Alınteri Gazetesi 21. Yüzyıla Sosyalizmi Yazacağız!
Ali Arayıcı
Bugün dünyanın bazı ülkelerinde açlık sorunu, güncelliğini koruyan en önemli sorunlar arasında bulunuyor. 2015’ten beri dünyada açlıktan etkilenen insanların oranında Covid-19 salgınıyla birlikte 2020’de (yüzde 9,3) olağanüstü bir artış oldu. 2021’de de artmayı sürdürerek dünya nüfusunun yüzde 9,8’ine ulaştı. Bugün, bu oranın yaklaşık yüzde10 olduğu tahmin ediliyor.
Birleşmiş Milletler’in (BM) en son 2023’te yayınlanan Dünyada Açlık Raporu’na göre 2022’de 691 milyon ile 783 milyon arasında insan açlık sorunu yaşadı. 2019’dan beri dünyada açlık çeken nüfusta 122 milyon kişilik bir artış oldu. Ayrıca, günümüzde dünyada 3,1 milyardan fazla insan sağlıklı beslenemiyor.
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in, dünyadaki açlık sorunuyla ilgili ileri sürdüğü şu görüşleri dikkat çekicidir: “Bir umut ışığı var, bazı bölgeler 2030 için beslenme hedeflerinin bir kısmına ulaşma yolunda ilerliyor. Ancak genel olarak, Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri’ne ulaşılacaksa, yoğun ve acil küresel eyleme ihtiyacımız var. Çatışmalardan iklime kadar gıda güvensizliğine yol açan krizler ve şoklar karşısında direnç geliştirmemiz gerekiyor”.
783 MİLYON İNSAN AÇLIK
BM Dünyada Açlık Raporu’na göre, 2030 yılına kadar açlığı sona erdirme hedefine ulaşılması pek olanaklı görünmüyor. Yine de, bir “umut ışığı” olması olasıdır. Rapor’da, 2022’de 691 milyon ile 783 milyon arasında insanın açlık çektiğine işaret ediliyor.
Bu demektir ki, son 3 yılda dünyada açlık çeken insan sayısı, yüzde 20 artmış oldu. Bu rakam, 2019’dakinden 122 milyon daha fazla insanın açlık çektiğini gösteriyor. Ortalama 735 milyon olarak düşünürsek, Covid-19 salgını öncesine göre (2019 yılından önce, yüzde 8 ) 122 milyonluk bir artış olduğu ifade ediliyor. Bu rakam, yüzde 20 gibi son derece yüksek trajik bir artıştır.
29 Mayıs 2023’te yayınlanan Dünyadaki Gıda Güvenliği ve Beslenme Durumu hakkındaki raporda BM örgütü akut açlığın Haziran’dan Kasım 2023’e kadar daha da kötüleşeceği belirtiyor. Bunun içindir ki, “sıcak noktalarda” hayatları ve geçim kaynaklarını kurtarmak, açlık ve ölümleri önlemek için ivedi insani eylem çağrısında bulunuluyor.
BM Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF), Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu (IFAD), Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Dünya Gıda Programı (WFP) gibi uluslararası kuruluşlara göre bu trendin devam etmesi halinde açlığın, 2030 yılına kadar sona erdirilmesine yönelik Sürdürülebilir Kalkınma Hedefi’ne (SDG) ulaşılamayacaktır.
EN ÇOK ETKİLENEN
BM Dünyada Açlık Raporu’nda, Afrika kıtası dünyada açlıktan en çok etkilenen kıta olarak geçiyor. Küresel açlık rakamları 2021 ile 2022 arasında sabit kalırken, bazı ülkelerde insanlar ağırlaştırılmış bir gıda kriziyle karşı karşıya kaldı. Açlık sorunu, Batı Asya, Karayipler ve en çok etkilenen Afrika’nın tüm alt bölgelerinde olağanüstü arttı. Afrika, dünya ortalamasının iki katından fazla açlık çekiyor. Her beş kişiden biri açlık sorunu nedeniyle ölüm kalım şavaşı veriyor.
Dünyadaki Gıda Güvenliği ve Beslenme Durumu hakkındaki BM’in raporunda, akut gıda güvensizliğinin dünya çapında toplam 22 ülkeyi kapsayan 18 açlık “sıcak noktasında” ölçek ve şiddetin artmasının muhtemel olduğu belirtiliyor. BM’nin, açlığın dünyanın 22 ülkesinde yayılma riskiyle karşı karşıya kalacağı ve milyonlarca insanın açlıktan öleceği uyarısı dikkate alınmalıdır.
Dünya Gıda Programı (WFP) başkanı Cindy McCain, “Dünya genelinde daha fazla insanın aç kalmasının yanı sıra, karşılaştıkları açlığın ciddiyeti her zamankinden daha kötü” dedi. “Bu rapor net: Hayat kurtarmak, insanların iklim değişikliğine uyum sağlamasına yardımcı olmak ve kıtlığı önlemek için hemen harekete geçmeliyiz. Bunu yapmazsak sonuçları felaket olur” diye uyardı.
Rapor’da, meteorologlar, yüzde 82 ihtimalle 2023’ün ortalarından sonra çıkmasını bekledikleri hava durumu fenomeni koşullarının büyük riski konusunda uyarıda bulunuyor. Bunun, Orta Amerika’daki ortalamanın altındaki yağışlar da dahil olmak üzere, birçok ‘sıcak nokta’ için önemli sonuçları olacak. Sahel ve Avrupa’nın keşistiği Afrika’nın bazı kısımlarını, arka arkaya vuran aşırı iklim olaylarının hayaletini artıracaktır.
NE YAPILMALI?
Dünyadaki açlık sorununun önlenmesine ve temelden çözülmesine yönelik, yeni arayışların olması artık kaçınılmazdır. BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ve Dünya Gıda Programı (WFP) tarafından yayınlanan rapor, Sudan krizinin yayılma riskinin, komşu ülkelerde olumsuz etki riskini artırdığının altını çiziyor. Bu konuda şu uyarıda bulunuyor: “Hava durumu fenomeni, dünyanın dört bir yanındaki savunmasız ülkelerde iklim aşırılıklarına ilişkin” korkuları artırıyor.
Rapor birçok “sıcak noktanın” artan açlık krizleriyle, karşı karşıya olduğunu ortaya koyuyor. Üstelik, eşzamanlı şokların akut gıda güvensizliği üzerindeki endişe verici çarpan etkisini vurguluyor. Çatışmalar, aşırı iklim değişiklikleri ve ekonomik şoklar, giderek toplumu daha fazla krize itiyor.
FAO Genel Direktörü Qu Dongyu, “Herkes için küresel gıda güvenliğini ve kimsenin geride kalmamasını sağlamak istiyorsak, işlerin her zamanki gibi olması artık bir seçenek değil” diyor. Bu konudaki görüşlerini şöyle tamamlıyor:
“Açlığın eşiğindeki insanlara hayatlarını yeniden inşa etmelerine ve gıda güvensizliğinin temel nedenlerini ele almak, uzun vadeli çözümler bulmalarına yardımcı olmak için; ivedi olarak tarımsal müdahaleler sağlamalıyız. Tarım sektöründe afet riskinin azaltılmasına yatırım yapmak, önemli esneklik temettülerinin kilidini açabilir ve ölçeğin artırılması gerekiyor”.
(*) Prof. Dr. Ali Arayıcı / Paris