Sökümü İzmir Aliağa’da gerçekleştirilmek üzere Brezilya’dan yola çıkan ancak toplumsal tepkiler üzerine izni iptal edilince geri dönmek zorunda kalan zehir yüklü gemi Nae Sao Paulo’nun Brezilya donanması tarafından ülkenin karasuları dışında, Atlantik Okyanusu’nda batırılmak istendiği öğrenildi
İçinde yüzlerce ton asbest bulunduğu bilinen Brezilya menşeili eski uçak gemisi Sao Paulo Bakanlığın onayı ile sökümü İzmir Aliağa’da gerçekleştirilmek üzere yola çıkmıştı. Geminin gelişine karşı Aliağa’da günlerce süren bir eylem gerçekleştirilmiş, Türkiye genelinde büyük bir kamuoyu tepkisi oluşmuştu. Tepkiler üzerine Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı kararı ile İzmir’e girişi engellenmişti.
Tehlikeli atık madde barındırdığı için Brezilya’ya yanaşması engellenen Sao Paulo’nun haklarını SÖK Denizcilik’ten kağıt üstünde devralan offshore şirketi MSK Denizcilik Hizmetleri ve Ticaret Ltd. Şirketi Brezilya Çevre Bakanlığı ve Donanması’na geçtiğimiz günlerde yasal anlaşmazlıklar nedeniyle gemiyi denize terk edeceğini bildirmişti. Brezilya Çevre Bakanlığı, 10 Ocak’ta şirketin gemiyi terk etme konusundaki bildirimini paylaşırken kendi kanunlarına göre geminin ‘atık seti’ olarak belirlendiğini ve Brezilya’da sökümü için bir tersanenin bulunmadığını belirtmişti.
Brezilya’da yapılan son seçimlerde Lula da Silva faşist Jair Bolsonaro’yu yenmiş ve yemin ederek göreve başladığında Bolsonaro taraftarlarının darbe girişimiyle karşı karşıya kalmıştı. Ülkedeki bu siyasi hareketliliğin zehir yüklü geminin akıbetini de belirsizleştirdiği belirtiliyor.
‘Donanma gemiyi batıracak’ iddiası!
Gerçek İzmir’deki habere göre bünyesinde tonlarca atık madde bulundurduğu bilinen gemi hakkında içinde Belçika merkezli NGO Shipbreaking Platform (Gemisöküm Platformu) ve Basel Action Network (Basel Eylem Ağı), İstanbul İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi, Brezilya Asbest Mağdurları Ağı, Fransa Asbestin Yasaklanması Ağı ve Henry Pézerat Halk Sağlığı Derneği taban çevre ve emek örgütleri tarafından son üç günde üst üste “acil” ibareli iki basın açıklaması yayınlandı.
Basın açıklamalarında Brezilya donanmasının Sao Paulo’nun ülke karasularına girmesini ve burada batmasını engellemek istediği ve toksik maddeler içeren gemiyi Brezilya karasularının açığında batırmak istediği kaydedildi. Bu bilgi, Brezilya Çevre Bakanlığı’nın ihalelere dair belgelerin paylaşıldığı açık veri tabanına yüklenen bir toplantı tutanağında yer alan bir Donanma mensubunun ifadesine dayandırıldı. Geminin hali hazırda eski römorkörüne artık bağlı olmadığını ve başka bir römorkör tarafından Brezilya karasularının açığına çekilmeye başlandığı, bunun da isteyerek batırılma şüphelerini artırdığı belirtildi.
Yazıda çevre ve emek haklarını savunan bu ağların Brezilya Donanması’nın bu eğilimi karşısında şok olduğu ve geminin ayrıca bir cebir uygulanmadığı takdirde kendiliğinden bir batma tehlikesi içerisinde olduğuna ikna olmadıkları belirtildi. Geminin gövdesinde hasarlar olduğu bilinmesine rağmen donanmanın 3 aydır geminin Brezilya’da herhangi bir askeri limana çekilmesine izin vermediği, Pernambuco Eyalet Yönetimi’nin geminin özel limanlara çekilmesine izin vermemesinin seyredildiğini ve geminin Brezilya’ya dönüp incelenmesini engellemek için donanmanın Atlantik Okyanusu’nda gemiyi batırmak istediği şüphesi olduğu ifade edildi.
“Donanmanın geminin dönmesini istemediği açık”
Yazıda çevre örgütlerinden Basel Action Network’un (Basel Eylem Ağı) direktörü Jim Puckett’in görüşlerine yer verilirken Puckett yazıda donanmanın SÃO PAULO’nun Brezilya’ya dönmesini istemediğinin açık olduğu ve bir bahane bularak onu batırmak istediğini belirtti. Puckett yazısında Lula’nın müdahale etmemesi durumunda büyük bir çevre suçunun işleneceğine dikkat çekti.
‘Devlet destekli çevre suçu’’
NGO Shipbreaking Platform’un kurucularından İngvild Jenssen ise Lula’ya müdahale çağrısında bulundu geminin Rio De Janerio’ya geri getirilmesi gerektiğini belirtti. Jenssen söz konusu yazıda tehlikeli maddelerle dolu uçak gemisini batırmanın devlet destekli bir çevre suçu anlamına geleceğini belirtti.
Brezilyalı bakanlara mektup!
Gemisöküm Platformu ve Basel Eylem Ağı ile birlikte hareket eden İşçi Sağlığı ve İŞ Güvenliği’nin (İSİG) de içinde bulunduğu bileşenler ise Brezilya İklim Değişikliği Bakanı Marina Silva ve Çevre Bakanı Rodrigo Agostinho’ya bir mektup gönderdi.
Londra protokolü ihlali!
Mektupta Sao Paulo uçak gemisi ile ilgili yaşanan gelişmelerden dolayı endişe duyulduğu belirtilirken geminin 28 Eylül’de geri dönüşüne başladığı fakat donanmanın geminin güvenli bir şekilde demirlemesi için bir hamle yapmadığının altı çizildi. Güvenli dönüşün Basel Sözleşmesi’nin gerekliliği olduğunun vurgulandığı mektupta geminin kasıtlı olarak batırılmasının ise Londra Protokolü’nün açık bir ihlali olacağı vurgulandı.
8 maddelik çağrı
Yazıda geminin limana yanaşması için hareket geçilmesinin aciliyet kazandığı vurgulanırken sorumluluğun Brezilya Hükümeti’nde olduğu belirtildi ve Brezilya Hükümeti’ne harekete geçmek için 8 maddelik bir çağrıda bulunuldu.
Alınteri Gazetesi 21. Yüzyıla Sosyalizmi Yazacağız!