Kültür/Sanat

“Ölümün Ağzı” romanını maden emekçilerinin yüzyıllar boyunca hiç değişmeyen kaderlerine ilişkin belgesel bir anlatı olarak da okumak gerektiğini düşünüyorum. Kitap İrfan Yalçın’a 1980 yılı TDK (Türk Dil Kurumu) Roman Ödülü'nü kazandırmıştır.

Dünyaya eşitlik temelinde bakan okurlar için halkların sevda için dağa çıkıp ateş yakabileceğini masal tadında duyumsayıp ders çıkarabileceği muazzam güzel bir kitap olmuş.

“Yatak Odası Dersleri”, gündelik hayatın perdesi ardındaki güçlü duyguları, zorlu çatışmaları ve “insancıl zaafları gözler önüne seriyor.

Kitap 1890'ların Amerika'sını anlatmaktadır. O dönem Amerika'da büyük bir kriz yaşanmıştır. Jack London o yıllarda bir hobo yani serseri olmak zorunda (!) kalmıştır. Kitapta bizatihi Jack London'un ağzından hoboların hayatlarını okuyoruz.

Politik argümanların, olayların, varoşların romanlaştırılmış gerçek öyküsüdür okuyacağınız. Bir mahalle nasıl kirlenir ve yozlaşılır, bağrındaki ileri unsurların nasıl sindirildiğini ve koparıldığını akıcı bir dille işte bu kitapta okuyacaksınız.

Necati Cumalı hikayelerinin eksen noktası olarak kadın ve Urla seçilmiştir. Cumalı, Anadolu'da kadın kavramına karşı takınılan tavrı, kadını isteği dışında bir yerlere sürükleme eğilimini, abartmalara kaçmadan vermektedir.

Göçmenlik ve dışlanmışlık meselesi romanın ana hatlarını oluşturuyor. Alt metinler yazarın yeteneğiyle ince ince işlenmiş. Bazı toplumsal düşünce ve yaklaşımların aslında ne kadar çarpık olduğu bir çocuğun gözünden etkileyici ve basit cümlelerle anlatılmış. Sürükleyiciliği hiç azalmadan alıp götürüyor insanı...

Kitap, yazarın diğer tüm eserlerinde olduğu gibi bunda da başından sonuna kadar akıldan çıkmayan tespitler içerir, sadece Angel Dayı üzerinden bile İstrati'nin hakkı verilmemiş büyük bir filozof olduğu sonucuna ulaşılabilir.

Aralık ayında geçim sıkıntısı nedeniyle intihar eden bağlama sanatçısı Duran Ay’ın ardından bu sefer de sanatı dışında hiçbir geçim kaynağı olmayan Erdem Tupuz hayatına son verdi

Sabahattin Ali'nin bu romanı vesilesiyle, içinde yaşadığımız toplumun yitirilmiş değerlerine bu kadar yabancılaştığını görmek gerçekten çok acı.