Etiket Arşivleri: Troçki

O mektup bu açıdan da sağlıklı bir Lenin’i yansıtmaz. Dahası Lenin’in onu bu amaçla yazdırdığı bile şüphelidir

H. Selim Açan Diğerleri farklı mıydı? Tarihçi Stephen Kotkin’in aktardığı şu bilgi, İç Savaş’la birlikte güç kazanan bürokratik merkeziyetçi eğilim ile tam karşıtı kafa karışıklığının boyutlarını görmek açısından ilginç olduğu kadar da sarsıcıdır: “Yevgeny Preobrazhensky (ki 1920 sonlarına kadar fanatik bir Troçki yandaşıdır, onunla yolunu 1929’da ayırır, özeleştiri yaparak partiye …

Tartışılması gereken noktayı komünist bir partide hangi biçimde olursa olsun “halef tayini” gibi bir yaklaşım ve uygulamanın olup olamayacağı, isterse Lenin yapsın bunun savunulup savunulamayacağı oluşturur. Tutarlı bir Marksist yaklaşım açısından bu sorunun tek bir yanıtı vardır: Hayır ve asla!..

Lenin’in Stalin’i “yoldaşlarla ilişkilerinde kabalıkla” suçladığı mektubu yazdırmaya başlamasından bir gün önce (22 Aralık 1922) Stalin’le Krupskaya arasında çok şiddetli bir tartışma yaşanır.

Lenin dahi olsa komünist bir partide “halef” ya da “vasi” tayininin Marksizm’in özüne ve tarihsel amaçlarına aykırılığı çok açık olduğu halde bu masal Marksist olduğunu iddia edenler arasında bile alıcı bulur. Ne var ki, 1990 sonrası yayımlanan tarih araştırmaları bu sürecin arka planını aydınlatmakla kalmaz; yıllardır sakız gibi çiğnenen bu ve benzer iddialara neden kuşkuyla yaklaşmamız gerektiğini hatırlatır.

H. Selim Açan, 'Bilince Dönüşen Zorunluluk' kitabında Marksist-Leninist bakışıyla tarih bilgisi ve tarih bilinci arasındaki ilişkinin nasıl kurulması gerektiğini anlatıyor.

Açıkçası bu kitabı eline alacak okuyucu, kitabı okurken yazarın yazma süreci ile karşılaştırılamasa bile, her şeyden önce konuya dair kendi tarihsel bilinci ile ciddi bir emek harcayarak hesaplaşmak zorunda kalacaktır.

Beni bu konuda yazmaya iten neden, yıllardır her fırsatta dile getirdiğim gibi tarihsel bakımdan ömrünü çoktan doldurmuş bir sistem olarak emperyalist kapitalizmin insanlığa ve doğaya yeni acı ve felaketler yaşatmaktan başka verecek bir şeyinin kalmadığını düşünenler her geçen gün çoğaldığı halde sosyalizmin bu muhalif kesimler içinde dahi hâlâ bir alternatif olarak görülmemesi.

Sovyet tarihi konusunda uzman tarihçi Stephen Kotkin’in üç ciltlik Stalin biyografisinin ilk cildi İletişim Yayınları tarafından yayımlandı. Kotkin tarihe 'Lenin’in Vasiyeti' olarak geçen, Stalin’in genel sekreterlikten uzaklaştırılması tavsiyesini verdiği ünlü mektubun sahte olabileceğini iddia ediyor.