Alınteri Gazetesi 21. Yüzyıla Sosyalizmi Yazacağız!
Hindistan’da gençler, sınav sorularının sızdırılmasına karşı haftalarca sokaklardaydı. “Hamamböceği” (Cockroach Janta Party) (CJP) Hareketi, eğitimdeki usulsüzlüklere ve sistematik hesap verebilirliğe dikkat çekti. Hükümet, başkent Yeni Delhi’de mobil interneti defalarca kesti. Ama Z kuşağı, bu yeni nesil direnişte iletişim için Bluetooth mesh teknolojisini kullanan Bridgefy, Briar ve Bitchat gibi uygulamalara yöneldi.
Nasıl çalışıyor?
Bu uygulamalar, WhatsApp veya Signal’den farklı olarak 4G, Wi-Fi veya hücresel şebekeye ihtiyaç duymaz. Telefonlar, Bluetooth Low Energy (BLE) ile birbirine bağlanır ve her cihaz bir aktarma noktası (relay) görevi görür. Mesajlar, elden ele “zıplayarak” (hop) kalabalık içinde ilerler. Ne kadar çok kişi kullanırsa ağ o kadar güçlenir; tek bir Bluetooth menzili (yaklaşık 100 metre) ötesine bile ulaşmak mümkün olur. Briar gibi uygulamalar Tor ağı üzerinden çevrimiçi, Bluetooth ve Wi-Fi üzerinden çevrimdışı çalışır. Bitchat ise telefon numarası, e-posta veya merkezi sunucu gerektirmez.
Neden izlenemiyor?
Bu ağlar merkezi bir sunucu kullanmadığı için polisin standart taktikleri (ISP metadata analizi, şirketlere başvuru) işe yaramaz. Mesajlar uçtan uca şifreli olduğundan içerik okunamaz. Araya giren telefonlar mesajları anonim olarak iletir, kimin gönderdiğini veya okuduğunu tespit etmek neredeyse imkânsızdır. Polisin tek seçeneği kalabalığı dağıtmaktır. Bu yüzden hükümet, Jack Dorsey’in geliştirdiği Bitchat’ın GitHub’dan kaldırılmasını istedi, ancak kodu zaten yayıldığı için yeni sürümler çıkmaya devam ediyor.
Bu teknoloji ilk kez 2019 Hong Kong protestolarında dikkat çekti, ardından Myanmar, İran, Nepal ve Tayland’da da kullanıldı. Hindistan’da ise gençler, bu araçları tıbbi yardım koordine etmek, polis barikatlarını paylaşmak ve yürüyüş rotalarını değiştirmek için kullandı.
Haftalarca süren direnişin ardından Eğitim Bakanı Dharmendra Pradhan istifa etti. Gençler, internet kesintisine ve dijital gözetime rağmen seslerini duyurmayı başardı. Bu, yeni nesil direnişin sadece sokakta değil aynı zamanda teknolojide de nasıl şekillendiğinin somut bir göstergesi oldu.
