Alınteri Gazetesi 21. Yüzyıla Sosyalizmi Yazacağız!
Doğrudan AKP’li Cumhurbaşkanı Erdoğan’a bağlı olan ve devlet varlıklarının sıcak para bulmak yaklaşımıyla bir çeşit ipotek havuzunda toplanması, sermayenin bu havuzdan nemalandırılması, yandaşlara özel kıyaklar yapılmasında kullanılan Türkiye Varlık Fonu (TVF), 2021 yılında 2 trilyon 302 milyar lira borçlandı. Bu rakam; Halkbank, Botaş, PTT, Ziraat Bankası, Çaykur, Türk Şeker gibi devlet bütçesine gelir getirisi olan çok sayıda kurumun bağlı olduğu TVF’nin bir önceki yıla göre yüzde 45 oranında daha fazla borçlandığı anlamına geliyor.
Yıllar içinde geometrik artış!
Söz konusu rapora göre, TVF’nin 2019 yılında 950 milyar lira olan borcu, 2020 yılında 1 trilyon 558 milyar liraya, 2021 yılında ise bir önceki seneye kıyasla yüzde 45 artarak, 2 trilyon 302 milyar liraya yükseldi. 3 yıl içindeki borçlanma oranı astronomik oranlarda yükselen Fon’a bağlı kurumların sermayesindeyse erime yaşandı.
Borçlanmada rekor bankalarda
Devlete bağlı önemli işletmeler başta olmak üzere 7 farklı sektörde 26 şirket, 2 lisans ve taşınmazlara sahip olan TVF’ye ait gecikmeli olarak Meclis Başkanlığı’na sunulan 2021 yılı denetim raporu, borçlanma oranındaki astronomik artışı olduğu kadar bu borçlanmanın esas olarak finans ağırlıklı olduğunu da ortaya koydu. Finans sektörü faaliyetinden kaynaklanan borçlar, 2020’de 1 trilyon 367 milyar lirayken, bu borç kalemi sonraki yıl 1 trilyon 955 milyar liraya yükseldi. Ticari borçlar ise 29 milyar liradan 80 milyar liraya yükseldi.
Sermayelerinde erime yaşandı
TVF’ye bağlı kuruluşların alt işletmelerinin Merkez Bankası hesaplarında bulunan sermayelerindeki fon sermayesi erimesi 2020’de 38 milyar lirayken, bir sonraki yıl 111 milyar lira eksildiği kaydedildi. Fonun 2020’’de 63 milyar olan faiz gideri ise 2021’de 125 milyar liraya yükseldi.
2020’de işletme faaliyetleri ile 10 milyar lira gelir elde eden fon, 2021’de aynı faaliyetler nedeniyle 161 milyon lira zarar etti.
Kredi zarar karşılığı arttı
TVF, bünyesinde birçok önemli kamu bankasını bulundurmasına rağmen fonun, beklenen kredi zarar karşılığı arttı. Beklenen kredi zarar karşılığı 2020 yılında 6 milyar 89 milyon iken 2021 yılında 6 milyar 856 milyon liraya yükseldi.
Fona bağlı finans kuruluşlarının faiz, prim, komisyon ve diğer giderlerinin de yer aldığı raporda, 2021’den bu yana giderlerin 184 milyar lira olarak hesaplandığı kaydedildi. Öne çıkar harcamalar arasında mevduata ödenen faiz 83 milyar lira, para piyasası işlemlerine ödenen faiz 35 milyar lira, ticari zarar 18 milyar lira, kredilere ödenen faiz 1 milyar 891 milyon lira verilen ücret ve komisyonlar ise 3 milyar 977 milyon lira oldu.
Bunların yanı sıra raporda TVF bünyesindeki kuruluşlara ait denetimlerin gizlilik nedeniyle yeterli düzeyde gerçekleşmediği ve olumlu görüş yerine sınırlı olumlu görüş bildirildiğine yer verildi.