Alınteri Gazetesi 21. Yüzyıla Sosyalizmi Yazacağız!
Müzisyen Gaye Su Akyol’un ‘ruging’ adlı Twitter kullanıcısının, ‘kocam isterse çalışabilir’ paylaşımını alıntılayarak, ‘plajda üstsüz erkek perdesiz eve benzer. Ya satılıktır ya kiralık’ diye yazmasının ardından aralarında erkeklerin de olduğu binlerce adres; cinsiyetçi dili, dayatılan gerici toplumsal normları erkeklere uyarladıkları ironik paylaşımlarla dile getirdi. 3 Haziran’da başlayıp, herhangi bir etiket kullanılmadan yapılan paylaşımlar dün itibariyle “erkekleryerinibilsin” etiketiyle bir sosyal medya hareketine dönüştü ve kısa sürede on binlerce paylaşım yapılarak bu etiket TT oldu. İçeriklerin ezici bir kısmı AKP’li yıllardaki kadın düşmanı söylemleri kapsıyordu. Çok sayıda ünlü ismin, CHP’li belediye ve yöneticilerin de dahil oldukları paylaşımlarla ilgili AKP’nin kadın sorununa ayar çekme misyonu üstlenen Kadın ve Demokrasi Derneği’ni (KADEM) onaylamayıp reddettiklerini açıklama gereği duyacak şekilde rahatsız etti.
Erkekleri hayatları boyunca maruz kalmadıkları bir dille düşünmeye zorlayan, dile yerleşmiş cinsiyetçi ayrımcılığı ironik bir şekilde ortaya koyan bu paylaşımlar dün itibariyle #erkekleryerinibilsin” tagıyla bir kampanyaya dönüşürken pek çok gerçeğin de tercümesi oldu. En başta da kadınlara dönük ayrımcı-cinsiyetçi-ezici dilin kapsamını ortaya koyduğu gibi, çok geniş kadın kitlelerinin bu dilden, bu yaklaşım ve norm dayatmalarından nasıl bıktıklarını da açıkça gösterdi.
Kısa sürede oldukça zengin, mizah yönüyle parlak binlerce ironik paylaşım yapıldı. Her paylaşım aynı zamanda dile yerleşen cinsiyetçiliğin ya da toplumsal cinsiyet rolleri olarak kavramlaştırılan eşitsizliklerin nasıl bir sınıfsal-toplumsal arka plana sahip olduklarını ve dilin de aslında o balçığın temizlenmesiyle yeniden inşa edilebileceğini hissettirdi. Kampanyayı başlatanlar bu dilin mizahla-ironiyle değiştirilebileceği, toplumsal cinsiyet rollerinin bu yaklaşımlarla parçalanabileceği naif yaklaşımına rağmen…
Ayrıca mizah ve ironi için kadınların ya da paylaşım yapan adreslerin çok da çaba harcamasına gerek olmadığı görüldü. Keza kökleri binlerce yıllık derinlikte olan bu eşitsizlik ve ayrımcılığın özellikle AKP’li yıllarda artık çetelesi bile tutulamayacak bir “zenginlikle” yeniden yeniden üretildiği görüldü. Mizah denilen şeyin esas olarak AKP’li isimlerin ve onların ideolojik-kültürel hegemonya aygıtlarının son yıllarda kadına dönük düşmanca saldırganlıklarının tersine çevrilmesiyle üretildiği farkedildi. Binlerce yıllık toplumsal cinsiyet rollerinin son 18 yıllık AKP’li dönemde nasıl bir saldırganlıkla yeniden üretildiğini çarpıcı bir şekilde bir kez daha hatırlattı.
21’inci yüzyılda değişen toplumsal ilişkiler içerisinden bu cenahın en tahammülsüz davrandığı konulardan biri kadınların kazandıkları nispi özgürleşmeydi. Kadının gülme biçimine, kaç çocuk doğurup doğurmayacağına, evlilik yaşına, aile içindeki rollerine, sokakta dolaşıp dolaşmayacağına, çalışıp çalışamayacağına, erkeği nasıl memnun edeceğine hatta şiddet görmemesi için dayatılan o rollerin harfiyle yerine getirilmesine kadar aklımıza gelebilecek her konuda binlerce yıllık rolleri en saldırgan biçimde yeni durum içinden üreterek dayatmalarının ironinin diline çevrilmesi belli ki en başta bu cenahta rahatsızlık yarattı.
Sosyal medyada bir harekete dönüşen “erkekleryerinibilsin” paylaşımlarının AKP’yle doğrudan ilişkisi, AKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın kızı Sümeyye’nin yönetiminde olduğu Kadın ve Demokrasi Derneği’nin (KADEM) rahatsız olmasına neden oldu.
Kadın hareketinin toplumsal önemini gören ve bu harekete rejim cephesinden ayar çekme misyonuyla hareket edip, rejimin “modern” vitrini olmaya çalışan KADEM, bizzat temsil ettiği rejimin kadın sorunu kapsamındaki pratiklerinin ironinin diline çevrilmesinden duyduğu rahatsızlığı bir açıklamayla dile getirdi:
“Adalet ve hakkaniyet ölçüsünde kadın ve erkeğin toplum içindeki varlığı, karşılıklı saygı ve anlayıştan geçer. Bir empati vurgusu olarak ortaya çıkan #erkekleryerinibilsin akımı inandığımız değerleri zedeleyecek boyuta ulaşmıştır. Bu durumu kınıyor ve reddediyoruz.”
KADEM gibi misyonu belli bir kurumun bile bu gericiliğin hışmından kurtulamayarak, söylemlerine malzeme edildiği bu koşullarda yapılan bu açıklama da başka bir ironi oldu!