Alınteri Gazetesi 21. Yüzyıla Sosyalizmi Yazacağız!
Ekonomik krizle birleşen pandeminin ağır yıkımını yaşayan toplumsal kesimlerden biri olan esnaf, borç ve haciz sarmalıyla boğuşup dururken “önlemler”in acısı hiçbir destek sunulmayan küçük esnaftan, işçi ve emekçilerden çıkarılıyor.
Ya virüsle ölüm ya açlık ikilemine sürüklenen işçi ve emekçilerden farklı olarak kahvehanesi, lokantası kapatılan esnafın açlıktan başka seçeneği yok. Borçla ayakta kalmaya çalışanlar aldıkları kredileri ödeyememe riskiyle karşı karşıya kalıyor. Borç ve haciz sarmalıyla boğulan, çıkış yolu bulamadığı için bunalıma giren esnaf intihara yöneliyor. Nisan ayında aynı gün içinde borç batağındaki dört esnafın intihar haberleri düştü basına.
Dün Urfa’nın Haliliye ilçesine bağlı Devteyşti Mahallesi’nde 29 yaşındaki İsa Değerli adlı esnafın ekonomik açmazdan dolayı yaşamına son verdiği haberi düştü ajanslara.
2021’in ilk dört ayında en az 434 kişi yaşamına son verdi. Ocak ayında 94, Şubat ayında 99, Mart ayında 112, Nisan ayında da 129 kişi devletin politikaları kaynaklı ekonomik kriz nedeniyle intihar etti.
Cumhuriyet’ten Şehriban Kıraç’ın haberine göre, Salgının da derinleştirdiği ekonomik kriz, icra ve iflas dosyalarını patlattı. İcra dairelerine günlük gelen dosya sayısı 1100’ü aştı. TESK verilerine göre 2021’in ilk çeyreğinde işyerini kapatan esnaf sayısı yüzde 11 artışla 29 bin 37’ye yükseldi.
Kapısına kilit vuran esnaf sayısı bu yılın ilk çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 11 artışla 29 bin 37’ye yükseldi. Pandemi ile geçen 2020 yılında 99 bin 588 esnaf kapandı. Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu (TESK) verilerine göre, 2021’in ilk çeyreğinde kapıya kilit vuran esnaf sayısı 29 bini aştı.
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği verilerine göre, yılın ilk çeyreğinde tasfiye olan şirket sayısı yüzde 3.2’lik artışla 4 bin 620’ye çıkarken, aynı dönemde 2 bin 694 şirket de kapısına kilit vurdu. Yılın birinci çeyreğinde kapanan gerçek kişi ticari işletme sayısı ise geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2’ye yakın artışla 7 bin 616’ya yükseldi.
BORCA SARILDILAR
Şirket ve esnaf sayılarındaki kapanmalar artınca işsiz kalanların sayısı da çığ gibi büyüyor. Mart 2021 döneminde mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsiz sayısı 9 milyon 204 bine yükseldi.
Bu dönemde gemiyi yüzdürmek için borca sarılan binlerce işletme, borcunu döndüremediği için batıyor. 2020’nin ilk çeyreğinde toplam KOBİ kredileri 662 milyar 540 milyon TL iken bu rakam bu yıl aynı dönemde 879 milyar 284 milyon TL’ye yükseldi.
‘ESNAFIN BORÇLARINI ERTELEYİN’
Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken, İçişleri Bakanlığı’nın genelgeyle duyurduğu kademeli normalleşme sürecine ilişkin yaptığı açıklamada, salgınla ilgili faturanın “yine esnaf ve sanatkâra çıkarıldığına” dikkat çekti.
Covid-19 salgını nedeniyle sıkıntı yaşayan esnafa karşılıksız hibe desteği verilmesi ve tüm borçlarının yıl sonuna kadar faizsiz ertelenmesi konusunda hükümete bir kez daha çağrıda bulunan Palandöken şunları söyledi:
Son 14-15 aydır uygulanmakta olan kapanmalarda fatura esnafımıza çıkarıldı. Verilen destekler çok yetersiz kaldı. Borçlar hep faizli ertelendi. Artık karşılıksız hibe desteği ve tüm borçların faizsiz yıl sonuna kadar ertelenmesi kaçınılmaz oldu. Çünkü bu yükü esnafımız artık kaldıracak durumda değil. Ulaştırmada çalışan esnafımız da özel desteklenmelidir.