Alınteri Gazetesi 21. Yüzyıla Sosyalizmi Yazacağız!
Çankaya Belediyesi’nin taşeron firmalarından Çanpaş’da çalışan işçiler, DİSK-Genel İş’in 4-5 Eylül tarihlerinde düzenli olarak açıkladığı açlık ve yoksulluk sınırı raporlarını takip ediyorlardı. Bu tarihte yoksulluk sınırını baz alan bir TİS taslağı hazırladılar ve bunu Genel İş 1 Nolu Şube yöneticilerine ilettiler. Bu taslağı aynı zamanda işçiler arasında da dolaşıma sokarak, TİS’lerin yoksulluk sınırı gözetilerek hazırlanması gerektiğini anlatmaya çalıştılar. Tabii sendika şubesinden buna olumlu-olumsuz hiçbir yanıt gelmedi. İşçilerin söylediğine göre sadece “bunu almak imkansız” demekle yetindiler.
Genel İş 1 Nolu Şube ve merkez, yaklaşık bir haftadır hazırladıkları TİS taslağını işliklerde-tansalarda (İşçilerin dinlenme yerleri) işçilere açarak, bunun ne kadar iyi bir taslak olduğunu anlatmaya başladılar.
Çanpaş işçileri, Genel İş 1 Nolu Şube’nin hazırlamış olduğu TİS taslağına yönelik tepki ve görüşlerini sosyal medya hesaplarında dile getiriyorlar.
Çanpaş işçileri, Şube tarafından hazırlanan TİS taslağının Genel İş Genel Merkezi’nin periyodik aralıklarla yayınladığı açlık ve yoksulluk sınırı raporlarıyla bile çeliştiğini ifade ediyorlar.
İşçilerin sosyal medya hesaplarından (Çanpaş Temsilcileri Bilgi Edinme ve Bilgilendirme, Çanpaş Emek Yolcuları, 696 KHK Mağdurları, Çankaya Emekçileri (Belde, İmar, Kadro)) TİS taslağına ilişkin paylaşımları şöyle:
BÖYLE BİR TİS’İ KABUL ETMİYORUZ
1– Açlık sınırı ortadayken, yoksulluk sınırı ortadayken bizlerin bağlı olduğu -artık bunu söylemekten çekinmiyorum- sarı hem de sapsarı sendikamız TİS teklifinde bile yoksulluk sınırını asamamış; ne garip, ne kadar tezat değil mi! Ya bir tek ben mi böyle düşünüyorum, gerçekten çok merak ediyorum. Korkmayın be emekçi dostlar, çıkın avazımız çıktığı kadar bağıralım, birkaç gün sesimiz kısık gezelim, ama diyelim ki bizler çocuklarımız için bir şeyler yapmaya çalıştık. Emin olun birlikte olursak kazanan biz oluruz. Bir gün tek yürek tek ses olmak umuduyla sağlıcakla kalın
2– TÜİK Ağustos 2022 harcama gruplarına göre endeks rakamları, 2003 yılı madde fiyatları ile İstanbul Halk Ekmek, zincir market fiyatları ve BİSAM Beslenme Kalıbı üzerinden Birleşik Metal-İş Sınıf Araştırmaları Merkezi’nin (BİSAM) yaptığı hesaplamaya göre dört kişilik bir ailenin sağlıklı ve dengeli beslenmesi için aylık yapması gereken harcama tutarı Ağustos 2022’de 7 bin 2 TL’dir. Bu harcama tutarı sadece gıda için yapılması gereken minimum tutardır. Açlık sınırı üzerinden hane halkı tüketim harcamaları esas alınarak yapılan hesaplama sonuçlarına göre ise yoksulluk sınırı 24 bin 221 TL olarak gerçekleşmiştir.
3-KABACA 4 KİŞİLİK BİR AİLENİN GİDERLERİ: Bu şu anki durum. 3-5 ay sonra ve gelecek yıllarda ne olacak hepimiz tahmin edebiliyoruz
Kira: Ortalama 4000
FATURALAR
Elektrik: 300-400
Su: 150-200
Gaz: yaz aylarında 150 kış: 2000
Cep tel 1 evde 4 tel.: 300
İnternet: 100-200
Market ve manav: 3000-4000
Toplam: ortalama: 10.000-12.000
Bunlar temel ihtiyaçlar için arkadaşlar, bunların üstüne bizler ailemiz için…
Eğitim: Üniversite: Aylık 3000-3500. Lise 1000-1500, ortaöğretim: 1000-1500, sağlık, ulaşım, giyim ihtiyaçlarını karşılamamız gerekiyor. (Tatil ve ailemiz ile bir yerleri gezmeyi, sinema, spor, tiyatro veya haftada 1 kez olsun dışarıda yemek yemeyi yazmıyorum) Bu ihtiyaçları da hesap eder isek şu an net: 15.000 altında gelir ile sürekli kredi çekmek zorunda kalırız. Kaldı ki yoksulluk sınırı 22.000 olmuş.
Bütün bu giderleri hesap ettiğimizde sendikanın hazırladığı ve SODEMSEN in dayattığı çerçeve taslaktaki miktarlar bizler için AÇLIK demektir…!
4– Eskiler ne diyordu, iğneyi kendine çuvaldızı başkasına batır. Biz başkası değiliz ki, zaten biz olmazsak siz hiç olmazsınız. Onun için boş verin çelik çomak oynamayı da gözünüzün önüne bakın.
Taban ücret en az 500 TL olmazsa olmazımız.
Neden mi 500 TL? Yaşam koşulları 3-4 kat artmışken, biz neden 10 TL ya da 100 TL peşinde koşalım ki. Yarın öbür gün 270 TL’ye imza attığınızda sendika aidatlarına da zam uygulayacaksınız, hangi yüzle isteyeceksiniz, çok merak ediyorum. Neydi slogan? Önce geçim sonra seçim! Yahu ben bekar halimle geçinemiyorum evlisi nasıl geçinsin. Simit, poğaça 5 TL çay 4 TL olmuş. Siz neyin kafasını yaşıyorsunuz.
Taban ücret 270 net demek, benim şu anki 5 mesaili ve 2 kez arttırılmış enflasyon destekli maaşım demek. Siz taslağa 270 yaptığınızda ne olcak, 12. ayda 2 kez arttırılmış enflasyon farkı olmayacağı için kısaca o taslak 1 halta yaramıyor demek. Niyesi, çok. 1. ay itibariyle asgari ücret artışı yaşanacak, gıda, giyim, akaryakıt ve tüm faturalara inanılmaz oranda zam uygulanacak. Uyguladığınız taslak koca bir hiç olacak. Enflasyon tavan yapacak, bu taslak karşısında, günün birinde servisi kaçırsak zamlı yeni tarife olması düşünülen, 10 TL yol parası vermemek için işe gelmeyenleri göreceksiniz. Kaldı ki, aracınla dahi olsa 10 TL karşılığında şantiyeye gelemiyorsun bile.
Derhal bu taslağın değiştirilip düzeltilmesi gerekir. Aksi halde bahsettiğiniz önce geçim asla olmayacak.
Şimdi değil, ben evvelden beri anlamıştım, neden seçimi ileri tarihe attığınızı, bu işçilerin avucuna sadaka verir gibi zam uygulamak içindi. Lakin başaramayacaksınız. 270 TL’yi kabul etmiyoruz
5– Toplu iş sözleşme taslakları hazırlanırken sendikaların öncelikli hedefleri yoksulluk sınırı artı refah payıdır.
Açlık sınırındaki rakamları isteyip artı açıklanacak enflasyon farkı demek tekrar açlık sınırının kendisi demektir.
Misal: Bir işçinin Ocak 2022’de yevmiyesi açlık sınırının altında olan brüt 215 lira olsun.
İşçi bu yevmiyeyi her gün için ayrı ayrı temel tüketim kalemlerine bölerek geçinme(meye) çalışsın. 2022’nin ocak ayında Mutfak masrafı, temizlik ürünleri, faturalar, kira, yol giderlerinin toplamını 215 liraya böldüğümüzde velev ki sıfıra sıfır işçiyi kurtarsın diyelim.
Enflasyonist bir ülke olduğumuzdan 12 ay sonra yani 2022’nin aralık ayında bu kalemlere toplamda %85 zam geldi ve bu kalemlerin işçiye zamdan sonraki maliyeti ortalama 400 lira civarına çıkması demektir. Ayrıca yıl boyunca işçi yevmiyesinin sabit ama zam oranlarının aylara göre değişken olması işçiyi yıl sonuna kadar eksiye düşürmek ya da borçlandırmak demektir.
Bu durumda; sendikanın bu işçi arkadaşı açlıktan yoksulluğa çekebilmesi için en az 400 lira artı 2023 Ocağın üçünde açıklanacak enflasyon farkını (çünkü bu yıl boyunca aylara dağılan zamlar işçiyi borçlandırmıştı, bu geriye dönük borçlandırmanın telafisi anlamı taşır)
İstemesi gerekiyorken, 280 artı %45 veya %50 demek toplam tekrar 400 lira veya bir tık üstü demek.
Kısaca bu işçi açlıkla terbiye ediliyor demektir.
