Etiket Arşivleri: Paris Komünü

Komün tipi devletin ayırt edici özellikleriyle 20. yüzyıldaki sosyalizmi inşa yönelimlerimizin gelişim seyri yan yana getirildiğinde karşımıza bariz bir çelişki çıkar. Çelişki, üzeri örtülemeyecek kadar açık ve büyüktür. Dolayısıyla onu tespit edip dile getirmek marifet sayılmaz. Asıl problem -ve ayrışma- bu çelişkiyi doğuran nedenlerin tespiti yanında ondan hangi sonuçların çıkarıldığında …

H. Selim Açan 20. yüzyıldaki sosyalizmi inşa pratiklerinin Marksist teoriye uygunluğu ekseninde bir tartışmada özellikle iki nokta öne çıkar: Tek ülkede sosyalizmi inşa yöneliminin doğruluğu-yanlışlığı ile devlet konusundaki pratiğin seyri. Bazı eleştiriler bu ikisi arasında dolaysız bir neden-sonuç ilişkisi görürler. Proletaryanın bilimsel sosyalizm öğretisinin temellerini atan Marx ve Engels, muzaffer …

12 Haziran Cumartesi günü Avusturya’da kadınlar; toplumsal eşitsizlik ve kadın emeğinin görünmezliğine, değersizleştirilmesine karşı “Büyük Soyguna Karşı Kadınlar Grevde” diyerek Graz, Innsbruck ve Viyana’da sokaklardaydılar.

Paris Komünü’ne pekçok kadın katıldı. Sadece eşlerine, sevgililerine, baba ve kardeşlerine yardımcı olarak, sadece yemek yaparak, bakım ve onarım işleriyle ugraşarak değil. Elde tüfek, boyundan kemere fişeklik, kemerinde dönemin en etkili patlayıcıları, birer savaşçı olarak da... Bunların içinde günümüzde bile ismi unutulmayan Louise Michel’dir. Bunun birçok nedeni var elbette.

18 Mart 1871 sabahı, Paris gök gürültüsüyle uyandı: Yaşasın Komün! Sadece 72 gün yaşayabilen ilk işçi devleti gözlerini bu haykırışla açtı dünyaya. Barikat başlarına çıktı paçavralar içindeki proleterler, kadınlar silahlandı, çocuklar geleceklerine atıldılar... Geçmişten geleceğe, hem ders hem coşku taşıdı katledilen isyancıların kanlarının kızıla boyadığı dünya!

İnsanlığın birikerek gelen, devrimlerle birlikte sıçrayan kolektif aklı, onun büyüklüğü, derinliği, karşı konulmazlığı ve yenilmezliği. İşte, insana yokoluş karşısında kendisini güçsüz ve çaresiz hissettirmeyen, tersine güç ve güven kazandıran en önemli şey bu oluyor. Kendisini her büyük devrimle, milyonların enerjisi ve katılımıyla büyüten bu dönüştürücü akıl, geleceğin de mimarı.

“Kadınların 'artık yeter' dediği gün eski dünyaya iyi bakın. Bu kadınlar gevşemeyecek. Kuvvet içlerinde barınıyor, daha yorgun düşmediler... şimdiye kadar olanlardan bıkmış kadınlar ayağa kalktıklarında onlara iyi bakın. O gün, bu [dünya] sona erecek ve yenisi başlayacak.”

Her şeyi bu kriz başlamadan önceki haline döndürmek istediğimizi söylemek yerine, belki de şunu söylemeliyiz: Neden tamamen farklı bir toplumsal düzen oluşturarak bu krizden çıkmıyoruz?

Komün, Paris işçi ve emekçilerinin yabancılaşmadan ve şeyleşmeden kurtuldukları bir andır