Perşembe, 29 Ekim 2026

DÜNYA HALİ

Aralık, 2022

  • 8 Aralık

    İnsanların yeni afyonu: Sosyal ağlar

    İnsanların sosyal medya aracılığıyla yaptıkları, “klavye aktivizmi” (çn metnin orijinalinde “armchair aktivism” ifadesi kullanılmış, doğrudan çevirisi “kanepe aktivizmi”) denen protestolara karşı hep şüphecisiniz ve internetin bizi ucuz eğlenceyle aptallaştırdığını söylüyorsunuz. Sosyal ağların insanların yeni afyonu olduğunu söyleyebilir miyiz? Kimlik doğduğun bir şey olmaktan çıktı ve bir göreve dönüştü: Kendi cemaatini …

Eylül, 2022

Ağustos, 2022

  • 2 Ağustos

    “Otomobil uçar gider…” ama ne pahasına

    Otomobil egemenliğini sürdürecekse, hâlâ bir çözüm var: Şehirlerden kurtulun. Yani binaları yüzlerce kilometre uzunluğundaki devasa yolların kenarına ip gibi dizip, şehirleri otoyol banliyöleri haline getirin. ABD’de yapılan budur. Ivan Illich bunun etkisini sarsıcı rakamlarla özetler: “Tipik Amerikalı yılda bin 500 saatten fazlasını (haftada 30 saat veya pazar günleri de dahil …

Haziran, 2022

  • 18 Haziran

    “Marksizm belini doğrultmak zorundadır”

    Marksizmin bittiği muhtemelen her yerde Marksistlerin kulağına çalınan bir müziktir. Onlar yürüyüşleri ve grev gözcülüğü yapmayı bırakabilirler; akşam saatlerinde bir başka sıkıcı komite toplantısına katılmak yerine kederli ailelerinin bağrına dönmenin zevkini tadabilirler. Marksistler her şeyden çok Marksist olmaya gerek kalmamasını isterler. Bu bakımdan Marksist olmak Budist ya da milyarder olmaya …

  • 5 Haziran

    Bağımsızlık Haysiyetin Diğer Adıdır

    José Artigas, Lincoln ve Zapatadan da önce, Amerika’daki ilk tarım reformunu yapan adam! Yaklaşık iki yüzyıl önce, Artigas yenildi ve yalnızlığa ve sürgüne mahkûm edildi. Yakın zaman önce Uruguay askeri diktatörlüğü, onu mermerden bir mahpushaneye tıkmayı deneyerek onun adına muazzam bir anıt mezar dikti. Ancak diktatörlük, bu abideyi onun bazı …

Mayıs, 2022

  • 27 Mayıs

    Sarımsak Turşusu

    “Benim için romantizmi Beethoven temsil eder. Bu adam, hangi türde beste yaparsa yapsın -senfoniler, piyano eserleri, yaylılar için müzik- tam bir deha örneği gösterdi. Herkes benimle aynı fikirde olmayabilir, ama Romantik müziğin, onun ikinci ve üçüncü senfonileri arasında bir zamanda doğduğumu düşünüyorum.” Hayatlarında hiç klasik müzik dinlememiş ekoller arasındaki farktan …

  • 19 Mayıs

    İki tünel buluşunca…

    1971 yılının Eylül ayında, Punta Carretas cezaevinin 40 metre ötesinde, bir Tupamaros gerillası, aylardır kazdıkları tünelin duvarına kaşıkla şunları yazdı: “Burada iki nesil, iki ideoloji ve aynı kader kesişiyor: Özgürlük!” Bu muhteşem kesişme, başka nasıl tarif edilirdi, bilmek zor. Doğrusu, bu kelimelerle anlatılabilecek bir şey de değil. Gerçekten de o …

  • 7 Mayıs

    Dikkatiniz dağılmadı, çalındı (II)

    Daha sonra Claremont, California’da akış hallerini ilk çalışan ve araştıran biliminsanı Prof. Mihaly Csikszentmihalyi’yle görüştüm. Araştırması sayesinde akış haline girebilmeniz için üç temel etken olduğunu öğrendim. İlkin kendinize bir hedef belirlemelisiniz. Akış, kasıtlı olarak tek yöne dağıtılan tüm zihinsel enerjinizi alır. İkincisi, hedefinizin sizin için anlamlı olması gerekir. Umursamadığınız bir …

  • 4 Mayıs

    Dikkatiniz dağılmadı, çalındı (I)

    Portland’a çocukların dikkat sorunları konusunda dünyanın önde gelen uzmanlarından biri olan Prof. Joel Nigg ile görüşmek üzere gittim, bana artık “dikkat bakımından patojenik bir kültürü”, yani sürekli ve yoğun dikkatin hepimiz için daha zor olduğu bir ortamı geliştirip geliştirmediğimizi sormamız gerektiğini anlattı. Kültürümüz onun sorumluluğunda olsaydı ne yapacağını sorduğumda, insanların …

Nisan, 2022

  • 25 Nisan

    Mayıs Faslı

    Sakın dalgalanan bayraklardan söz edeceğimi sanmayın, öyle şeyler anlatmayacağım. İnsanların dinlemeyi çok sevdikleri coşturucu eylemlerden söz edemeyeceğim. Bugün olanlar çok daha basitti, daha önceki yıllarda olduğu gibi 1 Mayıs’ta Prag caddelerinde yükselip kırılan dalgalar gibi akın akın yürüyen binlerce insan yoktu. Moskova’da Kızıl Meydan’da gördüğüm milyonlardan oluşan o eşsiz insan …