un şirketi Torunlar Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Mall Of İstanbul’un sahibi. Torun’un Torium ismiyle de alışveriş merkezi bulunuyor.

Forum İstanbul, Forum Ankara, Forum İzmir: Multi Development Türkiye’ye ait.

Trump Towers: Donald Trump’un inşaat şirketi Trump işbirliğinde yapılan Trump Towers, Aydın Doğan’a ait.

Özdilek Park: Özdilek Park tekstil şirketi Özdilek Holdinge ait.

Kanyon: Kanyon alışveriş merkezi Eczacıbaşı Topluluğu ile İş GYO ortaklığının.

Palladium: Tahincioğlu, Gençoğlu ve Nora Yapı tarafından hayata geçirildi. Tahincioğlu Holding’in başında Özcan Tahincioğlu bulunuyor. Gençoğlu Holdingin sahibi ise Turhan Gençoğlu.

Capitol: Capitol, Aksoy Group’a ait.

Galleria: Galleria Alışveriş Merkezi Dati Yatırım Holding’in. Ortakları arasında Fuat Miras, Eşref Cerrahoğlu ve Metin Kalkavan bulunuyor.